Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2007 r., I SA/Wa 585/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2007 r., I SA/Wa 585/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi D. S., A. S. i J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3.zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz D. S., A. S. i J. S. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia D. i A. S. oraz J. S., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] o negatywnym zaopiniowaniu projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2, zgodnie z załączonym wstępnym projektem podziału.

3 Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

4 W dniu 16 marca 2006 r. A. S. złożył wniosek o wydanie postanowienia co do możliwości podziału działki nr [...], położonej przy ul. [...].

5 W dniu 16 sierpnia 2006 r. A. S. i D. S. ponowili wniosek o wydanie postanowienia o możliwości podziału działki [...].

6 Pismem z dnia [...] października 2006 r. Biuro Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] zaopiniowało negatywnie przedstawiony wstępny projekt podziału. W opinii tej wskazano, że na terenie obejmującym działkę nr [...] od 1 stycznia 2004 r. nie obowiązują ustalenia żadnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie podjęto uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Przedstawiony wstępny projekt podziału jest sprzeczny z przepisami odrębnymi. Projektowana działka [...], mająca zapewnić dostęp do ulicy [...] projektowanym działkom nr: [...],[...],[...],[...], nie spełnia parametrów drogi wewnętrznej. Zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), do działek budowlanych dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość [...] m, podczas gdy szerokość działki nr [...] zaprojektowano na [...] m. Nie zostały również zachowane wymogi z § 12 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ budynki znajdujące się na działkach nr [...],[...] i [...] są usytuowane w odległości mniejszej niż [...] m od projektowanych granic działek budowlanych. Żadnego uzasadnienia prawnego nie znajduje wydzielenie działki nr [...], która z uwagi na swoje parametry nie może stanowić działki budowlanej bądź działki wydzielonej pod poszerzenie ulicy, wobec braku planu miejscowego.

7 Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. negatywnie zaopiniował projekt podziału działki nr [...]. W uzasadnieniu organ powołał się na stanowisko wyrażone przez Biuro Naczelnego Architekta Miasta Delegatura w Dzielnicy [...] w piśmie z dnia [...] października 2006 r.

8 Od powyższego postanowienia zażalenie wnieśli D. i A. S. oraz J. S. W uzasadnieniu podnieśli, że sugerowany dojazd o szerokości [...] m do dwóch domów przebiegałby bezpośrednio przy schodach wejściowych i wjeździe do garażu. Wskazali również, że prawomocna decyzja budowlana nr [...] pozwalała na takie usytuowanie budynku. Prawomocne decyzje na budowę przyłącza gazowego i szafek licznikowych oddalonych od siebie o [...] m wyznaczają pas dojazdowy o tej szerokości.

9 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na terenie, na którym położona jest działka nr [...] nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, nie ma też obowiązku sporządzenia takiego planu, zatem zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi. Przepisem takim jest m. in. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu zaproponowany podział jest niezgodny z jego przepisami w zakresie szerokości drogi wewnętrznej oraz odległości budynków od granic działek. Zdaniem Kolegium nie jest zasadne twierdzenie, że nie jest możliwe wydzielenie działki nr [...]. W przypadku gdy na danym terenie nie ma planu zagospodarowania przestrzennego i nie ma obowiązku sporządzenia takiego planu, możliwe jest po podziale nieruchomości różne zagospodarowanie nowopowstałych działek.

10 Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. D. i A. S. oraz J. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucili Kolegium naruszenie § 14 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez niewłaściwe jego zastosowanie, § 14 pkt 1 tego rozporządzenia przez jego niezastosowanie. Ponadto zarzucili naruszenie art. 7 KPA przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu stron, art. 8 KPA przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, art. 9 KPA przez nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie stron postępowania o okolicznościach prawnych, na podstawie których podjęto skarżone postanowienie. W uzasadnieniu podnieśli, że wydzielona działka [...] występuje jako wspólny dla trzech właścicieli wewnętrzny pas dojazdowy do drogi publicznej. Dodatkowo wskazali, że wszystkie nieruchomości posiadają własne miejsca postojowe położone w obrębie nowo utworzonych działek. Zdaniem skarżących przepis § 14 pkt 1 rozporządzenia jest to przepis podstawowy, którego dyspozycja ogranicza się do stworzenia jezdni o szerokości 3 m. § 14 pkt 2 stanowi zaś normę, w myśl której ciąg pieszo - jezdny powinien mieć co najmniej 5 m. szerokości. Większa szerokość wynika z odmiennej funkcji, jaką ma pełnić ciąg pieszo-jezdny określony w § 14 pkt 2 rozporządzenia. Celem stworzenia takiego ciągu jest umożliwienie m. in. postoju pojazdów. W przedmiotowej sprawie me ma takiej konieczności. Zostało już podkreślone, że miejsca postojowe i garaże są przy każdym z budynków. Nie ma więc potrzeby rezerwowania dodatkowego miejsca na "parking". Zaproponowana przez skarżących droga czyni zadość wymogom stawianym w § 14 pkt 1 rozporządzenia, gdyż jej planowana szerokość wynosi 4 m. Proponowaną drogę pozytywnie zaopiniował Inżynier Ruchu Urzędu Miasta. Planowana do podziału działka nr [...] występuje w tym przypadku jako wspólny wewnętrzny pas dojazdowy do drogi publicznej, więc nie może być uznana jako działka budowlana, a zatem odległość od budynków nie powinna być przeszkodą w podziale. Ich zdaniem zarówno Prezydent W. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęli wszelkich możliwych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji spowodowało zastosowanie w przedmiotowej sprawie niewłaściwych przepisów prawa materialnego. Wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało podstawy prawnej, która potwierdziłaby słuszność podjętego rozstrzygnięcia. Organ w uzasadnieniu powołuje się na przepis, jakim jest rozporządzenie. Przy czym rozporządzenie nie jest przepisem, lecz aktem prawa powszechnie obowiązującym. Po drugie, tak ogólnie sformułowana podstawa utrudnia sądowi kontrolę wydanego postanowienia.

11 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia § 14 pkt 1 rozporządzenia, ponieważ do 3 m jezdni należy doliczyć chodniki, co w konsekwencji daje łącznie 5 m szerokości.

12 Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

13 Skarga jest uzasadniona.

14 Stosownie do treści art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zgodność proponowanego podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W tym przypadku opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1.

15 Z ostatniego z wyżej wymienionych przepisów wynika, że w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu, a gmina nie ogłosiła o przystąpieniu do sporządzenia planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi, a jeżeli przed dniem złożenia wniosku o podział była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązująca w dniu złożenia wniosku, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w tej decyzji.

16 Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami koresponduje z art. 97 ust. 1a tej ustawy, z którego wynika, że do wniosku o podział nieruchomości w tym trybie, oprócz dokumentów o których mowa w pkt 1-2 i 4, należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była wydana przed dniem złożenia wniosku o podział, obowiązującą w dniu złożenia wniosku.

17 Z powyższych przepisów wynika, że organ administracji publicznej opiniujący proponowany podział nieruchomości w pierwszej kolejności musi wyjaśnić, czy, w sytuacji określonej w art. 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskodawca ubiegający się o podział nieruchomości dysponuje wydaną przed dniem złożenia wniosku o podział decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązującą w dacie złożenia wniosku. Ustalenie tej okoliczności ma istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ ocena zgodności podziału z przepisami wynikającymi z innych aktów prawnych niż ustawa o gospodarce nieruchomościami jest możliwa dopiero wtedy, gdy okaże się że wnioskodawca takiej decyzji nie przedłożył wraz z wnioskiem bądź na wezwanie organu dokonane w trybie art. 64 § 2 KPA.

18 Tymczasem z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w sprawach zakończonych zaskarżonym postanowieniem oraz poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. organy nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń faktycznych w tej kwestii, mimo że - według wypisu z ewidencji gruntów, opinii wewnętrznej z dnia [...] października 2006 r. Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] oraz wstępnego projektu podziału - działka nr [...] stanowi grunt zabudowany budynkami mieszkaniowymi (symbol B), a na części działek proponowanych do wydzielenia znajdują się budynki. Oświadczenia złożone przez A. S. i J. S. do protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 5 września 2006 r. potwierdziły, że skarżący dysponują decyzjami o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanymi przed dniem złożenia wniosku o podział działki nr [...].

19 Wobec powyższego należało uznać, że Prezydent W. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – wydając postanowienia w przedmiocie opiniowania podziału – naruszyli przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 KPA w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

20 Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów Sąd stwierdził, że przepisy § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przewidujące wymogi techniczne w zakresie dojść i dojazdów do działek budowlanych i związanych z nimi budynków jednorodzinnych i urządzeń należy rozpatrywać łącznie, ponieważ przepisy te wzajemnie się nie wykluczają. W § 14 wskazano, że ciąg pieszo-jezdny do drogi publicznej musi być odpowiedni do przeznaczenia i sposobu użytkowania działek budowlanych oraz budynków i urządzeń z nimi związanych oraz do wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, przy czym:

21 1) szerokość samej jezdni (części drogi wewnętrznej przeznaczonej do ruchu pojazdów) zawierającej się w ciągu pieszo-jezdnym nie może być mniejsza niż 3 m;

22 2) szerokość całego ciągu pieszo-jezdnego musi mieć co najmniej 5 m;

23 3) szerokość ciągu pieszego, który jednocześnie pełni funkcję ciągu jezdnego (dojazdu) musi mieć co najmniej 4,5 m.

24 Z przepisu tego wynika więc, że błędne jest stanowisko skarżących w tej kwestii. Działka nr [...] wydzielona jako droga wewnętrzna została zaprojektowana jako ciąg pieszo – jezdny, umożliwiający dojście i dojazd do budynków usytuowanych na działkach nr [...],[...] i [...] (projekt nie przewiduje samodzielnego ciągu jezdnego – dojazdu i osobnego ciągu pieszego - dojścia). Droga ta spełnia zatem wymogi techniczne z ust. 1 § 14 rozporządzenia, natomiast nie spełnia wymogów zawartych w ust. 2 i 3 § 14 tego aktu, zwłaszcza, że przepis § 14 nie przewiduje możliwości urządzenia wyłącznie ciągu jezdnego pełniącego funkcje dojścia o minimalnej szerokości 4 m.

25 Nie można się również zgodzić z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W., że szerokość ciągu pieszo-jezdnego wskazanego na wstępnym projekcie podziału musi uwzględniać szerokość chodników. Uszło uwadze organu, że przepisy regulujące usytuowanie chodnika względem jezdni i jego minimalną szerokość nie odnoszą się do dróg wewnętrznych, lecz wyłącznie do dróg publicznych (§ 1 w związku z § 43-45 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430).

26 Rację mają natomiast skarżący twierdząc, że przy projektowaniu podziału nie zostały naruszone wymagania w zakresie odległości budynków od granic działki nr [...], ponieważ w sprawie nie miał zastosowania § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., normujący wyłącznie odległości budynków w sąsiedztwie działek budowlanych. Taką działką nie jest natomiast wydzielona droga wewnętrzna, ponieważ nie spełnia ona wymogów z art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i z art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

27 Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.