Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2018 r., I SA/Wa 1464/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2018 r., I SA/Wa 1464/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Michał Nowakowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2018 r. sprawy ze skargi A. M. i D. S. na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z 23 września 2009 roku, sprecyzowanym pismem z 12 sierpnia 2010 roku A. M. i D. S. (Skarżące) wystąpiły o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 roku, o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1953 roku, wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn. [...] z siedzibą w [...] (Przedsiębiorstwo).

3 Decyzją z [...] grudnia 2010 roku, utrzymaną w mocy decyzją z [...] kwietnia 2011 roku, Minister Gospodarki odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] maja 1948 roku o przejściu przedsiębiorstw na własność państwa, w części dotyczącej Przedsiębiorstwa oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] marca 1953 roku w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo odbiorczego przedsiębiorstwa.

4 Podstawą faktyczną decyzji z [...] grudnia 2010 roku i [...] kwietnia 2011 roku było ustalenie, że spółka jawna prowadząca przedmiotowe Przedsiębiorstwo nie została wykreślona z rejestru handlowego. W związku z tym organ uznał, że interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizujących przysługiwał wyłącznie spółce reprezentowanej przez wspólników zgodnie z umową spółki. Podstawą prawną rozstrzygnięcia przywołaną przez organy był art. 157 § 3 k.p.a.

5 Wnioskiem z 31 października 2016 roku (data wpływu do organu 9 stycznia 2017 roku) Skarżące wystąpiły o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1953 roku, wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa: [...] w [...] (orzeczenie z [...] marca 1953 roku).

6 Decyzją z [...] października 2017 roku Minister Rozwoju i Finansów umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] marca 1953 roku.

7 Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ podał art. 105 § 1 w związku z art. 104 § 1 oraz art. 28 k p a.

8 Organ wyjaśnił, że Skarżące wnosząc o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] marca 1953 roku powoływały się na fakt, że nieruchomość położona w [...]i objęta protokołem zdawczo-odbiorczym nie stanowiła własności spółki jawnej, prowadzącej Przedsiębiorstwo a własność osób fizycznych to jest jej wspólników, zatem nie podlegała nacjonalizacji.

9 Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] marca 1953 roku przysługiwał właścicielowi Przedsiębiorstwa stanowiącego przedmiot orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy, to jest spółce jawnej.

10 W decyzji wyjaśniono następnie, że siedzibą spółki jawnej prowadzącej przedsiębiorstwo było miasto [...], które po zakończeniu II Wojny Światowej przeszło pod jurysdykcję polską. Zgodnie z art. 4 dekretu z dnia 13 listopada 1945 roku o zarządzie Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1945 roku, Nr 51, poz. 295) na Ziemie Odzyskane rozciąga się ustawodawstwo obowiązujące na obszarze Sądu Okręgowego w [...].

11 Zatem w dacie nacjonalizacji przedmiotowego przedsiębiorstwa, kwestie dotyczące tworzenia, zdolności prawnej i reprezentacji spółek oraz zawieranie umów, a także skutków prawnych wpisów rejestrze handlowym podlegały polskiemu porządkowi prawnemu.

12 Organ ustalił, że Przedsiębiorstwo prowadzone było przez spółkę jawną, która nie została wykreślona z rejestru handlowego. Zatem w postępowaniu nadzorczym dotyczącym orzeczenia nacjonalizacyjnego interes prawny posiadała wyłącznie spółka reprezentowana przez wspólników. Tylko okoliczność wykreślenia spółki z rejestru, a zatem utrata przez nią osobowości prawnej stanowiłaby podstawę legitymacji prawnej wszystkich żyjących wspólników, względnie spadkobierców nieżyjących wspólników.

13 Powołując się na przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. nr 121, poz. 770, ze zm.) organ wyjaśnił, że z uwagi na nie przerejestrowanie spółki jawnej przed dniem 31 grudnia 2015 roku do Krajowego Rejestru Sądowego spółka ta uznana została za wykreśloną z KRSu, a jej mienie zostało z mocy prawa przejęte przez Skarb Państwa.

14 W konsekwencji w ocenie organu interes prawny we wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do orzeczeń wydanych w postępowaniu nacjonalizacyjnym nie przysługuje następcom prawnym byłych wspólników spółki jawnej a jedynie Skarbowi Państwa.

15 Organ uznał również, że wbrew stanowisku Skarżących, nieruchomość na której znajdowało się Przedsiębiorstwo nie może zostać uznana za mienie osobiste wspólników w oderwaniu od spółki jawnej. Jako uzasadnienie powyższego stanowiska organ przywołał art. 81 k.h. i wyjaśnił, że mienie wniesione przez poprzedników sprawnych Skarżących do spółki jawnej przy tożsamości wspólników spółki jawnej oraz właścicieli nieruchomości było składnikiem znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Organ podkreślił, że przeznaczenie nieruchomości na cele przedsiębiorstwa świadczy o tym, że przy tożsamości wspólników spółki jawnej i właścicieli nieruchomości, tych ostatnich nie można uznać za osoby trzecie w stosunku do właściciela przedsiębiorstwa zaś nieruchomości, za stanowiącej własność osób trzecich.

16 Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Przedsiębiorczości i Technologii ( Minister) decyzją z [...] maja 2018 roku utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2017 roku.

17 W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że pierwotnie właścicielem Przedsiębiorstwa był kupiec C. H. W dniu 10 grudnia 1924 roku, w niemieckim rejestrze handlowym RHA Nr [...], zarejestrowana została spółka pf.[...], jako "[...], czyli "otwarta" spółka prawa niemieckiego - odpowiednik polskiej spółki jawnej, której wspólnikami byli: K. H. (junior) i O. H.

18 Następnie, zgodnie z wpisem z dnia 23 listopada 1937 roku w niemieckim rejestrze handlowym RHA Nr [...], dotychczasowe wpisy z tego rejestru zostały przepisane do nowego rejestru pod Nr.a.[...]. Jednocześnie ujawniono okoliczność zbycia ww. przedsiębiorstwa na rzecz H. H. (żony O. H.) i J. H. (żony K. H.) oraz zmianę nazwy spółki na "[...]" właściciele: H. i H. H. – [...]. Prokurentami przedmiotowej spółki ustanowieni zostali: K. H. i O. H.

19 Zgodnie z wpisem jawnym z dnia [...] lipca 1943 roku, prokurent O. H. zmarł w 1941 roku zaś C. H. przystąpił do jawnej spółki handlowej w charakterze osobiście odpowiedzialnego spólnika. Do zastępowania spółki byli upoważnieni: Spólnik C. H. dla siebie osobiście, spólnlczki: H. H. z domu S., H. H. z domu J. wspólnie między sobą. Nastąpiła również zmiana nazwy spółki - H. i H. H..

20 Współwłaścicielami (po idealnej połowie) nieruchomości położonej w [...], składającej się z parcel [...] i [...] o łącznej pow. [...] m2, ujawnionymi w księdze wieczystej Tom 13. wykaz 571 Sądu Grodzkiego w [...], byli: O. H. i K. H. Wpisu w księdze wieczystej dokonano w dniu 19 grudnia 1930 r. na podstawie powzdania z dnia 3 grudnia 1930 roku (dowód: księga wieczysta Tom 13, wykaz 571; zaświadczenie Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] października 1946 r roku).

21 Minister podzielił w pełni stanowisko, że z uwagi na nieprzerejestrowanie spółki do Krajowego Rejestru Sądowego a co za tym idzie ustanie jej bytu prawnego i nabycie nieodpłatnie przez Skarb Państwa jej mienia po dniu 1 stycznia 2016 roku, Skarżące jako spadkobierczynie wspólników spółki jawnej nie mają interesu prawnego do występowania w postępowaniu nieważnościowym.

22 Odnosząc się do twierdzenia Skarżących, że nieruchomość na której funkcjonowało przedsiębiorstwo pn. [...] nie stanowiła własności spółki jawnej H. i H. H., lecz była prywatną własnością O. H. i K. H., a tym samym osób trzecich wobec właściciela przedsiębiorstwa organ przywołał treść protokołu zdawczo-odbiorczego. Wskazane w nim zostało, że przedsiębiorstwo H. et H. H. – [...] funkcjonowało na dwóch parcelach Nr [...] i Nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2, na których znajdowały się: zbudowania fabryczne, kocioł parowy, hala maszynowa, hale stolarni, kuźnia, garaże i budynek biurowy.

23 Protokół zdawczo-odbiorczy oraz załączniki do niego nie wskazują, ażeby jakiekolwiek wyodrębnione działki znajdowały się poza częścią wykorzystywaną do działalności produkcyjnej.

24 Organ podkreślił, że w załączniku Nr 8 do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] października 1950 roku, stanowiącym odpis z księgi wieczystej poniemnieckiej Tom [...], wykaz [...], ujawniono w dziale II - "hipoteki i długi gruntowe", obciążenia na rzecz różnych wierzycieli, co zresztą koresponduje z treścią ww. oświadczenia K. H. i J. H., stanowiącego załącznik Nr 2 do ww. protokołu zdawczo-odbiorczego, wskazującego, że na przedmiotowych nieruchomościach, ujawniona była hipoteka zabezpieczająca na rzecz: W. C. oraz Kasy Komunalnej w [...] na łączną kwotę [...] Rm, zaś jako pokrycie tego obciążenia na dobro w Komunalnej Kasie Oszczędności wskazano m in. posiadane na koncie środki pieniężne oraz książeczki oszczędnościowe firmy H. i H. H. i J. H.

25 Oznacza to, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania stanowiła składnik majątkowy przedsiębiorstwa, bowiem w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej jej współwłaścicielami byli wspólnicy spółki jawnej. W konsekwencji, Skarżące nie mają interesu prawnego pozwalającego na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] marca 1953 roku.

26 Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał poglądy wyrażone w wyrokach NSA z 24 listopada 2010 roku, sygn. akt. I OSK 159/10 oraz z 19 lipca 2016 roku, sygn. akt. I OSK 2371/14.

27 Końcowo organ wyjaśnił, że wobec wydania decyzji z [...] grudnia 2010 roku i z [...] kwietnia 2011 roku w sprawie zachodzą również przesłanki do uznania zaistnienia w sprawie powagi rzeczy osądzonej.

28 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżące wniosły do tutejszego sądu skargę zarzucając decyzji organu naruszenie przepisów postępowania:

29 1. art. 28 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezasadne stwierdzenie, iż obie Skarżące jako spadkobierczynie zmarłego K. H. nie posiadają bezpośredniego i aktualnego interesu prawnego, kreującego status strony w postępowaniu o stwierdzenie nie-ważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1953 r. wy-danego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenie protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa [...];

30 2. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez poczynienie niepełnych, a zarazem błędnych ustaleń faktycznych, co do statusu prawnego i faktycznego nieruchomości wpisanej w protokołu zdawczo - odbiorczego dot. majątku spółki [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

31 Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu i instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm w tym zakresie przepisanych.

32 Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

33 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

34 Skarga jest niezasadna, decyzje wydane w obu instancjach odpowiadają prawu.

35 Sąd wskazuje w tym miejscu, że w pełni podziela stanowisko organów co do braku interesu prawnego po stronie skarżących jak i co do zaistniałej w sprawie res iudicata, które to okoliczności uzasadniały wydanie decyzji o umorzeniu postępowania.

36 Skarżące nie kwestionują ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji, z których wynika, że prowadzona przez ich poprzednika prawnego spółka jawna nie została przerejestrowana do Krajowego Rejestru Sądowego w terminie wynikającym z art. 9 ust. 2 ustawy z 20 sierpnia 1997 roku – przepisy wprowadzającej ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Stosownie do ust. 2a cytowanego artykułu, podmioty, które wniosku o przerejestrowanie nie złożyły do 31 grudnia 2015 roku uznaje się za wykreślone z rejestru. Konsekwencją wykreślenia z rejestru jest utrata bytu prawnego, przy czym z mocy art. 2b analizowanego przepisu: "Z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru."

37 Zatem w pełni prawidłowo organ przyjął, że wobec utraty bytu prawnego przez spółkę jawną i przejęcia przez Skarb Państwa mienia spółki jak i wobec wygaśnięcia praw wspólników, po stronie Skarżących nie występuje interes prawny pozwalający im na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 16 marca 1953 roku.

38 Skarżące w toku postępowania wywodziły, że protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa, zatwierdzony orzeczeniem z [...] marca 1953 roku obejmował nieruchomość nie stanowiącą własności spółki jawnej, ale własność osób fizycznych, K. i O. H. Skarżące uznawały zatem, że interes prawny przysługuje im jako spadkobierczyniom K. H., jednego z byłych współwłaścicieli nieruchomości.

39 Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym nieruchomość, na której prowadzone było Przedsiębiorstwo uznać należało, za wchodzącą w skład jej majątku, nie zaś należącą do osób trzecich w stosunku do spółki jawnej.

40 Na wstępie sąd wskazuje, że nie podziela stanowiska Skarżących, co do nieustalenia przez Ministra w jakim zakresie do spółki jawnej prawa niemieckiego, która miała siedzibę na terytorium włączonym po II Wojnie Światowej do państwa polskiego stosuje się przepisy polskiego kodeksu handlowego z 1934 roku.

41 Już w decyzji z [...] października 2017 roku organ powołał się na dekret z dnia 13 listopada 1946 roku o zarządzie Ziem Odzyskanych, zgodnie z którym na ziemie odzyskane rozciąga się ustawodawstwo, obowiązujące na obszarze Sądu Okręgowego w P.

42 Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że objęcie terytorium tzw. Ziem Odzyskanych działaniem ustawodawstwa polskiego wynikało z samego pojęcia suwerenności Państwa Polskiego.

43 Następstwem zasady suwerenności Państwa było wprowadzenie jednolitego porządku prawnego dla wszystkich podmiotów podległych jego jurysdykcji. W konsekwencji, nie jest możliwe przyjęcie - jak sugerują Skarżące w skardze – by odrębny porządek prawny dotyczył spółek jawnych utworzonych na ziemiach wchodzących w skład Państwa Polskiego przed II Wojną Światową i odrębny porządek prawny dotyczył spółek jawnych, utworzonych na terytoriach wcielonych do Polski po II Wojnie Światowej.

44 W konsekwencji, zarzuty skargi dotyczące nie wyjaśnienia w jakim zakresie stosować należy przepisy prawa niemieckiego do spółki jawnej prowadzącej przedmiotowe Przedsiębiorstwo sąd uznaje za niezasadne.

45 Sąd podkreśla w tym miejscu, że jak wynika z akt postępowania zakończonego wydaniem decyzji Ministra Gospodarki z [...] kwietnia 2011 roku, Skarżące nie dysponują żadnymi dokumentami dotyczącymi spółki jawnej, prowadzonej przez ich poprzedników prawnych. W piśmie z 12 sierpnia 2010 roku Skarżące wyjaśniły, że nie mają żadnych dowodów ani żadnych dokumentów dotyczących spółki jawnej w tym w dokumentacji związanej z prowadzoną firmą. Wskazały, że cała dokumentacja rodzinna przepadła po zajęciu [...] przez wojska radzieckie, a rodzina H. utraciła cały majątek ruchomy oraz stan rodzinny.

46 W konsekwencji, dla ustalenia, czy nieruchomość na której znajdowały się zabudowania Przedsiębiorstwa stanowiła własność spółki jawnej, czy też jak chcą Skarżące, stanowiła własność osób trzecich w stosunku do spółki, odwołać się należy do przepisów polskiego kodeksu handlowego.

47 Zgodnie z art. 81 Kodeksu handlowego, spółka jawna posiada zdolność sądową i zdolność do czynności prawnych – realizowanych przez wspólników pod firmą tejże spółki. Możność nabywania praw i zaciągania zobowiązań oznacza dopuszczenie tej spółki do udziału w obrocie prawnym i gospodarczym. Pomimo tego jednak, że spółka jawna może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną, nie posiada ona charakteru osoby prawnej, oderwanej od osobowości tworzących spółkę osób fizycznych, lecz stanowi tylko węzeł łączący poszczególnych wspólników.

48 Natomiast w myśl art. 82 K.h., rzeczy i prawa, wniesione tytułem wkładu, a także nabyte lub uzyskane dla spółki w jaki bądź sposób w czasie jej istnienia, stanowią majątek spółki. Zgodnie zaś z art. 102 § 1 Kodeksu handlowego, w razie wątpliwości uważa się, że wkłady wspólników mają być równe, natomiast § 3 tego przepisu stanowi, iż domniemywa się, że rzeczy, które wspólnik zobowiązał się wnieść do spółki, mają być wniesione na własność.

49 Powyższe przepisy oznaczają zatem, że majątek spółki jawnej składa się z wkładów wniesionych przez wspólników oraz praw nabytych w czasie trwania spółki, a majątek spółki należy do wszystkich wspólników i może ulec podziałowi w zasadzie tylko po rozwiązaniu spółki. Dlatego też udział wspólnika w majątku spółki (we wszystkich częściach składowych tego majątku) w czasie trwania spółki nie może być rachunkowo określony.

50 Dodatkowo, należy zwrócić uwagę na okoliczności związane z nabyciem prawo własności nieruchomości.

51 Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy, które w tym zakresie nie są kwestionowane przez Skarżące, "otwarta" spółka prawa niemieckiego - odpowiednik polskiej spółki jawnej, której wspólnikami byli: K. H. (junior) i O. H. powstała w 1934 roku. K. H. i O. H. wpisani zostali jako właścicieli nieruchomości do księgi wieczystej w 1930 roku, a więc w okresie funkcjonowania prowadzonej przez nich spółki jawnej. Dopiero w 1937 roku doszło do zbycia przedsiębiorstwa prowadzonego przez spółkę jawną na rzecz H. H. (żony O. H.) i J. H. oraz zmiany nazwy spółki na "[...]" właściciele: H. i H. H. – [...]. Prokurentami spółki zostało O. H. i K. H., który następnie przystąpił do spółki jako wspólnik.

52 Zatem w stanie faktycznym tej sprawy, nie można uznać, by K. H., którego spadkobierczyniami są skarżące, był osobą trzecią w stosunku do spółki w rozumieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2007 roku I OPS 2/07. W konsekwencji, pogląd Skarżących, że interes prawny przysługuje im jako spadkonierczyniom osoby trzeciej w stosunku do spółki, uznać należy za niezasadny.

53 Za niezasadny uznać należy pogląd Skarżących, że źródłem ich interesu prawnego jest przysługiwanie K. H. udziału w prawie własności przedmiotowej nieruchomości. W realiach niniejszej sprawy nie można traktować odrębnie K. H., wspólnika spółki jawnej i K. H., współwłaściciela nieruchomości.

54 Ustalenie, w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego, że Skarżącym nie przysługuje interes prawny pozwalający na żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 16 marca 1953 roku, obligowało organ do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.

55 Sąd wskazuje w tym miejscu, że Skarżące już raz występowały o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] marca 1953 roku. W toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2011 roku Skarżące żądały stwierdzenia nieważności zarówno orzeczenia nacjonalizacyjnego z [...] maja 1948 roku jak i orzeczenia z [...] marca 1953 roku w całości. Uzasadniając występowanie po ich stronie interesu prawnego Skarżące powoływały się na następstwo prawne po byłych wspólnikach spółki jawnej – K. i J. H.

56 W postępowaniu zakończonym decyzją z [...] maja 2018 roku Skarżące wnosiły o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] marca 1953 roku. Żądanie to opierały na przysługiwaniu udziału w prawie własności nieruchomości na której posadowione było przedsiębiorstwo ich poprzednikowi prawnemu, K. H. Zatem w obecnie prowadzonym postępowaniu Skarżące traktowały K. H. jako osobę trzecią w stosunku do spółki.

57 Ustalenie w toku postępowania, że K. H. nie może być uznany w zakresie przysługującego mu udziału w prawie własności nieruchomości za osobę trzecią w stosunku do spółki oznacza, że przedmiotowe postępowanie dotyczy tej samej sprawy, która zakończona została decyzją z [...] kwietnia 2011 roku. Postępowanie dotyczy bowiem stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] marca 1953 roku, a więc tego samego przedmiotu, przy czym wszczęte zostało wnioskiem złożonym przez te same osoby, które były stronami postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2011 roku. Również ta okoliczność obligowała organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

58 Podsumowując tę część rozważań za niezasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 28 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. poprzez poczynienie niepełnych a zarazem błędnych ustaleń co do statusu prawnego i faktycznego nieruchomości wpisanej w protokole zdawczo-odbiorczym zatwierdzonym orzeczeniem z [...] marca 1953 roku.

59 Końcowo sąd wskazuje na okoliczność faktyczną, która umknęła zarówno organowi jak i Skarżącym.

60 W ocenie sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sporna nieruchomość nie została przejęta w trybie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku (Dz. U. nr 3, poz.17, dalej : "ustawa nacjonalizacyjna"), ale w trybie dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. nr 13, poz. 87, dalej "dekret o majątkach opuszczonych i poniemieckich").

61 W aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie nr [...] z [...] marca 1964 roku z którego wynika, że nieruchomość położona w [...] oznaczona hipotecznie tom 13, karta 571 65 66 stanowiąca własność O. i K. H. po ½ przeszła na własność Skarbu Państwa z mocy art. 2 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Wnioskiem z tego samego dnia, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] wystąpiło do Sądu Powiatowego, Wydział Ksiąg Wieczystych o wpisanie w księdze wieczystej tom 13, karta 571 nr parceli [...] i [...] prawa własności Skarbu Państwa. Postanowieniem z [...] marca (data roczna jest nieczytelna) Sąd Powiatowy w [...] wpisał Skarb Państwa jako właściciela w księdze wieczystej prowadzonej dla parceli [...] i[...], podając jako podstawę prawną, art. 2 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

62 Sąd wskazuje w tym miejscu, że stosownie do art. 2 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, z mocy prawa przechodził na własność Skarbu Państwa wszelki majątek m.in. obywateli Rzeszy Niemieckiej i byłego Wolnego Miasta [...] z wyjątkiem osób narodowości polskiej lub innej przez Niemców prześladowanej. Analogicznej treści przepis, z tym że odnoszący się do przedsiębiorstw, które podlegały przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania, wprowadzony został do ustawy nacjonalizacyjnej. Innymi słowy mówiąc, zarówno dekret o majątkach opuszczonych i poniemieckich, jak i ustawa nacjonalizacyjna, odwoływały się w art. 2 do kryterium podmiotowego i przewidywały przejęcie na własność Państwa mienia należącego do obywateli Rzeszy Niemieckiej i Wolnego Miasta [...] oraz mienia będącego własnością niemieckich osób prawnych.

63 Z akt postępowania nacjonalizacyjnego wynika, że Przedsiębiorstwo zostało przejęte na podstawie art.- 3 ustawy nacjonalizacyjnej. W art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej, ustawodawca odwoływał się do kryterium przedmiotowego.

64 W ocenie sądu, analiza treści art. 2 i art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej wskazuje, że miały one odrębne zakresy zastosowań, przedsiębiorstwo, którego właściciele spełniali kryterium podmiotowe, o którym mowa w art. 2 podlegało przejęciu bez względu na to, czy spełniało kryteria przedmiotowe.

65 Jeżeli przedsiębiorstwo nie należało natomiast do podmiotów wymienionych w art. 2, wówczas podlegało przejęciu o ile spełnione zostały kryteria z art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej.

66 W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi znajdują się dokumenty dotyczące procedury nacjonalizacyjnej przedsiębiorstwa prowadzonego przez spółkę jawną. Wynika z nich, że w toku nacjonalizacji badano możliwość przejęcia przedsiębiorstwa w trybie art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, czyli z uwagi na spełnienie kryterium podmiotowego. W toku posiedzenia Wojewódzkiej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w [...] 28 sierpnia 1947 roku, adw. [...] wnosił o upaństwowienie przedsiębiorstwa w trybie lit. B podnosząc, że reprezentowane przez niego osoby, J. i K. H. są obywatelami polskimi. Na poparcie swoich twierdzeń, adwokat przedstawił tymczasowy dowód z 10 lipca 1946 roku stwierdzający tymczasowo przynależność do narodowości polskiej K. i J. H. Adw. H. oponował przeciwko przejęciu przedsiębiorstwa w trybie lit. B. Posiedzenie zostało odroczone a J. H. zobowiązana do dostarczenia dowodu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego. Na kolejnym posiedzeniu, 3 października 1947 roku Wojewódzka Komisja postanowiła przedstawić Ministrowi Przemysłu i Handlu wniosek o wydanie orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa spółki jawnej w części dotyczącej H. H. na podstawie art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, a w części dotyczącej art. J. H., na podstawie art. 3 tejże ustawy. Na skutek wniosku Ministerstwa Przemysłu i Handlu z 15 grudnia 1947 roku skierowanego do Głównej Komisji do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw, organ ten postanowieniem z [...] marca 1948 roku przywrócił Ministrowi termin do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw. W zażaleniu Minister podnosił, że nie jest możliwe przejęcie przedsiębiorstwa w części na podstawie art. 2 a w części na podstawie art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej.

67 Po rozpoznaniu zażalenia Ministra, Główna Komisji do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw zmieniła postanowienie Wojewódzkiej Komisji i przedstawiła Ministrowi Przemysłu i Handlu wniosek o przejęcie na własność Przedsiębiorstwa spółki jawnej za odszkodowaniem a więc w trybie art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedsiębiorstwo w połowie stanowiło własność obywateli polskich i w tej części przechodzi na własność Państwa w trybie art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej. Część niemiecka przedsiębiorstwa przechodzi natomiast na własność Państwa w innym trybie.

68 Ostatecznie, jak wynika z orzeczenia z 16 marca 1953 roku podstawą przejęcia przedsiębiorstwa prowadzonego przez spółkę jawną był art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej.

69 Sąd wskazuje, że w toku postępowania nacjonalizacyjnego jedynie J. H. przedstawiła dokumenty potwierdzające posiadanie przez nią obywatelstwa polskiego.

70 Uwzględniając zatem treść dokumentów zgromadzonych w toku postępowania nacjonalizacyjnego jak również dokumentów stanowiących podstawę wpisu Skarbu Państwa do księgi wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości uznać należy, że nieruchomość ta nie została przejęta na własność Skarbu Państwa w ramach postępowania nacjonalizacyjnego, ale w trybie przepisów o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

71 Zatem nawet gdyby przyjąć istnienie po stronie Skarżących interesu prawnego, jako spadkobierczyń osób trzecich w stosunku do spółki, należałoby uznać, że brak jest przedmiotu postępowania, bowiem orzeczenie z 16 marca 1953 roku nie mogło dotyczyć nieruchomości, która przeszła z mocy prawa na własność Państwa z chwilą wejścia w życie dekretu z 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

72 W konsekwencji, uznając, że decyzje obu instancji odpowiadają prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.