Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2011 r., I SA/Wa 2029/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2011 r., I SA/Wa 2029/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R.B. na uchwałę Zarządu [...] m. W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajęcie lokalu 1. stwierdza nieważność uchwały z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Zarządu [...] m. W. w całości; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

2 Uchwałą z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Zarząd [...] m. W. odmówił zakwalifikowania R.B. do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia w.w. na liście osób oczekujących na najem lokalu.

3 Uchwała Zarządu została podjęta w oparciu o przepis § 24 ust. 1 w zw. z § 4 Uchwały Rady m. W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2009 r., Nr [...] poz. [...]). W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Zarząd wskazał, że R.B. wstąpił w stosunek najmu lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] z dniem [...] lutego 2004 r., na podstawie przepisu art. 691 kodeksu cywilnego (po śmierci poprzedniego najemcy – matki R.B.). Nieruchomość przy ul. [...] została w 2008 r. zwrócona dawnym właścicielom. W dniu [...] stycznia 2010 r. obecni właściciele tej nieruchomości wypowiedzieli R.B. umowę najmu z trzyletnim okresem wypowiedzenia na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). W konsekwencji R.B. zobowiązany jest do opuszczenia i opróżnienia zajmowanego lokalu do dnia [...] lutego 2013 r. W związku z tym R.B. wystąpił z wnioskiem w sprawie wynajęcia lokalu mniejszego niż dotychczas zajmowany z zasobu m. W. (obecnie zajmuje lokal o powierzchni [...] m2). Ponadto Zarząd wskazał, że średni miesięczny dochód R.B. w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł [...] zł, zaś obowiązujące w dniu złożenia wniosku kryterium minimum dochodowego w gospodarstwie jednoosobowym wynosiło [...] zł. W konsekwencji powyższych ustaleń organ powołał się na § 5 ust. 2 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady m. W. z dnia [...] lipca 2009 r., zgodnie z którym postanowień § 4 pkt 1 (kryterium metrażowego) nie stosuje się do osób będących lokatorami, zamieszkującymi w lokalach znajdujących się w budynkach prywatnych, którzy byli zobowiązani do uiszczania czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Jednocześnie organ wskazał, że w świetle przepisu § 5 ust. 4 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. minimum dochodowe określone w § 4 pkt 2 zwiększa się o 30 % w stosunku do osób wymienionych w § 5 ust. 2 pkt 1. Oznacza to, w ocenie organu, że powyższe przepisy mają zastosowanie do osób, które zawarły umowę najmu przed datą wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i były zobowiązane do uiszczania czynszu regulowanego. Skoro więc R.B. stał się najemcą lokalu po dacie wejścia w życie przepisów ww. ustawy, zatem nie uiszczał czynszu regulowanego, a ponadto przekroczył kryterium minimum dochodowego. Zarząd odwołał się także do opinii komisji mieszkaniowej, która negatywnie zaopiniowała sprawę.

4 Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. R.B. wezwał do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia [...] maja 2010 r., kwestionując przyjętą przez organ interpretację przepisów, stanowiących podstawę wydania uchwały. W odpowiedzi na wezwanie, udzielonej w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] m. W. poinformował, iż stanowisko wyrażone w kwestionowanej uchwale jest prawidłowe. Podniósł, że R.B. wszedł w stosunek najmu z dniem śmierci matki – tj. z dniem [...] lutego 2004 r., a więc po dacie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. (11 lipiec 2001), a zatem nie był zobowiązany do uiszczania czynszu regulowanego, a w konsekwencji czego nie spełniał przesłanek do zastosowania zwolnienia z przepisu § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r.

5 Na powyższą uchwałę skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł R.B. Skarżący wskazał, że uchwała z dnia [...] maja 2010 r. narusza art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz wniósł o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu wskazał, że spełnia wszystkie warunki Uchwały nr [...], ze szczególnym uwzględnieniem przepisów, które odnoszą się do osób, którym prywatny właściciel wypowiedział umowę najmu z 3 letnim okresem, a którzy wcześniej mieszkali w lokalach należących do Miasta.

6 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w związku z brakiem drogi sądowoadministracyjnej w sprawie, ewentualnie o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.).

9 Mając na względzie przywołane wyżej kryteria oceny legalności Sąd uznał, że wniesiona skarga jest zasadna, albowiem przedmiotowa uchwała uchybia prawu.

10 W pierwszej kolejności należało rozważyć formalną dopuszczalność skargi, zwłaszcza w świetle wniosku strony przeciwnej o jej odrzucenie. Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jt. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do sądu administracyjnego może być zaskarżona uchwała lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przepis ten obejmuje zarówno uchwały i zarządzenia organów gminy stanowiące akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), jak i uchwały i zarządzenia podjęte przez organy z zakresu administracji publicznej, które nie są aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalona jest linia orzecznicza, która uchwały organów samorządu terytorialnego w przedmiocie umieszczenia na liście osób uprawnionych do najmu lokalu z publicznych zasobów mieszkaniowych uznaje za uchwały z zakresu administracji publicznej (zob. np. postanowienie NSA z 11.08.2010 r. I OSK 1201/10).

11 Przechodząc do merytorycznej oceny skargi sąd uznał, że skarga ma usprawiedliwione podstawy.

12 W świetle przepisu § 4 uchwały Nr [...] Rady m. W. z dnia [...] lipca 2009 r., lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom:

13 1) które są bezdomne lub pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, tj. zamieszkują za zgodą właściciela lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także osoby zamieszkujące w pomieszczeniach nie nadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu prawa budowlanego, a nadto

14 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

15 Z kolei zgodnie z przepisem § 5 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób będących lokatorami, zamieszkującymi w lokalach usytuowanych w budynkach prywatnych, którzy zobowiązani byli do uiszczania czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ponadto zgodnie z przepisem § 5 ust. 4 w stosunku do osób, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 zwiększa się o 30 % minimum dochodowe. Z powyższego organ wywodzi, iż przepisy te dotyczą tylko osób, które zawarły umowę najmu przed datą wejścia w życie przepisów ww. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. i były zobowiązane do uiszczania czynszu regulowanego - tj. matki R.B. (gdyby żyła), zaś R.B. już nie. Stanowiska tego Sąd nie podziela.

16 Wstąpienie osób wskazanych w art. 691 § 1 k.c. w stosunek najmu następuje z mocy prawa, bez konieczności zawierania nowej umowy najmu między sukcesorem a wynajmującym i niezależnie od tego, czy źródłem najmu była umowa najmu czy decyzja administracyjna o przydziale. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, co jest potwierdzone zaświadczeniem Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] czerwca 2006 r., z którego wynika, iż skarżący wszedł w stosunek najmu po śmierci matki, z dniem [...] lutego 2004 r. oraz z aneksu do umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] z dnia [...] stycznia 1986 r., przedłożonego przez skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 11 kwietnia 2011 r.

17 Wstąpienie osób wymienionych w art. 691 § 1 k.c. oznacza więc, że stosunek prawny najmu nie wygasa, ale "przekształca się" podmiotowo po stronie najemcy. Należy zatem przyjąć, że między R.B. - osobą, która wstąpiła w stosunek najmu, a wynajmującym - z mocy prawa istnieje stosunek prawny o takiej samej treści jak stosunek, który łączył wynajmującego z dotychczasowym najemcą - matką skarżącego. Skarżący jest więc następcą prawnym, którego status prawny jako najemcy jest izomorficzny ze statusem matki – pierwotnego najemcy. W konsekwencji R.B. może powoływać się na wszystkie prawa i obowiązki wynikające z tego stosunku najmu.

18 Fakt występowania czynszu regulowanego nie może być w dniu dzisiejszym prawnie relewantny, gdyż nie ma go w obowiązującym systemie prawnym. Nie można więc też wymagać od osoby obiegającej się o lokal w dniu dzisiejszym opłacania czynszu regulowanego w sytuacji gdy w okresie najmu lokalu przez zainteresowanego czynsz taki nie występował.

19 W konsekwencji, zdaniem Sądu doszło do istotnego naruszenia przepisów § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 uchwały Nr [...] Rady m. W. z dnia [...] lipca 2009 r. zw. z § tej 4 uchwały.

20 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

21 -----------------------

22 4