Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r., I SA/Wa 1520/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r., I SA/Wa 1520/12
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
UZSADNIENIE
2 Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Wojewoda [...] , po rozpoznaniu odwołania złożonego przez dyrektora O., od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., orzekającej o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do będącego własnością Skarbu Państwa gruntu zabudowanego położonego w W. przy ul. [...], uregulowanego w Księdze wieczystej Nr [...] stanowiącego część dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. nr [...] w udziale wynoszącym [...] na rzecz: S. S. w udziale wynoszącym [...] części, U. S. w udziale wynoszącym [...] części oraz E. W. w udziale wynoszącym [...] części oraz o umorzeniu postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego, położonego w W., przy ul. [...] oznaczonego w Kw Nr [...] cz. w udziale wynoszącym [...] , uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umarzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
3 Orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
4 Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
5 W dniu 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie ww. dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy W. a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.
6 Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowi właściciele gruntu, lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.
7 Organ orzekający był zobowiązany uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela można było pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości według planu zabudowy ( planu zagospodarowania przestrzennego).
8 Obecnie, przedmiotowa nieruchomość hipoteczna ozn. nr [...] znajduje się w obrębie [...] i stanowi działki ewidencyjne nr [...] oraz cześć działki ewidencyjnej nr [...]. Działki nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast działka ewidencyjna nr [...] własność W..
9 Wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej wpłynął do Zarządu Miejskiego w W. w dniu 13 października 1948 r. Złożony został przez adwokata N. S.
10 Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1953 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości małżeństwu K. i W. S.
11 Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Minister Gospodarski Komunalnej decyzją z dnia [...] września 1953 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone przez małżeństwo S. orzeczenie administracyjne z dnia [...] kwietnia 1953 r., Nr [...].
12 Protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] czerwca 1996 r. przedmiotowa nieruchomość przekazana została przez S. do zasobu W.
13 Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. znak: [...] stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] września 1953 r. w części dotyczącej sprzedanego lokalu nr [...] oraz udziałów przypadających właścicielowi tego lokalu w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcy tego lokalu, została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność.
14 Następnie, decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999 r., znak: [...] stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] września 1953 r. w części dotyczącej sprzedanego lokalu w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcy tego lokalu, została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność.
15 Decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999 r., znak: [...] uchylono w/w. orzeczenie administracyjne z dnia [...] kwietnia 1953 r., Nr [...] w całości w zakresie dotyczącym nieruchomości nieobjętej aktem notarialnym mocą którego sprzedano lokal mieszkalny w budynku usytuowanym na gruncie przedmiotowej nieruchomości oraz oddano grunt w użytkowanie wieczyste nabywcy tego lokalu i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
16 Prezydent Miasta W. , jako organ I instancji , rozpatrując wniosek dawnego właściciela hipotecznego z dnia 13 października 1948 r. do części nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
17 W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] marca 2012 r. przyznał prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...] w udziale wynoszącym [...] oraz umorzył postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego, położonego w W., przy ul. [...]. w udziale wynoszącym [...]. W punkcie XV decyzji organ I instancji postanowił dodatkowo, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w stosunku do gruntu zabudowanego, położonego w W., przy ul. [...]., w udziale wynoszącym [...], który został oddany w użytkowanie wieczyste właścicielom wykupionych lokali nr [...] znajdujących się w budynku mieszkalnym posadowionym na przedmiotowym gruncie, zostanie rozpoznany odrębną decyzją.
18 Od ww. decyzji Prezydenta W. pismem z dnia [...] marca 2012 r. odwołanie złożył dyrektor Oddziału [...], wnosząc o jej uchylenie w całości.
19 W jego treści podniesiono zarzut nieprawidłowego rozstrzygania w zakresie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do będącego własnością Skarbu Państwa gruntu zabudowanego, położonego w W., przy ul. [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], w sytuacji, gdy kompetencje w tym zakresie posiada Dyrektor Oddziału [...], a ponadto wskazanie Zarządu Mienia Skarbu Państwa jako właściwego w zakresie poboru opłat z tytułu użytkowania wieczystego zamiast W. jako podmiotu reprezentującego właściciela gruntu - Skarb Państwa.
20 W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] wskazał , że W. uzyskała prawo władania nieruchomością położoną przy ul. [...] w W., stanowiącą m.in. działkę ewidencyjną nr [...] w roku 1996 r. Dowody, stwierdzające powyższe ustalenie nadesłał Oddział Regionalny W., przy piśmie z dnia 18 stycznia 2008 r., znak: [...]. Wynika z nich , że protokołem zdawczo - odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] czerwca 1996 r. w S. Komisja (przekazująca) - powołana rozkazem S. z dnia [...] stycznia 1996 r., przekazała Komisji (przejmującej) powołanej przez Dyrektora Oddziału [...], na podstawie § 20 Statutu W., między innymi działkę gruntu zabudowaną nr [...], położoną przy ul. [...], Przekazanie przedmiotowej nieruchomości W. nastąpiło na zasadzie art. 14 ust. 1 w związku z art. 18 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
21 Jak wynika z odpisu z Księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej dla nieruchomości zabudowanej, oznaczonej jako dz. ew. nr [...], jako współwłaściciel wpisany został Skarb Państwa reprezentowany przez W. w udziale [...]. Stan prawny nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] potwierdza dodatkowo treść informacji z rejestru budynków, znajdującego się w aktach sprawy .
22 Pozostałymi współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...] pozostają zgodnie z informacją z rejestru budynków z dnia [...] czerwca 2011 są osoby fizyczne: [...].
23 Wojewoda wskazał , że co do zasady, podstawę właściwości (kompetencji) organów do rozstrzygania wniosków złożonych przez byłych właścicieli nieruchomości [...], stanowią obecnie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 102, poz. 651 ze zm.), a w szczególności, w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa - art. 4 pkt 9 i 9 b' oraz art. 11 ust. 1 i art. 9a tej ustawy
24 Z dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy tj. dniem 21 listopada 1945 r., przedmiotowa nieruchomość, na podstawie art. 1 w/w. dekretu przeszła na własność gminy W., a następnie, zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14,poz.130) wskazana wyżej nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa który dokonał dalszej dyspozycji na rzecz organów [,...].
25 Organ II instancji podkreślił , że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010 r., Nr 2006, poz. 1367 ze zm.), Skarb Państwa powierza W. wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości stanowiących jego własność:
26 wykorzystywanych na zakwaterowanie stałe i tymczasowe żołnierzy zawodowych,
27 zajętych pod budowle i urządzenia infrastruktury związane z nieruchomościami, o których mowa w pkt 1,
28 uznanych za zbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, jeżeli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są lub mogą być przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe,
29 uznanych za zbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, jeżeli opracowana przez Agencję propozycja wykorzystania tych nieruchomości uzasadnia ich przekazanie w celu realizacji zadań Agencji,
30 innych niż określone w pkt 1-4, przekazanych Agencji.
31 Zgodnie zaś z ust.2 cytowanego przepisu, Agencja gospodaruje nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości, oraz z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ustawy.
32 Wojewoda [...] podkreślił , że skoro, według danych z ewidencji gruntów W. jest podmiotem władającym przedmiotowym gruntem, będącym własnością Skarbu Państwa, to przysługuje jej wykonywanie w imieniu właściciela i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do tejże nieruchomości, w tym także uprawnień w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie przyznania prawa rzeczowego do nieruchomości w postaci użytkowania wieczystego.
33 Wskazał że, zgodnie z art. 14 ust.2 cytowanej ustawy, w zakresie gospodarowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, przysługują:
34 Prezesowi Agencji - uprawnienia wojewody,
35 dyrektorom oddziałów regionalnych Agencji - uprawnienia starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z wyjątkiem uprawnień dotyczących wywłaszczania nieruchomości.
36 Organ wyjaśnił , że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze.
37 Starosta powiatu uzyskał status statio fisci Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości do gospodarowania tymi nieruchomościami, a więc podejmowania działań także w sferze cywilnoprawnej, na podstawie przepisów ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
38 Zestawiając treść art. 11 ust. 1 u.g.n. z dyspozycją art. 14 ust. 2 pkt 2 Wojewoda [...] doszedł do wniosku, iż kompetencja do orzekania w przedmiocie wniosku dekretowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości przysługuje dyrektorowi Oddziału Regionalnego W.
39 Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał , że Prezydent W. naruszył przepisy prawa, regulujące kwestię właściwości do orzekania w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego na zasadzie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy do gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, w imieniu którego prawa własności do nieruchomości wykonuje W. na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, tj. art. 19 i 20 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 1 i art. 14 ust. ust.2 a pkt 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. art. 4 pkt 9 i 9b' oraz art. 11 ust. 1 i art. 9 a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
40 Skargę na powyższą decyzję wniósł do tutejszego Sądu S. S.
41 Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138§1 pkt. 2 k.p.a. , poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości wskutek przyjęcia z naruszeniem art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 14 ust.1 i art 14 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 22.06.1995r o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 pkt 6, art. 4 pkt 9, art. 4 pkt 9b (1) art. 11 ust.l i art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami , a także art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy , że Prezydent W. nie jest organem właściwym do orzekania w przedmiocie przyznania na podstawie art. 7 dekretu prawa wieczystego do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, a pozostającego we władaniu W. na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP.
42 Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania .
43 W obszernym uzasadnieniu wskazał przede wszystkim na treść art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP .
44 W ocenie skarżącego zakres gospodarowania nieruchomościami przez W. nie obejmuje rozstrzygania decyzją administracyjną o zasadności wniosku dekretowego.
45 Sprawa z wniosku dekretowego dotyczy wywłaszczenia nieruchomości, zaś przepis ten wprowadza wyłączenie kompetencji dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji do orzekania w takich sprawach. Użycie w powołanym wyżej przepisie sformułowania "sprawy dotyczące wywłaszczania nieruchomości" oznacza, że chodzi tu o sprawy odnoszące się do materii wywłaszczania nieruchomości w szerokim ujęciu.
46 Wskazał , że w orzecznictwie, przy zastosowaniu reguł wykładni językowej i systemowej, został wyrażony pogląd, że prawodawca miał tu na myśli przepisy mające związek, odnoszące się do materii wywłaszczeń nieruchomości w szerokim ujęciu, zaś materię tę stanowią nie tylko regulacje w przedmiocie rozstrzygania o wywłaszczeniu, ale również o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Przyznanie na podstawie art. 7 dekretu prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną ( art. 7 ust. 1 dekretu ), zastąpionych prawem własności czasowej, a obecnie prawem użytkowania wieczystego jest formą rekompensaty za pozbawienie dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości.
47 Orzekanie w przedmiocie wniosku dekretowego jest więc sprawą dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości, a zatem dyrektor oddziału regionalnego W., w ramach przysługujących mu w świetle art. 14 ust. 2a pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uprawnień starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej przy gospodarowaniu powierzonymi Agencji nieruchomościami Skarbu Państwa, nie posiada kompetencji do prowadzenia postępowań administracyjnych i orzekania w sprawie z wniosku dekretowego. Organem właściwym do wydania w pierwszej instancji decyzji w sprawie wszczętej takim wnioskiem jest Prezydent W., działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
48 Skarżący podkreślił , że W. jedynie administrowało nieruchomością w imieniu Skarbu Państwa - a nigdy nie stało się właścicielem tego gruntu i budynku. Gdyby W. miała być organem właściwym do rozpoznania wniosku dekretowego to znaczyłoby, że "strona" sama orzeka w swojej sprawie.
49 Podkreślił także , że zaskarżenie decyzji dotyczącej gruntu pod budynkiem ma na celu wyłącznie pokrzywdzenie właścicieli, bowiem dokąd toczy się postępowanie, dom nie jest zwracany , lokatorzy kwaterunkowi płacą bardzo niski czynsz, a właścicielowi musieli by płacić czynsz rynkowy.
50 lm dłużej trwa to postępowanie - tym korzystniejsze jest to dla lokatorów kwaterunkowych. Jest to dość charakterystyczne dla W., która sprzedała w imieniu Skarbu Państwa szereg lokali mimo, że toczyło się już postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości i było to prawnie zabronione. W tej sprawie toczy się proces o odszkodowanie z pozwu S. S. przeciwko W.
51 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
52 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
53 W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
54 Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2012 r., uwzględniającą częściowo wniosek spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości [...] złożony w trybie art. 7 ust. 1 tego dekretu i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
55 Art. 7 ust. 1 i 2 dekretu stanowią, że (1) Dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie – użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. (2) Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (...).
56 W następstwie dokonania oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda uznał, że W. jest podmiotem władającym spornym gruntem stanowiącym własność Skarbu Państwa, położonym w W. przy ul. [...] oznaczonym jako działka ewidencyjna nr [...].
57 Okoliczność ta , w ocenie Wojewody przesądza właściwość organu uprawnionego do rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu i powoduje, że organem tym jest nie Prezydent W. , a Dyrektor Oddziału [...].
58 Argumentację, co do właściwości organu w tej konkretnej sprawie, Wojewoda [...] oparł między innymi na stanowisku wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r., I SA/Wa 1196/10, wydanym w podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych.
59 W wyroku tym sąd stwierdził między innymi, że co do zasady właściwość organów do rozstrzygania wniosków złożonych przez byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, określają obecnie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa art. 4 pkt 9 i 9b1 oraz art. 11 ust. 1 i art. 9a tej ustawy.
60 Jak ujął to bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15 kwietnia 1996 r. OPK 9/96 (ONSA 1997/1/7) "...logiczna i systemowa wykładnia przepisów dekretu nakazuje uznać, że konsekwencją tytułu prawnego gminy do gruntów uzyskanych mocą art. 1 dekretu były jej władcze uprawnienia do decyzyjnego rozstrzygania w przedmiocie tego gruntu. Rozerwanie tej tożsamości podmiotowej po stronie imperium i dominium w zakresie uprawnień do gruntu [stanowiącego własność Skarbu Państwa], przy braku w samym dekrecie uregulowań dotyczących właściwości organu i w sytuacji utraty przez gminę jej uprawnień właściciela, nakazuje poszukiwać rozwiązań w zakresie kompetencji organów w systemie obowiązujących przepisów rozstrzygających o uprawnieniach gminy i uprawnieniach organów administracji rządowej w sprawach gospodarki gruntami" [obecnie ustawy o gospodarce nieruchomościami]. Za słuszny należy zatem uznać pogląd, że w sytuacji, gdy grunt stanowi własność Skarbu Państwa i zostanie powierzony W. w trybie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), ta ogólna reguła odnosząca się do właściwości organów w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa z art. 4 pkt 9 i 9b1 oraz art. 11 ust. 1 i art. 9a u.g.n. zostaje zmodyfikowana przez przepisy szczególne, zawarte w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zgodnie z art. 14 ust. 2 i 2a tej ustawy "Agencja gospodaruje nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości, oraz z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ustawy.
61 W zakresie gospodarowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, przysługują:
62 1) Prezesowi Agencji – uprawnienia wojewody;
63 2) dyrektorom oddziałów regionalnych Agencji – uprawnienia starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z wyjątkiem uprawnień dotyczących wywłaszczania nieruchomości".
64 W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej obecnie sprawy, wypowiedziany wyżej pogląd sąd w składzie orzekającym w całości podziela.
65 Stosownie do ustaleń faktycznych dokonanych przez Wojewodę [...] w zaskarżonej decyzji , W. przekazana została w trybie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP między innymi sporna nieruchomość oznaczona nr ewidencyjnym [...] . Powyższe nastąpiło na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia [...] czerwca 1996 r., a uprawnienia Agencji ujawnione zostały w księdze wieczystej. Stan prawny nieruchomości potwierdza także treść informacji z rejestru budynków dołączona do akt sprawy .
66 Agencja, obejmując we władanie składniki mienia skarbowego stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, wstąpiła w prawa i obowiązki z nimi związane w stosunku do Skarbu Państwa i osób trzecich . Dotyczy to również praw i obowiązków z zakresu prawa publicznego, dotyczących gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, o czym może świadczyć przykładowo oddawanie nieruchomości w trwały zarząd (art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zatem w zakres gospodarowania nieruchomościami, o jakim mowa w art. 14 ust. 2 i 2a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wchodzi również ustanawianie użytkowania wieczystego, na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Gdyby działania w sferze władczej (publicznoprawnej), miały być wyłączone z zakresu zadań Agencji, to wyjątek zawarty w przepisie art. 14 ust. 2 ustawy, iż "Agencja gospodaruje nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości", nie miałby racji bytu. Tym bardziej, że tylko Agencja może sprzedawać nieruchomości jej powierzone i ustanawiać na nich ograniczone prawa rzeczowe (art. 17 ust. 1 pkt 2).
67 Art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z odrębnych ustaw, starosta jest reprezentantem Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami. Jedną z takich odrębnych ustaw jest ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, która posługuje się tym samym pojęciem co u.g.n. – "gospodarowania nieruchomościami" – tyle że w odniesieniu do nieruchomości powierzonych W. Zatem przy tożsamości zakresu pojęciowego gospodarowania nieruchomościami, "z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości", w stosunku do nieruchomości powierzonych Agencji (art. 14 ust. 1), właściwość organów określa przepis art. 14 ust. 2a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
68 Odnośnie zarzutu zawartego w treści skargi , że postępowanie toczące się w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu jest postępowaniem "dotyczącym wywłaszczenia", w związku z czym objęte jest wyłączeniem (wyjątkiem), o jakim mowa w art. 14 ust. 2 i 2a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, Sąd orzekający w sprawie niniejszej w całości podziela pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 21.02.2013r. sygn. I SA/Wa 1802/12. W jego uzasadnieniu podkreślono, że w art. 14 ust. 2 jest mowa o gospodarowaniu "zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości". Wyjątek dotyczy zatem tylko wywłaszczania w rozumieniu u.g.n., a skoro wyjątku nie można interpretować rozszerzająco to tym samym odnosić go do konstytucyjnego rozumienia wywłaszczenia. Po drugie, nawet jeśli wywłaszczenie rozumieć szeroko i odnosić to pojęcie także do przejęcia mienia z mocy prawa, to w takim znaczeniu "wywłaszczenia" nieruchomości [...] dokonał art. 1 dekretu, a niniejsze postępowanie, prowadzone w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu zmierza do, wprawdzie niepełnej, ale restytucji mienia przejętego z mocy prawa. Niewiele ma to też wspólnego z postępowaniem dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, niewykorzystanej na cel wywłaszczenia. Postępowania dotyczącego spełnienia bądź nie przesłanek do niepełnej restytucji mienia przejętego z mocy prawa nie można utożsamiać z wywłaszczeniem.
69 Mając te okoliczności na uwadze uznać należy ,że nie ma uzasadnionych podstaw do wyłączenia od załatwienia sprawy w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu organów W., gdyż ich właściwość (kompetencja) oparta jest na prawie własności Skarbu Państwa, którego wykonywanie zostało powierzone W . Na takiej samej zasadzie, opartej na prawie własności gruntu, swoją właściwość jako organ uprawniony do rozpatrywania wniosków dekretowych, zarówno co do gruntu "skarbowego" jak i komunalnego, posiada Prezydent W. (z uwagi na art. 4 pkt 9 i 9b1 u.g.n.).
70 Skoro organ I instancji, przed którym było prowadzone postępowanie, okazał się niewłaściwy do rozpoznania sprawy, to organ odwoławczy słusznie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe przed tym organem.
71 Tym samym, wbrew zarzutom skargi , zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza wskazanych w treści skargi przepisów.
72 Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd orzekł jak na wstępie.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 19
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 20
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Dz. U. z 1945 r. poz. 279, art. 7
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.