Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r., I SA/Wa 1902/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r., I SA/Wa 1902/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 09.07.2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz P. D. sumę pieniężną w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz P. D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] września 2018 r. P. D. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], dawna ulica [...] hip. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

3 W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na niewykonanie ww. wyroku. Sąd ten orzeczeniem z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 446/16 wymierzył grzywnę Prezydentowi [...] w wysokości 1.000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie wyrokiem z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 315/17 ponownie została nałożona na ten organ grzywna w wysokości 5.000 zł a Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał sumę pieniężną na rzecz P. D. w wysokości 2.000 zł. Po czym 12 kwietnia 2018 r. orzeczeniem sygn. akt I SA/Wa 2126/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po raz trzeci wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 8.000 zł i ponownie stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przyznał też sumę pieniężną w wysokości 3.000 zł na rzecz skarżącej.

4 Pismem z 18 lipca 2018 r. P. D. wezwała Prezydenta [...] po raz kolejny do wykonania wskazanego prawomocnego orzeczenia, a następnie złożyła opisaną na wstępie skargę. Wniosła w niej o:

5 - wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, w oparciu o art. 154 § 6 ppsa., w wysokości co najmniej 25.000 zł,

6 - przyznanie od organu na rzecz skarżącej, na podstawie art. 154 § 7 ppsa., sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny,

7 - stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

8 Uzasadniając swoje wystąpienie skarżąca stwierdziła, że akta administracyjne sprawy zostały zwrócone wraz z zapadłym wyrokiem na bezczynność 2 września 2015 r. Organ zobowiązany był wykonać wyrok i zakończyć postępowanie najpóźniej do 2 grudnia 2015 r. Wyrok nie został wykonany mimo wielokrotnych wezwań strony. Organ zlekceważył ponadto kolejne 3 orzeczenia Sądu. Okoliczności te czynią zasadnym wniosek o wymierzanie grzywny w wysokości co najmniej 25.000 zł. Zachowanie Prezydenta nosi cechy ewidentnej bezprawności. Organ od chwili wszczęcia postępowania nie podjął w sprawie żadnych czynności. Działania realizowane w ramach tego postępowania mają charakter czysto pozorny. Konieczne jest zatem wymierzenie Prezydentowi grzywny w takim wymiarze, który będzie dla niego dostatecznie dotkliwy, odczuwalny i skuteczny. Oczywistym jest, że grzywny w kwocie 1.000 zł, 5.000 zł, czy nawet 8.000 zł nie stanowią dla organu żadnej uciążliwości, jeśli weźmie się pod uwagę całość budżetu jakim dysponuje.

9 Odnosząc się do żądania przyznania sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że niewątpliwie organ administracji działa wadliwie. Nie istnieją żadne obiektywne przesłanki usprawiedliwiające całkowitą bezczynność Prezydenta, a jedynym wytłumaczeniem tego stanu rzeczy jest jego zła wola. Skarżąca oczekuje na załatwienie sprawy od ponad 6 lat, nie jest informowana o aktualnym etapie postępowania, a jej pisma są ignorowane. Skarżąca czuje się przez organ oszukiwana, zwodzona i ma poczucie bezsilności, głębokiej krzywdy oraz niesprawiedliwości.

10 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał czynności podejmowne w sprawie oraz stwierdził, że okoliczność, iż akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych znacząco utrudnia rozpoznanie wniosków. Nie jest bowiem możliwe prowadzenie tych postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Jednocześnie o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

12 skarga jest zasadna.

13 Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ppsa." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154).

14 W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], dawna ulica [...] hip. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 2 września 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa., rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 2 grudnia 2015 r. Niebudzącą zatem wątpliwości okolicznością jest brak rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej do dnia wydania niniejszego orzeczenia sądowego - mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, orzekającego o bezczynności.

15 Oznacza to ponadto, iż od ponad trzech lat organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności.

16 W ocenie Sądu – w okolicznościach niniejszej sprawy – uznać należało, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie można bowiem zignorować kilkuletniego okresu niewykonania wyroku, niewynikającego z żadnych nadzwyczajnych przyczyn, jak też uprzedniego kilkukrotnego wymierzenia organowi grzywny z powodu braku rozstrzygnięcia sprawy. Opisany sposób działania organu narusza w sposób kwalifikowany przepisy prawa.

17 Powyższe okoliczności czynią zasadnym wymierzenie organowi grzywny w kwocie 10.000 zł, z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku. Jej wysokość uwzględnia wskazany okres zwłoki, jak i przytoczone okoliczności sprawy. W ocenie Sądu sankcja ta winna skłonić Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia.

18 Wskazać ponadto należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji gdy Prezydent zignorował 4 rozstrzygnięcia sądowe.

19 Odnosząc się z kolei do żądania przyznania dla skarżącej sumy pieniężnej należy zwrócić uwagę, że art. 154 § 7 ppsa. stanowi, iż uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tej regulacji prawnej. Przepis ten ma za zadanie kompensować, doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Przy czym stwarza on jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17).

20 Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżąca powołała się na okoliczności długotrwałego prowadzenia postępowania oraz krzywdę jaką doznaje w związku z naruszeniem jej praw.

21 W niniejszej sprawie Sąd uznał, że przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi adekwatną sankcję dla organu za niewykonanie wyroku, ponadto zrekompensuje doznane przez nią niedogodności, związane z długotrwałym prowadzeniem postępowania, jak też spowoduje wykonanie przez organ wyroku z 2015 r. i rozstrzygnięcie zawisłej przed nim sprawy administracyjnej.

22 Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 ppsa. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 ppsa. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).