Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2016 r., I SA/Wa 1118/15
postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2016 r., I SA/Wa 1118/15
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić H. J. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił H. J., zwanej dalej wnioskodawczynią, prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
3 Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego od ww. postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. odmówił wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
4 Na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt
5 I OZ 1458/15 oddalił.
6 W dniu [...] listopada 2015 r. (data stempla biura podawczego) wnioskodawczyni ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy. Z tego względu przesłano wnioskodawczyni formularz wniosku PPF.
7 W dniu [...] grudnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wypełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
8 Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że syn posiada w banku lokatę na kwotę [...] zł.
9 Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, czy też innej nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Oświadczyła, że mieszkanie o powierzchni [...] m ² jest własnością syna.
10 Wnioskodawczyni dodała, że jest osobą starszą (80 lat), posiadającą kłopoty ze zdrowiem. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawczyni wskazała koszty ubezpieczenia mieszkania [...] zł, kwotę [...] zł, którą płaci na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej, opłaty za telefon w wysokości [...] zł, za energię elektryczną w wysokości [...] zł, gaz w wysokości [...] zł, wodę w wysokości [...] zł, leczenie w wysokości [...] zł, wywóz nieczystości w wysokości [...] zł, co w sumie stanowi kwotę w wysokości [...] zł. Dodała, że syn ponosi koszty z tytułu płatności podatku w wysokości [...] zł, co w sumie stanowi miesięcznie kwotę [...] zł.
11 Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił H. J., prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
12 Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. H. J. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 grudnia 2015 r., którym odmówiono przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
13 W złożonym sprzeciwie wnioskodawczyni podniosła, że wnosiła o przyznanie prawa pomocy nie tylko w zakresie zwolnienia od kosztów ale również w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Podniosła, że stałe wydatki ponoszone przez nią jak i jej syna wynoszą miesięcznie nie [...] zł ale [...] zł, gdyż w zaskarżonym postanowieniu nie zostały uwzględnione comiesięczne płatności do ZUS. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że zapomniała w złożonym formularzu o przyznanie prawa pomocy wskazać, że zatrudnia profesjonalnego pełnomocnika, który prowadzi jej sprawę przed Sądem Okręgowym w [...].
14 W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. wnioskodawczyni dodatkowo wskazała, że posiada samochód, który pozostawił jej maż (rok produkcji 1987 r.) i z tego tytułu ponosi rocznie koszty w kwocie [...] zł (OC).
15 Wobec podniesionych okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, Sąd wezwaniem z dnia 27 stycznia 2016 r. zobowiązał wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych informacji oraz dokumentów dotyczących stanu finansowego tj. potwierdzonych przez bank wyciągów lub wykazów z posiadanych przez nią oraz syna, rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych wraz z wykazem dokonywanych operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy, odpisu zeznania podatkowego syna za rok 2014 (jeżeli było składane), ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez ww. w 2014 r. oraz dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem i leczeniem. Wezwaniem z tej samej daty Sąd zwrócił się również do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o nadesłanie odpisu zeznania podatkowego syna wnioskodawczyni za rok 2014 r., ewentualnie stosownego zaświadczenia o wysokości dochodu osiągniętego przez niego w 2014 r.
16 Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. wnioskodawczyni dodatkowo wskazała, że w roku 2015 r. wpłaciła na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej kwotę [...] zł, przedstawiając kserokopię dowodu wpłaty. Jednocześnie przedstawiła faktury VAT z których wynika, że opłata za gaz w miesiącu grudniu 2015 r. wynosiła [...], podczas gdy w grudniu 2014 r. wynosiła [...] zł.
17 W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 27 stycznia 2016 r. wnioskodawczyni przedstawiła zeznanie podatkowe syna za rok 2014 r. Dodatkowo wskazała, że syn nie posiada rachunków dewizowych, natomiast z lokaty bankowej na której zgromadzone było [...] złotych w dniu [...] stycznia 2016 zł zostało wypłacone [...] zł na opłaty w ZUS oraz na życie. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, że koszty utrzymania jej i syna w 2014 r. wynosiły: gaz – [...], energia elektryczna – [...] zł, woda – [...] zł, wywóz nieczystości – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...], telefon – [...], ubezpieczenie PZU wnioskodawczyni -[...] zł. Jednocześnie wnioskodawczyni przedstawiła ręcznie napisane zestawienie leków, których koszty zakupu wynoszą [...] zł. Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. wnioskodawczyni przedstawiła dodatkowo fakturę za gaz z dnia [...] stycznia 2016 r. w kwocie [...] zł
18 Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nadesłał uwierzytelnioną kopię zeznania podatkowego syna wnioskodawczyni za rok 2014 r., z którego wynika, że przychody uzyskiwane przez ww. wypłacane były przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] oraz z tytułu umowy o pracę z H. J.
19 Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wnioskodawczyni przedstawiła fakturę dotyczącą funduszu remontowego za rok 2016 r. w kwocie [...] oraz odpis zeznania podatkowego syna za rok 2015.
20 Ponadto pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wnioskodawczyni poinformowała, że wraz z synem posiada rachunek bankowy w PKO Bank Polski S.A ze stanem konta na dzień [...] lutego 2016 r. – [...] zł, przedstawiając bankowy dokument wpłaty.
21 Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej jako "P.p.s.a." wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc,
22 Sąd rozpoznając sprawę ponownie, zważył co następuje :
23 Przepisy ustawy P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
24 W niniejszej sprawie w nadesłanym sprzeciwie wnioskodawczyni zmodyfikowała swój wniosek o przyznanie prawa pomocy i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
25 W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie całkowitym.
26 Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni polepszyła się w stosunku do tej jaką przedstawiła w nadesłanym do Sądu w dniu [...] lipca 2015 r. formularzu. Dotychczas wnioskodawczyni wraz z synem utrzymywała się wedle jej oświadczenia jedynie z dochodu uzyskiwanego przez siebie z tytułu emerytury w wysokości [...] złotych brutto miesięcznie. I tak z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że syn wnioskodawczyni osiągał dochody w roku 2014 r. z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu wypłacanych świadczeń przez Powiatowy Urząd Pracy w [...]. Z nadesłanego zeznania podatkowego syna wnioskodawczyni za rok 2015 r. wynika natomiast, że dochody te wzrosły w porównaniu do roku 2014 r. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała, że posiada samochód, oraz wraz z synem, posiada rachunek bankowy w PKO Bank Polski S.A ze stanem konta na dzień [...] lutego 2016 r. w kwocie. [...] zł
27 Wnioskodawczyni podała, że syn posiada w banku lokatę na kwotę [...] zł, z której w dniu [...] stycznia 2016 r. dokonano wypłaty w kwocie [...] zł na opłaty w ZUS oraz na życie.
28 Stwierdzić zatem należy, że przy wysokości środków finansowych jakie posiada wnioskodawczyni wraz z synem nie można uznać jej za osobę ubogą, znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bądź pozbawioną środków do życia, co kwalifikowałoby do przyznania prawa pomocy.
29 Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawczyni zaś do grona takich osób nie należy.
30 Posiada bowiem stały, wykazany dochód miesięczny z tytułu emerytury, jak również syn wnioskodawczyni posiada zgromadzoną na lokacie bankowej kwotę w wysokości [...] zł., uwzględniając fakt, że zostało z niej wypłacona kwota [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni wraz z synem posiada wspólne konto bakowe ze stanem konta na dzień [...] lutego 2016 r. w kwocie [...] zł. Biorąc pod uwagę wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię zobowiązań i wydatków stałych oraz wydatki ponoszone przez wnioskodawczynię związane z bieżącym utrzymaniem uznano, że przy wysokości środków finansowych jakie wnioskodawczyni posiada wraz z synem jest ona w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie.
31 Nie można bowiem uznać, że przy wysokości środków finansowych wskazanych przez wnioskodawczynię nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie, bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego dla siebie oraz syna. Zaznaczyć należy, iż wnioskodawczyni uiściła wpis sądowy od skargi wynoszący w niniejszej sprawie [...] zł i na tym etapie postępowania sądowego nie jest zobowiązana do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Warto w tym miejscu zaznaczyć, ze wnioskodawczyni w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2015 r. wskazała, że jest skłonna ponieść koszty wstępne niezbędne do przeprowadzenia przewodu sądowego i nieodwlekania terminu rozprawy, na który to termin sprawa obecnie oczekuje ale nie może być skierowana ze względu na toczące się z wniosku skarżącej prawo pomocy.
32 W tej sytuacji stwierdzono, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
33 Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.