Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2011 r., IV SAB/Wa 129/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2011 r., IV SAB/Wa 129/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Głównego Geodety Kraju w przedmiocie nierozpoznania wniosku 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 30 sierpnia 2009r. skierowanym do Głównego Geodety Kraju S. K. zwróciła się "o pomoc" i powołanie niezależnego, bezstronnego geodety, bo "celowo" nie podjęła się tego prokuratura, a także sądy powszechne obydwu instancji rozpoznające sprawę o rozgraniczenie. W piśmie tym skarżąca zakwestionowała prawidłowość prowadzenia postępowania dowodowego przez sądy cywilne, a w szczególności zanegowała prace geodezyjne wykonane przez geodetę M. H. Zarzuciła temu geodecie "fałszerstwa". Dalej opisała przebieg dotychczasowego postępowania, prezentując przy tym własne, nacechowane emocjami stanowisko.

3 Powyższe pismo było uzupełniane dalszymi pismami. W odpowiedzi Główny Geodeta Kraju skierował do skarżącej wyjaśnienie z dnia [...] czerwca 2010r., w którym zwrócił uwagę, że przebieg granicy między działką nr [...] stanowiącą jej własność z działkami nr [...] został ustalony prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w M., Wydział [...] z dnia [...] lipca 2005r. (sygn. akt [...]). Dalej zwrócił uwagę, że stosownie do art. 365 § 1 kpc prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Również opinia geodety M. H. sporządzona w postępowaniu sądowym nie podlega merytorycznej ocenie organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej. Sprawy o rozgraniczenie nie należą do kompetencji tych organów, lecz do wójtów, burmistrzów, a w dalszej kolejności do sądów.

4 Na zakończenie Główny Geodeta Kraju wskazał, że nie widzi podstaw do interwencji w przedmiotowej sprawie.

5 Skargę na bezczynność Głównego Geodety Kraju do sądu administracyjnego wniosła S. K. twierdząc, że organ przyjął wszystkie jej pisma, ale nie udzielił żadnej odpowiedzi. Wniosła o zbadanie naruszeń prawa w przedmiotowej sprawie oraz wyznaczenie konkretnego terminu na załatwienie sprawy.

6 W uzasadnieniu skargi przedstawia stan sprawy analogicznie jak w piśmie z dnia 30 sierpnia 2009r, skierowanym do organu centralnego.

7 W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie.

8 Wskazał, że skarżąca złożyła pismo, w którym podniosła zarzuty dotyczące postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granicy między działką ewidencyjną nr [...], a wszystkimi sąsiadującymi z nią działkami ewidencyjnymi oraz zarzuty dotyczące dokumentacji geodezyjno-kartograficznej sporządzonej przez geodetę M. H. na potrzeby wyżej wymienionego postępowania. Główny Geodeta Kraju ustosunkował się do tych zarzutów w piśmie skierowanym do skarżącej z dnia [...] czerwca 2010r.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

10 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

11 W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka także w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm – P.p.s.a..), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

12 Warunkiem skutecznego złożenia skargi na bezczynność jest wyczerpanie przez skarżącego środków przewidzianych w art. 37 kpa (vide wyrok NSA z dnia 30 października 2001r., sygn. akt IV SAB 53/01). Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy bezczynność dotyczy takiego organu, nad którym nie występuje w strukturze organizacyjnej organ wyższego stopnia. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Główny Geodeta Kraju sam jest organem wyższego stopnia w stosunku do Wojewódzkiego Inspektora. Z tego względu nie było konieczne wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 kpa do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

13 Skoro przesłanki formalne nie mogły stanowić przeszkody w rozpoznaniu skargi, w następnej kolejności Sąd bada, czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, z tym, że oceny tej dokonuje biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy sądowej. Bezsporne jest, że w dacie tej Główny Geodeta Kraju udzielił skarżącej odpowiedzi w formie pisma datowanego na dzień [...] czerwca 2010r.

14 W niniejszej sprawie jednak zasadnicze znaczenie miało ustalenie czego w istocie skarżąca domaga się od organu. Pisma jej bowiem należy uznać za niejednoznaczne i wymagające wyjaśnienia. Na rozprawie przez sądem administracyjnym w dniu 10 marca 2011r. pełnomocnik profesjonalny skarżącej wskazał, że roszczenie S. K. znajduje uzasadnienie w normie art. 7a pkt 2) ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005r, Nr 240, poz. 2027). Przepis ten przewiduje, że Główny Geodeta Kraju pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, a także nadzoruje i kontroluje ich działania. Charakter zarzutów podniesionych przez skarżącą wskazuje, że prosi ona o merytoryczną kontrolę działań i czynności przeprowadzonych przez geodetę M. H. w toku postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego działki stanowiącej jej własność. Natomiast M. H. nie pełni funkcji wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, wobec tego wskazana podstawa nie może mieć zastosowania.

15 Jako bardziej właściwą w takim wypadku należałoby podnieść normę art. 7b ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, która stanowi, że wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody wykonuje zadania niezastrzeżone na rzecz organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, a w szczególności kontroluje przestrzeganie i stosowanie przepisów ustawy, a w szczególności:

16 a) zgodność wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy,

17 b) posiadanie uprawnień zawodowych przez osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii.

18 Jednakże w takim wypadku właściwym adresatem skargi powinien być właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru.

19 Nie mniej jednak istota sprawy sprowadza się do tego, czy w ogóle sprawy o nadzór i kontrolę prawidłowości działań geodetów uprawnionych pod kątem zachowania przez nich przepisów przy wykonywaniu działalności zawodowej mogą być przedmiotem skargi na bezczynność.

20 Otóż art. 3 § 2 pkt 8) P.p.s.a. przewiduje skargi na bezczynność organów jedynie w wypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) P.p.s.a. tzn. w sytuacji gdy wydawane są decyzje administracyjne, wymienione postanowienia oraz akty regulujące jednostkowe uprawnienia lub obowiązki. Tymczasem kontrola prawidłowości wykonywania obowiązków zawodowych przez biegłego geodetę nie mieści się w katalogu aktów, których wydania można skutecznie się domagać w sytuacji gdy organ nie załatwia sprawy. Sprawy takie załatwiane są w trybie postępowania dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 46 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i poza zainteresowanym geodetą nikt inny nie bierze udziału.

21 Wobec powyższego należy uznać, że skarga w takiej sytuacji na bezczynność organu jest niedopuszczalna i jako taka powinna ulec odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

22 Ponieważ jednak skarżąca miała wolę ustanowić pełnomocnika w osobie swojej córki, a ów pełnomocnik nie był w stanie sprecyzować dokładnie żądania, Sąd dokonał oceny roszczenia skarżącej w szerszym zakresie, co skutkować mogło merytorycznym rozstrzygnięciem. Z tego też powodu został wydany w sprawie wyrok.

23 Otóż Sąd rozważał, czy pisma S. K. z dnia 30 sierpnia 2009r. organ nie powinien potraktować jako wniosku o wszczęcie nowego postępowania rozgraniczeniowego. Wówczas Główny Geodeta Kraju powinien owo pismo przekazać do rozpoznania organowi właściwego do prowadzenia postępowania rozgraniczającego. Wymagałoby to czynności wydania postanowienia w trybie art. 65 § 1 kpa. Skoro Główny Geodeta Kraju nie wydał do dnia rozprawy takiego orzeczenia, pozostawałby w bezczynności. Taka koncepcja jednak nie znajduje uzasadnienia. Z treści omawianego pisma wynika, że skarżąca kwestionuje przebieg dotychczasowego postępowania, w tym przed sądem powszechnym, nie podnosi zaś nowych okoliczności uzasadniających ponowne rozgraniczenie.

24 Nie można także stanowiska skarżącej potraktować jako skargi w trybie art. 235 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Ostateczną decyzją wydaną w tej sprawie była decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego z tego powodu, że między stronami nie doszło do ugody oraz nie została wydana decyzja merytoryczna (art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Tymczasem zarzuty przedłożone w piśmie z dnia 30 sierpnia 2009r. nie pozwalają na przyjęcie, że skarżąca zwalcza owo umorzenie jako rozstrzygnięcie czysto procesowe. Z tych też względów nie można rozważać bezczynności organu w sprawie ewentualnego wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w stosunku do ostatecznej decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego.

25 Z powyżej przytoczonych względów Sąd uznał, że Główny Geodeta Kraju nie pozostaje w bezczynności i z tego powodu skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.