Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2019 r., I SA/Wa 200/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2019 r., I SA/Wa 200/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2019 r. sprawy ze skargi A.S. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 578/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A.S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia stycznia 2019 r. A.S., reprezentowana przez radcę prawnego J.B., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 578/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

3 Skarżąca wskazała, że Prezydent nie wykonał powołanego wyroku mimo iż termin wyznaczony przez Sąd już dawno upłynął. Ponadto bezskuteczne pozostało wystosowane przez nią wezwanie organu do wykonania wyroku, co w pełni uzasadnia niniejszą skargę. Jednocześnie okoliczności sprawy, w tym lekceważenie przez organ przepisów prawa i niepodejmowania stosownych okoliczności w celu wykonania powołanego wyroku, uzasadniają żądanie wymierzenia organowi grzywny w wysokości nie mniejszej niż 20.000 zł. Dopiero zdecydowana reakcja Sądu być może zmobilizuje organ do zastosowania się do prawomocnego wyroku. Zdaniem skarżącej w sprawie zasadne jest również przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy maksymalnej kwoty przewidzianej przepisami prawa. Ten rodzaj środka dyscyplinarnego pełni bowiem nie tylko funkcję prewencyjno-represyjną, ale też przede wszystkim funkcję kompensacyjną będą dla skarżącej swoistym zadośćuczynieniem za wszelkie dolegliwości i niedogodności związane z opieszałością organu w rozpoznaniu jej sprawy. W niniejszej prawie skarżąca niewątpliwie doznaje krzywdy związanej z przewlekłym prowadzeniem postępowania, które toczy się od 70 lat. Nie jest na bieżąco informowana o stanie sprawy, podejmowanych czynnościach, czy przewidywanym terminie załatwienia jej sprawy.

4 Wobec powyższego skarżąca wniosła o: 1) wymierzenie Prezydentowi grzywny nie mniejszej niż 20.000 zł; 2) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny; 3) stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przewidzianej.

5 W odpowiedzi na skargę Prezydent podniósł, że skarga nie zasługuje na pozytywne rozpatrzenie.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

7 Skarga jest zasadna.

8 Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: ppsa) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa).

9 Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).

10 W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 578/17, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu 4 lipca 2018 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynny, winna być rozpoznana. W konsekwencji termin ten upłynął 30 listopada 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, pomimo uprzedniego wezwania przez skarżącą z dnia 28 listopada 2018 r. do wykonania powyższego wyroku, Prezydent zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.

11 Skoro zatem Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 2000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd.

12 Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

13 Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność w wykonaniu wyroku sygn. akt I SAB/Wa 578/17 nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Przy dokonywanej ocenie Sąd uwzględnił bowiem, że sprawy gruntów [...] należą, z uwagi na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, a ustalenie ich stanu faktycznego i prawnego jest czasochłonne. Ponadto z materiału dowodowego sprawy wynika, że w stosunku do nieruchomości objętej wskazanym wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do opisanego gruntu, został złożony również wniosek o przyznanie odszkodowania za tą nieruchomość, który nie został rozpoznany. Okoliczność ta ma także wpływ na utrudnioną sprawność postępowania w przedmiotowej sprawie.

14 Zdaniem Sądu nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, by skarżąca na skutek nierozpoznania powołanego wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w terminie doznała uciążliwości wymagającej zadośćuczynienia poprzez przyznanie jej sumy pieniężnej.

15 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd wydał na podstawie art. 151 w związku z art. 154 § 7 ppsa. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 ppsa. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ppsa.