Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2019 r., I SA/Wa 1578/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2019 r., I SA/Wa 1578/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. P., J. P., J. M. i P. T. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 668/14 oddala skargę

Uzasadnienie

2 J. P.(1), J. P.(2), J. M. i P. T. pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 668/14.

3 Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu [...] maja 2015 r. Zatem dwumiesięczny termin do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania, zakreślony przez Sąd w powołanym wyroku, upłynął z dniem [...] lipca 2015 r.

4 Skarżący wskazali, że wyrokami z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt. I SA/Wa 1882/15, z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1497/16, z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt 654/17, z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt 2250/17 oraz z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt 29/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny ukarał już Prezydenta [...] grzywnami za niewykonanie opisanego na wstępie wyroku. Wobec dalszego niewykonania wyroku z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 668/14 skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do jego wykonania, a następnie wnieśli niniejszą skargę. W skardze wnieśli o ukaranie organu grzywną, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej oraz zwrot kosztów postępowania sądowego.

5 Odpowiadając na skargę, Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Przedstawił dotychczasowy tok postępowania w sprawie i podniósł, że zasadność oraz sposób rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za grunt stanowiący część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 i część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Decyzja w sprawie o odszkodowanie za część gruntu przedmiotowej nieruchomości będzie mogła być zatem wydana dopiero po zakończeniu postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu. Wobec powyższego, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt, do czasu zakończenia postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący złożyli zażalenie. Ponadto organ podniósł, że do akt sprawy nie zostały złożone dokumenty, z których wynikałoby, że P. T. nabył prawo do ubiegania się o odszkodowanie na swoją rzecz za przedmiotową nieruchomości na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem skarżący nie wykazał, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o odszkodowanie za powyższy grunt.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.

8 Z powołanych przepisów wynikają dwie przesłanki, które muszą łącznie być spełnione, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę za niewykonanie prawomocnego wyroku tego sądowego zobowiązującego do rozpatrzenia, w określonym terminie, złożonego wniosku, w rozpatrywanej sprawie wniosku o odszkodowanie. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

9 W rozpoznawanej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu, pismem z dnia z dnia [...] czerwca 2019 r. wezwali organ do wykonania wyroku z dnia 27 lutego 2015 r. Mimo tego, w ocenie Sądu, brak jest obecnie podstaw do uznania skargi za uzasadnioną. Wynika to z faktu, że w dniu złożenia skargi (czyli [...] czerwca 2019 r.) Prezydent [...], poprzez zawieszenie z urzędu postępowania odszkodowawczego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] do czasu zakończenia postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, formalnie nie pozostawał już w stanie bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 103 kpa zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, a tym samym eliminuje możność powstania bezczynności związanej z upływem terminu załatwienia sprawy. Skoro zatem w chwili wyrokowania postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było już zawieszone, to brak jest podstaw do przyjęcia, że organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku uzasadniającej wymierzenie mu grzywny.

10 Wyjaśnić przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek wcześniejszej skargi skarżącego J. P.(1) z dnia [...] listopada 2018 r. prawomocnym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 29/19 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę za niewykonanie wyroku Sądu z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 668/14. Okres bezczynności organu, jaki oceniał Sąd w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r. limitował moment zawieszenia postępowania odszkodowawczego. Skutek zawieszenia postępowania administracyjnego, wynikający z postanowienia organu wydanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa polega bowiem na tym, że następuje, uzasadnione okolicznościami sprawy, przerwanie toku postępowania administracyjnego i organ nie może do czasu podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego wydać w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną. Oznacza to, że zawieszenie postępowania jest rodzajem uzasadnionej ustawowo przerwy w toczącym się postępowaniu administracyjnym, okresem, w ciągu którego, z przyczyn określonych w ustawie, następuje zaniechanie podejmowania czynności prowadzących do rozstrzygnięcia sprawy. Powodem czasowego przerwania postępowania administracyjnego są, najogólniej rzecz ujmując, zdarzenia, których wystąpienie sprawia, że kontynuacja postępowania jest niecelowa lub w ogóle niemożliwa bez naruszenia zasad, które ustawodawca uznaje za obowiązujące w postępowaniu administracyjnym. Terminy wstrzymane na okres zawieszenia postępowania zaczynają biec z chwilą wydania przez organ postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego.

11 Wobec tego obecna skarga na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 668/15, złożona już po zawieszeniu postępowania administracyjnego, jest niezasadna. Podkreślić przy tym trzeba, że kwestia niewykonania przez Prezydenta [...] powołanego wyroku Sądu do momentu zawieszenia postępowania odszkodowawczego została już oceniona przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 29/19.

12 Wyjaśnić także należy, że w rozpatrywanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 154 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 tego przepisu, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

13 Wnioskując a contrario należało przyjąć, że wykonanie wyroku przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku stanowi podstawę do jej oddalenia. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. "Wykonanie wyroku" w realiach niniejszej sprawy polegało bowiem na tym, że przed wniesieniem skargi z dnia [...] czerwca 2019 r. organ rozpoznał wniosek o odszkodowanie przez to, że wydał akt adekwatny do okoliczności sprawy (postanowienie o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego). Sąd w wyroku z dnia 27 lutego 2015 r. nie zobowiązywał bowiem organu do rozstrzygnięcia wniosku odszkodowawczego (wydania aktu kończącego postępowanie administracyjne w sprawie – decyzji), ale do rozpatrzenia wniosku, tj. wydania aktu adekwatnego do okoliczności sprawy. Tym aktem jest obecnie również postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego.

14 Zarówno w orzecznictwie, jak też w piśmiennictwie przyjmuje się, że w razie zawieszenia postępowania nie można skutecznie zarzucić organowi administracji publicznej bezczynności w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1380/07, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 1992 r. sygn. akt II SA 697/92, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1780/12, a także B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005, s. 458).

15 Jednocześnie wskazać należy, że oceniając zasadność skargi opartej na powołanym art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bierze jedynie pod uwagę sam fakt wydania przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie jest natomiast uprawniony do dokonywania w tym postępowaniu kontroli jego legalności.

16 Podsumowując, stwierdzić należy, że dopóki w obiegu prawnym pozostaje postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, brak jest prawnej możliwości postawienia organowi zarzutu niewykonania prawomocnego wyroku Sądu zobowiązującego organ (w niniejszej sprawie Prezydenta [...]) do rozpatrzenia złożonego wniosku w określonym przez Sąd terminie.

17 Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.