Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r., I SA/Wa 1286/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r., I SA/Wa 1286/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę

Uzasadnienie

2 Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. L. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (ul. [...]), ozn. nr hip. [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (część dz. ew. nr [...] i nr [...] z obrębu ew. [...], część dz. ew. [...] z obrębu ew. [...] i część dz. ew. [...] z obrębu ew. [...]).

3 Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

4 i prawnym:

5 Prezes urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku E. L., odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (ul. [...]), ozn. nr hip. [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (część dz. ew. nr [...] i nr [...] z obrębu ew. [...], część dz. ew. [...] z obrębu ew. [...] i część dz. ew. [...] z obrębu ew. [...]).

6 Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. nr [...].

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. akt I SA/Wa 2947/02 oddalił skargę na powyższą decyzję z dnia [...] października 2002 r.

8 E. L. w dniu 4 grudnia 2008 r. wniosła ponownie

9 o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (ul. [...]), ozn. nr hip. [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (część dz. ew. nr [...] i nr [...] z obrębu ew. [...], część dz. ew. [...] z obrębu ew. [...] i część dz. ew. [...] z obrębu ew. [...]). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że organ dekretowy rażąco naruszył przepisy art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy z tego powodu, iż w aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości [...] brak jest dokumentów świadczących o tym, że organ dekretowy rozważył, czy istniała możliwość przyznania dzierżawy wieczystej gruntu o równej wartości użytkowej.

10 Minister Infrastruktury odmawiając wszczęcia postępowania wskazał, że

11 w sprawie zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa oraz nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania ponownie. A zatem wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie zakończonej uprzednio decyzją ostateczną byłoby obciążone wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

12 E. L. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. W jej ocenie, brak jest tu tożsamości przedmiotowej sprawy, bowiem wnosząc obecnie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. wskazała na rażące naruszenie art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r., a nie jak poprzednio, na rażące naruszenie art. 7 ust. 2 tego dekretu.

13 Minister Infrastruktury podtrzymał stanowisko wyrażone w pierwszej decyzji co do niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. nr [...]. Dodatkowo organ wskazał, że przewidziane w art. 7 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. prawo do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości zostało wygaszone z dniem 1 sierpnia 1985 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Organ zauważył także, że powoływany art. 7 ust. 4 dekretu nie był podstawą prawną orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1952 r.

14 E. L., reprezentowana przez [...] A. S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego. W skardze zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez utożsamienie roszczenia wynikającego z tego przepisu z roszczeniem wynikającym z art. 7 ust. 4 dekretu pomimo tego, że przepisy te wynikające z jednego uprawnienia – złożenia wniosku dekretowego, ustanawiają odmienne prawa i obowiązki stron stosunku administracyjnoprawnego. Zarzucono także naruszenie art. 157 § 3 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że zachodzi tożsamość przedmiotowa spraw, pomimo wskazania naruszenia, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez decyzję dekretową odrębnej podstawy materialno prawnej – art. 7 ust. 4 dekretu. Skarżąca zarzuciła tez naruszenie art. art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji względnie o uchylenie także poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2000 r.

15 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

17 zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

18 Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, bowiem rozstrzygnięcie to odpowiada prawu.

19 Wskazać należy, iż jeżeli już raz, na żądanie stron, wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżąca powoływała się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby z góry bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana poprzednio.

20 Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu (art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 517/00). Pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę.

21 Natomiast, jeżeli - jak domaga się skarżąca - zostałoby wszczęte ponowne postępowanie nadzorcze, po czym - zamiast odmowy wszczęcia postępowania – wydano by nową decyzję nadzorczą, decyzja - niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność - byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i sama podlegała stwierdzeniu nieważności.

22 Podkreślić należy, że organ w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest związany granicami żądania strony. Organ stwierdza, że decyzja nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę. Wszczęcie postępowania na żądanie strony, nie zwalnia organu od przeprowadzenia kontroli decyzji, w sprawie której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod względem występowania przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W odniesieniu zaś do postępowania sądowego, zauważyć należy, że sąd nie jest związany granicami skargi, a zatem oddalenie skargi oznacza, że zaskarżonemu aktowi nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego.

23 Podzielić więc należy stanowisko organu, iż skoro w obrocie prawnym pozostaje prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. akt I SA/Wa 2947/02 oddalający skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję o odmowie stwardzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (ul. [...]), ozn. nr hip. [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (część dz. ew. nr [...] i nr [...] z obrębu ew. [...], część dz. ew. [...] z obrębu ew. [...] i część dz. ew. [...] z obrębu ew. [...]), to należało odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego.

24 Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uzasadnianie ponownego żądania zbadania legalności decyzji wskazaniem naruszenia art. 7 ust. 4 dekretu nie może być traktowane jak inicjowanie postępowania nadzwyczajnego w oparciu o inną przesłankę stwierdzenia nieważności. Skarżąca nadal opiera swoje żądanie na naruszeniu prawa o charakterze rażącym określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

25 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.