Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r., I SA/Wa 3404/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r., I SA/Wa 3404/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Polskiej [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia przez [...]z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, położonego w [...].

3 Decyzja Ministra została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

4 Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku [...], ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez [...] z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego opisanego gruntu, uzasadniając to tym, iż nieruchomość ta w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa.

5 Odwołanie od decyzji Wojewody wniosła [...] zarzucając naruszenie art. 7, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. Wskazała, że Wojewoda nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie na jakiej podstawie w latach [...] Skarb Państwa władał ww. Nieruchomością, skoro decyzje o przekazaniu w zarząd i użytkowanie odwołującej nie mogły dotyczyć nieruchomości niebędącej własnością Skarbu Państwa. Tym samym, organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy oraz nie dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego.

6 Minister Infrastruktury i Rozwoju powołaną wyżej decyzją z dnia [...] października 2014 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż podstawę prawną decyzji Wojewody stanowi art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. W zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Decyzja uwłaszczeniowa ma zatem charakter decyzji deklaratoryjnej i oznacza przekształcenie istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz w prawo własności budynków, innych urządzeń i lokali. Jak wskazał Minister, jedną z koniecznych przesłanek uwłaszczenia w trybie art. 200 ust. 1 powołanej ustawy jest przysługiwanie Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa własności do nieruchomości. Działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...]. Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...] stwierdził, że Skarb Państwa w dniu [...] stycznia 2011 r. nabył przez [...] własność działki nr [...]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika zatem, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem powyższej nieruchomości, a własność tej nieruchomości uzyskał dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r. przez [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że [...] nieruchomość może jedynie podmiot, który przez okres samoistnego posiadania nie był właścicielem nieruchomości. W okolicznościach sprawy nie została zatem spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwłaszczenia ww. nieruchomości we wnioskowanym trybie. Minister podniósł, że przedmiotem decyzji, na które powołuje się strona a przekazujących w zarząd i użytkowanie ww. nieruchomości nie było rozstrzygniecie o przysługiwaniu prawa własności do gruntu, zaś organ rozpatrujący niniejszą sprawę nie jest władny do oceny ich prawidłowości. Nie mogą one również stanowić dowodu na przysługiwanie w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości - tym bardziej, iż Skarb Państwa [...] prawo własności ww. działki dopiero z dniem [...] stycznia 2011 r. Ponadto, w rejestrze gruntów i budynków, w którym Skarb Państwa ujawniony był jako właściciel, nie zostały ujawnione podstawy prawne nabycia tego prawa przed dniem 5 grudnia 1990 r. Przy czym, rejestr gruntów i budynków samoistnie nie stanowi dowodu, który mógłby potwierdzać prawo własności do gruntu. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że skoro [...] kwestionuje prawidłowość nabycia prawa własności ww. działki przez Skarb Państwa dopiero z dniem [...] stycznia 2011 r. oraz związany z tym faktem brak posiadania tego prawa przez Skarb Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., powinna w tym zakresie przedstawić konkretne dowody lub chociażby wskazać na prawdopodobieństwo ich istnienia.

7 Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju stała się przedmiotem skargi [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

8 Kwestionowanemu rozstrzygnięciu skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz naruszenie art. 7, 77, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a.

9 Skarżąca podniosła, że [...], jako [...], nieprzerwanie od [...] r. użytkowała nieruchomość na podstawie załączonych do akt sprawy decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z marca 1960 r., nr [...] i z dnia [...] listopada 1971 r., nr [...] oraz decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] stycznia 1977 r., nr [...]. Decyzje te nie mogły być wydane co do nieruchomości niebędących własnością Skarbu Państwa, bowiem przekazanie w zarząd nieruchomości osobom prawnym mogło dotyczyć jedynie nieruchomości państwowych. Nieruchomości w [...] były przekazane [...] m.in. w trybie przepisów: 1) ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 61, poz. 494); 2) dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), które mogły dotyczyć jedynie nieruchomości państwowych; 3) rozporządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27 marca 1976 r. w sprawie włączenia i wyłączenia gruntów państwowego gospodarstwa leśnego oraz zmiany uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania (Dz. U. Nr 12 poz. 73). Powyższe przepisy stanowiły podstawę do przekazania [...] przedmiotowej nieruchomości w zarząd i użytkowanie oraz nie zostały powołane jako dowód własności Skarbu Państwa. W dacie przejęcia ww. nieruchomości od Skarbu Państwa, [...] była osobą prawną [...], a obecnie osobowość prawna [...] wynika z [...]. Skarb Państwa był również wpisany w ewidencji gruntów jako właściciel przedmiotowej nieruchomości. Wpis w ewidencji gruntów nie przesądza o prawie własności, ale jest dowodem pośrednim wskazującym, że skoro taki wpis został dokonany to istniała do niego podstawa prawna i faktyczna. Minister nie zbadał tej okoliczności i ograniczył się jedynie do dokumentów przekazanych przez [...], która nie mogła posiadać dokumentów świadczących o własności Skarbu Państwa, bowiem nie jest i nie była reprezentantem Skarbu Państwa. W związku z powyższym, zdaniem strony skarżącej, Minister nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie na jakiej podstawie Skarb Państwa władał nieruchomością przed 1949 r., bowiem decyzje o przekazaniu gruntu w zarząd i użytkowanie [...] nie mogły dotyczyć nieruchomości niebędącej własnością Skarbu Państwa. Organ nie podjął żadnych działań w celu uzyskania dodatkowych dowodów wskazujących na własność Skarbu Państwa do nieruchomości przed 1949 r. Zatem, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Minister dopuścił się rażących błędów mających istotny wpływ na wynik sprawy.

10 W konsekwencji, [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

11 W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

12 Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 21 maja 2015 r., na pytanie Przewodniczącej składu orzekającego, pełnomocnik strony skarżącej oświadczyła, że [...] nie kwestionowała postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...].

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

14 W ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona.

15 Stosownie do art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), w sprawach stwierdzenia nabycia, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się zasady określone w pkt 1-4. Z kolei, w myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich.

16 Oznacza to, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób.

17 W ocenie Sądu nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że aby [...] mogła uzyskać prawo wieczystego użytkowania gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r., grunt ten musi stanowić własność Skarbu Państwa na tę datę, a w niniejszej sprawie przedmiotowa nieruchomość na dzień 5 grudnia 1990 r. własnością Skarbu Państwa nie była. Jak wynika bowiem z akt sprawy administracyjnej (załączonych do sprawy o sygn. akt [...], w której [...] wycofała skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia gruntu – działki nr [...] położonego w [...]), działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...], zaś Skarb Państwa nabył jej własność przez [...] dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r. Stan taki potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...], które stało się prawomocne z dniem [...] marca 2012 r. Prawomocne postanowienie wydane w tym przedmiocie wskazuje więc, iż dopiero z tym właśnie dniem ([...] stycznia 2011 r.) Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości.

18 Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ właściwie więc ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy. Z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej m.in. dla działki nr [...]wynika, że podstawą dokonania wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa jest ww. postanowienie Sądu o stwierdzeniu [...] z dnia [...] lutego 2012 r.

19 Prawidłowo też Minister stwierdził, iż w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia działką nr [...] nie jest organem uprawnionym do oceny legalności decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z marca 1960 r., nr [...] i z dnia [...] listopada 1971 r., nr [...] oraz decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] stycznia 1977 r., nr [...]dotyczących wyrażenia zgody na przekazanie spornej nieruchomości we władanie [...].

20 Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

21 -----------------------

22 5