Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2021 r., I SAB/Wa 248/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2021 r., I SAB/Wa 248/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. B. i B. B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących Z. B. i B. B. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Z. B. i B. B. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] sierpnia 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że choć zażalenie wniesione zostało w dniu [...] maja 2018 r., to mimo upływu ponad dwóch lat, nie zapadło rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca, o przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po [...] zł oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

3 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zażalenie skarżących nie zostało rozpoznane z uwagi na to, że organ nie dysponował aktami administracyjnymi, o które wielokrotnie zwracano się do Urzędu [...]. W odpowiedzi uzyskiwano informację, że akta te znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przy sprawie o sygn. akt I SA/Wa 809/18. Wobec powyższego pismem z [...] sierpnia 2020 r. wystąpiono do Sądu o ich wypożyczenie.

4 Przy piśmie z [...] października 2020 r. organ nadesłał postanowienie z [...] października 2020 r., którym po rozpoznaniu zażalenia skarżących, uchylił zaskarżone postanowienie. Wobec tego wniósł o oddalenie skargi lub o umorzenie przedmiotowego postępowania.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

6 Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

7 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, bądź przewlekłości postępowania, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji.

8 Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Wojewoda postanowieniem z [...] października 2020 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżących, uchylił postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. Zdaniem Sądu, wydanie przez organ ww. postanowienia wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznania powyższego zażalenia, nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Oczywiste jest bowiem, że organ sprawę już załatwił. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe.

9 Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

10 Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. wpłynęło do Wojewody w dniu [...] maja 2018 r. W dniu [...] listopada 2018 r. organ wystąpił do Urzędu [...] o nadesłanie akt sprawy, jednak otrzymał informację, że akta te znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przy sprawie o sygn. akt I SA/Wa 809/18. Po tej dacie przez okres ponad półtora roku organ nie podjął już próby uzyskania akt administracyjnych ani od Urzędu [...], ani też bezpośrednio od Sądu (pismem z [...] czerwca 2020 r. wystąpiono do Urzędu o ich nadesłanie). Dopiero wniesione przez skarżących w dniu [...] sierpnia 2020 r. ponaglenie do rozpoznania zażalenia, skutkowało wystąpieniem w dniu [...] sierpnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt postępowania. Z powyższego wynika, że przed długi czas organ nie czynił starań, aby pozyskać dokumentację niezbędną do wydania postanowienia. Nie budzi zatem wątpliwości, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

11 Jednocześnie w ocenie Sądu, z uwagi na wydanie postanowienia rozpoznającego wniesione zażalenie, jak również okoliczność, że organ do [...] września 2020 r. nie dysponował aktami przedmiotowej sprawy, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tej części skargę Sąd oddalił. Powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16 i z 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnili wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej. Nie wskazali bowiem jaką szkodę ponieśli w związku z przedłużającym się rozpoznaniem zażalenia od postanowienia Prezydenta [...].

12 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O oddaleniu skargi w pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.

13 Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.