Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2016 r., IV SAB/Wa 45/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2016 r., IV SAB/Wa 45/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 45/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za grunt.

3 W piśmie z dnia 18 grudnia 2015 r. skarżący na urzędowym wniosku złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

4 Postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.

5 W ustawowym terminie S. L. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia.

6 W jego uzasadnieniu podał, że w szacowaniu jego możliwości finansowych poczyniono szereg nadinterpretacji. Wyjaśnił, że nie dysponuje kwotą 29 000 zł – jest to kwota limitu na karcie transakcji bezgotówkowych. Zaznaczył, że od 2012 r. poszukuje pracy. Zaznaczył, że osiąga jedynie dochód z drobnych prac fizycznych – który w całości przeznacza na utrzymanie domu. Wskazał także, że przesłał wszystkie dokumenty żądane przez Referendarza. Wskazał, że mieszka razem z M. W., która go nie wspiera materialnie; nie prowadzi z nią faktycznie wspólnego gospodarstwa domowego.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8 Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- zwaną dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

9 Przepis ten miał w niniejszej sprawie zastosowanie, bowiem postępowanie wywołane skargą S. L. zostało wszczęte w styczniu 2015 r. – zatem jeszcze przed nowelizacją ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

10 Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 tej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1).

11 W nadesłanym formularzu PPF skarżący wskazał, że od końca I. kwartału 2012 r. jest bezrobotny i utrzymuje się z dorywczych prac. Posiadane środki finansowe przeznacza w całości na bieżące wydatki związane z utrzymaniem rodziny i domu.

12 Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych dokumentach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z M. W. oraz dwiema córkami. Mieszka w domu o powierzchni 114 m2 położonym w W. M. W. prowadzi od stycznia 2015 r. działalność gospodarczą pod nazwą "[...]".

13 Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący opłaca koszty sądowe w sprawach przed WSA w Warszawie, spłaca również zadłużenie na karcie kredytowej (w październiku 2015 r. – 720,84 zł, w listopadzie – 111,43 zł, w grudniu 2015 r. – 236,70 zł.).

14 Z rachunku M. W. wynika natomiast, że dysponuje ona środkami w wysokości 2.768,57 zł. (stan na 8 stycznia 2016 r.), pochodzącymi m. in. z opłat tytułem czesnego za przedszkole. Obrót na rachunku prowadzonym w związku z działalnością gospodarczą w okresie od 1 października 2015 do 8 stycznia 2016 r. wynosił ponad 63.000 zł.

15 Z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący ma przyznany limit na karcie kredytowej w wysokości 29 000 zł. Za pomocą rachunku bankowego regularnie spłacał koszty karty kredytowej. W ocenie Sądu ustalenie takiego limitu wymagało wykazania przez skarżącego odpowiednio wysokich wpływów na rachunek. Skarżący nie wykazał, że koszty postępowania nie mogą zostać pokryte z powyższego limitu.

16 Oceniając stan majątkowy skarżącego i jego możliwości płatnicze Sąd uwzględnił nie tylko dochód, jaki uzyskuje on sam, ale także dochód osiągany przez osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika bowiem z oświadczeń skarżącego wnioskodawca pozostaje w nieformalnym związku z M. W. Zauważyć należy, że skarżący w sprzeciwie podnosił, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z M. W. W ocenie Sądu nie koresponduje to z dokumentacją zebraną do akt sprawy. Zarówno skarżący jak M. W. podają ten sam adres zamieszkania – ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że pod tym adresem prowadzone jest niepubliczne przedszkole. Skarżący wskazał, że jest właścicielem tej nieruchomości i ponosi koszty jego utrzymania.

17 Wskazać należy, że o sytuacji materialnej strony świadczą nie tylko jego aktualne możliwości płatnicze ale również i możliwość zarobkowania. W ocenie Sądu wątpliwości budzi przede wszystkim okoliczność udostępnianie przez skarżącego własnego domu osobie, z którą jak twierdzi nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, bez osiągania z tego tytułu jakichkolwiek dochodów – a nawet ponoszenia dodatkowych kosztów.

18 Skarżący ma zatem możliwość uzyskiwania dodatkowego dochodu. Ocena zdolności płatniczych obejmuje nie tylko majątek posiadany przez stronę i jej rodzinę, ale także posiadanie obiektywnie rozumianej zdolności do zdobycia potrzebnych środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1799/15).

19 W ocenie Sądu nadesłane przez skarżącego dokumenty wraz ze złożonymi oświadczeniami w formularzu PPF prowadzą do wniosku, że skarżący nie znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że konieczne jest przerzucenie ciężaru kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy. Zasadą bowiem jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych może zatem obejmować tylko osoby najuboższe, których rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Tylko wówczas, gdy wnioskodawca podejmował wszechstronne starania, aby uzyskać niezbędne środki finansowe, może oczekiwać, że koszty jego udziału w postępowaniu sądowym zostaną przerzucone na innych obywateli i podatników.

20 Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 (w brzmieniu sprzed nowelizacji) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.