Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2022 r., I SAB/Wa 352/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2022 r., I SAB/Wa 352/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. H. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego [...] części gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącego dz. nr [...], miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej S. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 S. G. (dalej jako "skarżąca") pismem z [...] września 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako "Kolegium" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2014 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego [...] części gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącego dz. nr [...] jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. W uzasadnieniu skargi wskazała, że jest to już druga skarga na bezczynność organu w sprawie rozpoznania powyższego wniosku. Pierwsza została rozpoznana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 631/17, który stwierdził bezczynność organu, jednak nie zobowiązał go do wydania aktu, bowiem Kolegium orzeczeniem z [...] września 2017 r. nr [...] odmówiło skarżącej przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1292/19 uchylił jednak ww. orzeczenie, zaś wyrok ten nie został zaskarżony. Wobec braku jakiejkolwiek aktywności organu po powyższym wyroku, pismem z [...] lipca 2021 r. skarżąca wniosła ponaglenie. Organ jednak przez około 20 miesięcy pozostaje w oczywistej bezczynności. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła: 1) o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", 5) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że będzie to rodzaj zadośćuczynienia za niemalże czteroletnie zaniechania organu, czego skutkiem jest brak pewności sytuacji prawnej.

3 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że akta sprawy, po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 30 października 2019 r. uchylającego uprzednio wydane w sprawie orzeczenie, zwrócono do organu w dniu [...] lutego 2020 r. Po tej dacie sprawa została zakończona, wobec czego brak jest możliwości uwzględnienia skargi. Organ zwrócił jednocześnie uwagę na liczbę wpływających spraw, która w zestawieniu z liczbą członków Kolegium świadczy o tym, jak duże jest obciążenie sprawami, co w konsekwencji przekłada się na terminowość postępowań.

4 Sąd pismem z [...] listopada 2021 r. wezwał skarżącą do wskazania, czy wobec wydania przez Kolegium postanowienia z [...] września 2021 r. nr [...], którym rozpoznano jej wniosek o przywrócenie terminu, cofa skargę na bezczynność organu, czy też ją podtrzymuje.

5 Skarżąca w piśmie z [...] grudnia 2021 r. cofnęła wniesioną skargę w zakresie pkt 1 i podtrzymała ją w pozostałej części.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

7 Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

8 Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Kolegium postanowieniem z [...] września 2021 r. nr [...] odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. W konsekwencji powyższego skarżąca pismem z [...] grudnia 2021 r. cofnęła pkt 1 skargi, tj. w zakresie żądania o zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym terminie aktu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Wobec uznania oświadczenia skarżącej o cofnięciu skargi w części za skuteczne i niepozostające w sprzeczności z prawem, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 p.p.s.a., orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku.

9 Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.). Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.

10 Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność Kolegium w niniejszym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć przy tym należy, że Sąd oceniał działania organu podjęte po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1292/19 poprzednio wydanego orzeczenia z 26 września 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu. Jak natomiast wynika z akt sprawy, akta te wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócone zostały do organu w dniu [...] lutego 2020 r. Po tej dacie organ nie podjął jednak żadnych czynności w sprawie. Do działania nie zmobilizowało Kolegium nawet wniesione przez skarżącą w dniu [...] lipca 2021 r. (data prezentaty organu) ponaglenie do załatwienia sprawy. Dopiero na skutek kolejnej skargi na bezczynności z [...] września 2021 r. organ, po analizie materiału dowodowego, wydał postanowienie z [...] września 2021 r., którym ponownie odmówił skarżącej przywrócenia terminu. Z powyższego wynika, że organ działał w sprawie opieszale i nieskutecznie co przedłużyło termin jej załatwienia. W orzecznictwie sądowadministracyjnymi podkreśla się natomiast, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce.

11 Jednocześnie w ocenie Sądu, z uwagi na wydanie postanowienia rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Straciła bowiem w tym wypadku na aktualności funkcja prewencyjna tego środka. Niezależnie od powyższego, godzi się zwrócić uwagę, że poza funkcją represyjną i prewencyjną, suma pieniężna o której mowa w przywołanych przepisach, ma także znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma zatem, jak wskazuje się w orzecznictwie, zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyrok Naczelnego Sądy Administracyjnego z 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju argumentacji skarga oraz uzupełniające ją pismo procesowe z [...] grudnia 2021 r. są pozbawione. Skarżąca nie wykazała bowiem w żaden sposób, czy i jaką szkodę poniosła w związku z bezczynnością. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny.

12 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., na które to koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.