Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r., I SA/Wa 268/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r., I SA/Wa 268/15

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia : odmówić W. P. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia radcy prawnego.

Uzasadnienie

2 W dniu 2 czerwca 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o ustanowienie radcy prawnego.

3 Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż, z którym posiada małżeńską wspólnotę majątkową. Wnioskodawczyni podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, a jej mąż w wysokości [...] zł. Łączny dochód wnioskodawczyni oraz jej męża z tytułu emerytur wynosi [...] zł brutto miesięcznie.

4 Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie mieszka razem z mężem i każdy ponosi koszty swojego utrzymania. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m ² oraz jej współwłaścicielką mieszkania o powierzchni [...] m ² i nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wnioskodawczyni podała, że opłaty związane z utrzymaniem jej lokalu wynoszą : czynsz [...] zł, energia elektryczna [...] zł oraz gaz w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że nie posiada zdolności kredytowej, a ze względu na sytuację rynkową nie może sprzedać żadnej swojej nieruchomości.

5 W niniejszej sprawie zważono, co następuje :

6 Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.

7 Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

8 Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie wykazała ona, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

9 Podkreślić należy, że wnioskodawczyni wraz z mężem posiada stały dochód w postaci emerytur o łącznej wysokości [...] złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni posiada dwa mieszkania : jedno o powierzchni [...] m ² oraz jej współwłaścicielką drugiego mieszkania o powierzchni [...] m ². Ponadto, posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha.

10 Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanego miesięcznie wraz z mężem dochodu ([...] zł) i ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem siebie oraz mieszkania ([...] zł) jest w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wprawdzie wnioskodawczyni nie podała wysokości wydatków ponoszonych przez męża, jednakże przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi oraz artykuły spożywcze i przemysłowe uznano, że także przy uwzględnieniu wydatków ponoszonych przez męża wnioskodawczyni będzie w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru i nie spowoduje to utraty przez nią płynności finansowej.

11 Wskazać należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały dochód miesięczny uzyskiwany wraz z mężem z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie, dwa mieszkania oraz jest współwłaścicielką nieruchomości rolnej.

12 Wprawdzie wnioskodawczyni podała, że nie mieszka razem z mężem i każdy ponosi samodzielnie koszty swojego utrzymania, jednakże pozostaje nadal w związku małżeńskim, a małżonkowie mają obowiązek sobie nawzajem pomagać.

13 Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 583 j.t.) zwanej dalej k.r.o. regulujące stosunki między małżonkami i między rodzicami i dziećmi nakładają na małżonków, rodziców i dzieci określone obowiązki alimentacyjne (art. 128 k.r.o). Zgodnie z treścią art. 27 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zatem nawet rozdzielność majątkowa małżonków nie zwalnia drugiego małżonka z obowiązku udzielenia pomocy (art. 23 k.r.o.) Do obowiązków tych zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r. II FZ 6/09 LEX nr 551925).

14 Wyjaśnić należy, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 k.r.i.o.) i orzeczenia separacji (art.61 4 § 1 k.r.i.o., por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2009 r., II OZ 1142/09, Lex nr 582903, postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 113/11, Lex 783804, postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 1020/12 Lex 1240477).

15 Z powyższego wynika zatem, że oświadczenie wnioskodawczyni, iż nie mieszka razem z mężem i każdy samodzielnie ponosi koszty swego utrzymania nie mogło wpłynąć na przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niewątpliwie bowiem małżonkowie mają obowiązek wspierać się i nawzajem sobie pomagać, również w opłaceniu kosztów sądowych czy kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Dodać należy, iż mąż wnioskodawczyni jest również stroną niniejszego postępowania i występuje w charakterze uczestnika postępowania.

16 Reasumując stwierdzić należy, że przedstawione powyżej okoliczności nie wskazują, że sytuacja materialna wnioskodawczyni jest na tyle trudna, by nie była ona w stanie z uzyskiwanego wraz z mężem dochodu ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego też względu, odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.

17 Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.