Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2017 r., I SA/Wa 883/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2017 r., I SA/Wa 883/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...].

3 Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

4 Pismem z dnia 26 października 2012 r. S. G. wniósł o zwolnienie z kosztów sporządzenia operatów szacunkowych, określających wartość nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium RP oraz nabytej w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty, z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. G. w miejscowości W., powiat [...], województwo [...], a następnie w piśmie z dnia 29 grudnia 2013 r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania, w związku z treścią pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. z dnia [...] listopada 2013 r., informującego o konieczności przedłożenia operatów szacunkowych, sporządzonych na zlecenie i koszt strony.

5 Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] na wniosek S. G. zawiesił ww. postępowanie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, pouczając jednocześnie strony o dyspozycji art. 98 § 2 kpa.

6 Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Wojewoda [...] sprostował z urzędu we wskazanym postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r. oczywistą omyłkę, zastępując błędnie wskazaną podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. "art. 98 § 1 pkt 4 kpa" - prawidłową "art. 98 § 1 kpa".

7 Z zażaleniem na powyższe rozstrzygnięcie wystąpił S. G., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku przez zwolnienie od kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, w szczególności o zwolnienie od kosztów dwóch operatów szacunkowych.

8 Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r.

9 Organ uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że w sytuacji, gdy mimo wynikającej z treści z całego rozstrzygnięcia pełnej wiedzy i woli organu administracji co do przedmiotu podania i sposobu rozstrzygnięcia, dojdzie do niezgodności pomiędzy tą wiedzą i wolą, a częściowym wyrażeniem tego na piśmie, popełniony błąd może podlegać sprostowaniu przez organ w każdym czasie, na zasadzie określonej w art. 113 § 1 kpa. Aby mogło dojść do sprostowania decyzji oczywistość błędu nie może budzić wątpliwości.

10 W ocenie Ministra organ I instancji prawidłowo sprostował oczywistą omyłkę pisarską. W sprawie zachodziła bowiem konieczność sprostowania postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. ze względu na oczywistość omyłki pisarskiej, wynikającej z nieprawidłowego zapisu. Jednocześnie dokonane sprostowanie nie ma wpływu na ocenę okoliczności sprawy, ani na wydane rozstrzygnięcie.

11 Odnosząc się do treści zażalenia organ wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom strony zaskarżone postanowienie organu I instancji nie rozstrzyga kwestii zwolnienia z obowiązku przedłożenia operatów szacunkowych, do których organ administracji zobowiązał strony postępowania w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda wielokrotnie wyjaśniał stronom, kto jest zobowiązany do sporządzenia operatów szacunkowych. Przy czym przedmiotowe postępowanie o przyznanie prawa do rekompensaty zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., a zatem organ nie może po tej dacie podejmować czynności innych niż określone w art. 102 kpa.

12 S. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Zaskarżył je w całości i zarzucił wydanie z naruszeniem przepisów postępowania - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa, "z powołaniem w uzasadnieniu postanowienia na art. 105 kpa, art. 126 kpa", które to uchybienia miały istotny wpływ na wynika sprawy i spowodowały wydanie zaskarżonego postanowienia. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów art. 113 § 1 - § 3 kpa, przez powołanie na sprostowanie decyzji, podczas gdy tak nazwane sprostowanie podlega na powołaniu innego stanu rzeczy niż stan przedmiotowej sprawy i innej podstawy prawnej zawieszenia postępowania administracyjnego, a nie błędu pisarskiego, ani rachunkowego, ani oczywistej omyłki; przepisu art. 267 kpa, podczas gdy organ administracji nie orzekł merytorycznie w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od poniesienia kosztów sporządzenia dwóch operatów szacunkowych nieruchomości, lecz ogólnikowo, nadając nieprawdziwą treść, powołał przepis art. 7 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Polski.

13 W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego je postanowienia Wojewody [...]. Ponadto o wydanie orzeczenia uznającego jego uprawnienie do zwolnienia w całości od kosztów sporządzenia dwóch operatów szacunkowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania.

14 Skarżący uzasadnił, że w istocie organ uchyla się od rozpoznania jego wniosku o zwolnienie od sporządzenia dwóch operatów szacunkowych, gdyż sprostowanie to nie nastąpiłoby gdyby nie jego wniosek w tym przedmiocie.

15 Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

16 W złożonym do Sądu piśmie procesowym skarżący zaprzeczył twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, że wnosił o zwalenie z obowiązku przedłożenia operatów szacunkowych. Dodał, że nierozpoznanie wniosku o zwolnienie z kosztów sporządzenia operatów nie znajduje merytorycznej i prawnej podstawy. W jego ocenie ich nieprzedłożenie spowoduje uznanie żądania wszczęcia postępowania za wycofane, wbrew jego woli i utratę prawa do rekompensaty.

17 Z kolei Minister Skarbu Państwa wniósł o odroczenie rozprawy, gdyż w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym, zgodnie z art. 53 pkt 1 tej ustawy, w zw. z art. 103 organem wyższego stopnia w sprawach o których mowa w art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 20005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP właściwy jest minister do spraw administracji publicznej.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

19 Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa.

20 Na wstępie należy podnieść, że zaskarżone postanowienie dotyczyło sprostowania oczywistej omyłki w orzeczeniu organu, a w postępowaniu przed sądem oceniana jest jego zgodność z przepisami prawa, a nie celowość jego wydania.

21 Przechodząc zatem do oceny zaskarżonego orzeczenia stwierdzić należy, że przepis art. 113 § 1 kpa, stanowiący jego podstawę prawną przewiduje, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Z kolei art. 126 tego aktu stanowi, iż do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113.

22 Przy czym przez oczywiste omyłki należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału dowodowego z treścią decyzji (postanowienia). Niedopuszczalne jest sprostowanie decyzji (postanowienia), które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowym poza sporem pozostaje stanowisko, że w postępowaniu o sprostowanie, w trybie wymienionego przepisu, nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji (postanowienia), a więc nie mogą być przedmiotem tego postępowania mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 812/11, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

23 Oczywistą omyłką pisarską może być widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, może to też być wyrażenie w orzeczeniu treści, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wpisana przez przytoczenie niewłaściwego sformułowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2258/12 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

24 W rozpatrywanej sprawie organ I instancji dokonał sprostowania w ten sposób, że w miejsce błędnej podstawy prawnej postanowienia "art. 98 § 1 pkt 4 kpa" pisał "art. 98 § 1 kpa".

25 O ile zatem sprostowanie podstawy prawnej w większości przypadków nie może zostać uznane za prawidłowe, to w niniejszym przypadku - kiedy jednostka redakcyjna art. 98 § 1 kpa nie dzieli się na punkty (a organ błędnie wskazał na nieistniejący w niej punkt) – jest ono zgodne z prawem. W tym przypadku oznaczenie właściwej podstawy prawnej w istocie nie uległo żadnym zmianom. W związku z tym, popełniona omyłka pisarska mogła podlegać sprostowaniu, w trybie art. 113 § 1 kpa - a dokonane sprostowanie uznać należy za prawidłowe.

26 Wyjaśnić należy, iż zgodnie z tezą Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymienioną w wyroku z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 931/14, w postępowaniu o sprostowanie w trybie art. 113 kpa nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne, będące przedmiotem decyzji, a więc nie mogą być przedmiotem tego postępowania mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

27 Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie mogły one odnieść pożądanego przez skarżącego skutku. Dokonane sprostowanie orzeczenia o zawieszeniu nie wpływa w żaden sposób na merytoryczną ocenę sprawy. Z tego też względu nie ma żadnego związku z rozpoznaniem wniosku skarżącego o zwolnienie z poniesienia kosztów wykonania operatów szacunkowych, które są niezbędne do załatwienia sprawy o rekompensatę za mienie zabużańskie. Przy czym, jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało zawieszone na wniosek opatrzony datą 29 grudnia 2013 r. i podpisany przez S. G., a strona wiedziała jakie są konsekwencje podjęcia takiego rozstrzygnięcia, gdyż została pouczona o treści art. 98 § 2 kpa. Trudno zatem w wydaniu tego rozstrzygnięcia upatrywać jakiegokolwiek celowego działania organu nakierunkowanego na niezałatwienie sprawy z wniosku strony.

28 Odnosząc się z kolei do wniosku organu o odroczenie rozprawy Sąd stanął na stanowisku, że zmiany organizacyjne w administracji publicznej - na co jako przyczynę odroczenia zdaje się wskazywać Minister w złożonym wniosku - w tym przypadku nie mogły stanowić przyczyny uzasadniającej odroczenie. Zgodnie bowiem z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej ppsa ), sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Powołane przez stronę okoliczności znane były organowi już wcześniej, a zmiana ta nie może zostać uznana za nagłą i niespodziewaną, gdyż rozprawa odbyła się 10 dni po jej wejściu w życie. W związku z tym wniosek ten nie został uwzględniony.

29 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.