Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r., I SAB/Wa 37/20

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r., I SAB/Wa 37/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M., M. Z., U. Z., S. Z. i M. T. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie solidarnie na rzecz T. M., M. Z., U. Z., S. Z. i M. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z [...] grudnia 2019 r. T. M., M. Z., U. Z., S. Z. i M. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji administracyjnej w ciągu dwóch miesięcy od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżących kwoty pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

4 Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie (lis pendens) lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Stąd badając, czy wskazana zasada została naruszona, sąd administracyjny analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują strony. Jeżeli dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" między tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi.

5 Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 19 października 2018 r., I OZ 965/18, z 5 października 2018 r., I OZ 896/18 oraz z 28 lipca 2017 r., I OZ 1133/17, wyraził pogląd, iż inicjowanie kolejnego postępowania na skutek skargi na bezczynność w tej samej podmiotowo i przedmiotowo sprawie jest niedopuszczalne, a skarga w tym zakresie powinna zostać przez Sąd odrzucona z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Sąd w niniejszym składzie powyższy pogląd NSA w całości podziela, jednocześnie nie zgadzając się z poglądem wyrażonym w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2020 r., I OZ 165/20, z 11 grudnia 2019 r., I OZ 1260/19 oraz z 12 czerwca 2018 r., I OZ 407/18, iż w przypadku wniesienia kolejnej skargi na bezczynność Sąd powinien rozpoznać merytorycznie ponowną skargę, dokonując oceny postępowania organu od dnia wydania poprzedniego wyroku do dnia rozpoznania kolejnej skargi.

6 Kierując się powyższym Sąd zauważa, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 481/16, po rozpoznaniu skargi T. M., U. Z. i M. Z. na bezczynność Prezydenta [...], zobowiązał ten organ do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] pochodzącej z "[...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia mają zatem granice powagi rzeczy osądzonej, jakie wyznaczyło ww. rozstrzygnięcie. Z treści sentencji wyroku z [...] sierpnia 2016 r. wynika, że przedmiotem kontroli Sądu było rozpoznanie przez Prezydenta [...] sprawy z wniosku z [...] lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] pochodzącej z "[...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że wniosek złożony przez T. M. datowany jest na [...] lipca 2013 r. Analiza powyższego wyroku i jego uzasadnienia, akt administracyjnych sprawy oraz treści uzasadnienia przedmiotowej skargi nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi z [...] grudnia 2019 r. jest postępowanie organu w zakresie rozpoznania powyższego wniosku z [...] lipca 2013 r. (data prezentaty organu [...] lipca 2013 r.) Zarówno w sprawie niniejszej, jak i zakończonej wyrokiem z [...] sierpnia 2016 r. przedmiot sprawy był więc tożsamy.

7 Zauważyć należy, że zarówno w sprawie I SAB/Wa 481/16, jak i w sprawie niniejszej zachodzi tożsamość podmiotowa. Podmiotem praw i obowiązków w sprawie I SAB/Wa 481/16 był organ – Prezydent [...] oraz obok skarżących T. M., U. Z. i M. Z. również pozostałe strony postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem z [...] lipca 2013 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy S. Z. i M. T., jak również T. M., U. Z. i M. Z. są następcami prawnymi W. i J. małż. Z.. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, że wszystkie wymienione osoby były stronami postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

8 Zgodnie z art. 12 p.p.s.a. ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Określenie zawarte w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. "pomiędzy tymi samymi stronami", należy rozumieć zgodnie z art. 12 p.p.s.a., zatem tożsamość stron postępowania występuje nie tylko w odniesieniu do skarżącego i strony przeciwnej (art. 32 p.p.s.a.), ale także w stosunku do innych uczestników postępowania. Za stronę postępowania w sprawie I SAB/Wa 481/16 należy więc uznać również m.in. skarżących w przedmiotowym postępowaniu tj. S. Z. i M. T.. Odróżnić należy bycie uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 12 p.p.s.a., od braku brania udziału w tym postępowaniu. To drugie może wywoływać ewentualne dalsze skutki procesowe, ale nie niweczy faktu, że obiektywnie ww. skarżący w przedmiotowym postępowaniu byli uczestnikami postępowania w sprawie I SAB/Wa 481/16.

9 Powyższy wyrok z [...] sierpnia 2016 stał się prawomocny z dniem [...] października 2016 r., zaś akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone do organu w dniu [...] listopada 2016 r. Powyższe dowodzi, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest tożsama zarówno pod względem podmiotów jak i przedmiotu ze skargą rozpoznaną powyższym prawomocnym wyrokiem.

10 Zaznaczenia wymaga, że w razie niewykonania przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, strona może wnieść skargę żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art. 154 § 1 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę w tym przedmiocie ocenia czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ po wydaniu wyroku miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. To właśnie w tym postępowaniu Sąd jest władny ocenić czy po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwił sprawę, czy też wciąż pozostaje bezczynny lub w dalszym ciągu przewlekle prowadzi sprawę. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. ma możliwość przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zaznaczyć wymaga, że skarżący mogą wnieść do sądu administracyjnego skargę na niewykonanie wyroku z [...] sierpnia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 481/16, po uprzednim wezwaniu Prezydenta do jego wykonania.

11 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia znalazło swoje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.