Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r., IV SA/Wa 902/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r., IV SA/Wa 902/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w M. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej uchyla postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...]; II. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], Dyrektor

3 RZGW w K. (dalej Dyrektor RZGWO nakazał Zarządowi [...] wycinkę przerostów wiklinowych rosnących na obszarze

4 bezpośredniego zagrożenia powodzią na działkach: nr [...], - obręb [...], gm. A. W czasie postępowania zakończonego tą decyzją Dyrektor

5 RZGW wydał postanowienie z dnia [...] października 2010 r., którym odmówił

6 dopuszczenia [...] Towarzystwa [...] do udziału w

7 postępowaniu na prawach strony. Na to postanowienie Towarzystwo złożyło

8 zażalenie. Prezes KZGW postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., uchylił ww.

9 postanowienie i dopuścił Towarzystwo do udziału w postępowaniu.

10 Pismem z dnia 28 marca 2011 r. [...] Towarzystwo [...]

11 wniosło o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Dyrektora RZGW z

12 dnia [...] marca 2011 r. Jako przesłankę wznowienia wskazało art. 145 §1 pkt 4, 7 i 8

13 Kpa.

14 Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...],

15 Dyrektor RZGW wznowił postępowanie, a w jego wyniku decyzją z dnia [...] czerwca

16 2011 r., znak: [...], odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca

17 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że [...] Towarzystwo

18 [...] zyskało przymiot strony postępowania [...] marca 2012 r., tj. w dniu

19 dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Ze względu więc na to, że w dacie

20 wydania decyzji, której dotyczy wniosek wznowieniowy, nie było dopuszczone do

21 udziału w postępowaniu, nie została spełniona przesłanka niebrania udziału w

22 postępowaniu bez własnej winy. Ponadto wskazał, że w sprawie nie zachodzą

23 przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 145 §1 pkt 7 i 8 k.p.a.

24 Od tej decyzji [...]Towarzystwo [...] złożyło odwołanie.

25 W wyniku postępowania odwoławczego zaskarżoną decyzją Prezesa KZGW została

26 uchylona decyzja Dyrektora RZGW w K. w sprawie wycinki przerostów

27 wiklinowych z dnia [...] czerwca 2011 r., wraz z poprzedzającym ją postanowieniem z

28 dnia [...] kwietnia 2011 r., z uwagi na to, że postępowanie organu I instancji zostało

29 przeprowadzone z naruszeniem art. 7 k.p.a. Dyrektor RZGW nie dokonał bowiem

30 analizy przesłanek formalnoprawnych warunkujących dopuszczalność wznowienia

31 postępowania z wniosku Towarzystwa, ograniczają się do lakonicznego stwierdzenia,

32 1

33 Sygn. akt IV SA/Wa 902/12

34 że spełniona została przesłanka terminu oraz że wniosek o wznowienie został

35 uzasadniony tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

36 W skardze [...] Towarzystwo [...] domaga się

37 uchylenia decyzji Prezesa KZGW w części w jakiej uchyla ona postanowienie z dnia

38 [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. Skarżący zarzucił iż

39 zaskarżona decyzja w tej części rażąco narusza art. 139 k.p.a, w związku z art. 144

40 k.p.a, oraz oparta jest na błędnej wykładni art. 142 k.p.a. Podnosi, że rozstrzygnięcie

41 to zostało wydane na niekorzyść skarżącego Towarzystwa. W uzasadnieniu Strona

42 skarżąca wskazała, że uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia, na które

43 nie przysługuje zażalenie, może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zostało ono

44 zaskarżone przez stronę w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.

45 Tymczasem Towarzystwo w odwołaniu od decyzji w żadnej mierze nie

46 kwestionowało postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zatem zastosowanie przez

47 Prezesa KZGW trybu określonego w art. 142 k.p.a było nieuprawnione - tym bardziej,

48 że doprowadziło do rozstrzygnięcia niekorzystnego dla Towarzystwa. Uchylenie

49 postanowienia znacząco pogarsza jego sytuację prawną w postępowaniu ponownie

50 prowadzonym przez organ I instancji.

51 W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej

52 organ wniósł o jej oddalenie.

53 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

54 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między

55 innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów

56 administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

57 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz.

58 270 zwanej w dalszej części p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności

59 administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki

60 przewidziane ustawie. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest

61 zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego

62 jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania

63 zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa wyeliminowanie

64 takiego aktu z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc

65 2

66 Sygn. akt IV SA/Wa 902/12

67 związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1

68 p.p.s.a.).

69 Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane

70 przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga

71 zasługuje na uwzględnienie.

72 W myśl art. 149 § 1 k.p.a wznowienie postępowania następuje w drodze

73 postanowienia. Jednakże zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku

74 postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.

75 Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w

76 odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego nie

77 przewiduje zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania, a zatem

78 postanowienie to może zostać zaskarżone dopiero w odwołaniu od decyzji wydanej

79 po przeprowadzeniu postępowania, wszczętego na skutek wznowienia

80 postępowania.

81 Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 28 marca 2011 r. [...]

82 Towarzystwo [...] wniosło o wznowienie postępowania zakończonego,

83 decyzją Dyrektora RZGW z dnia [...] marca 2011 r. nakazującej Zarządowi

84 [...] wycinkę przerostów wiklinowych rosnących na obszarze

85 bezpośredniego zagrożenia powodzią na działkach: nr [...], - obręb nr [...], gm. A. Jako przesłankę wznowienia wskazało art. 145 §1 pkt 4, 7 i

86 8 k.p.a.

87 Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...],

88 Dyrektor RZGW wznowił postępowanie, a w jego wyniku decyzją z dnia [...] czerwca

89 2011 r., znak: [...], odmówił uchylenia w/w decyzji z dnia [...]

90 marca 2011 r.

91 Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona skarżąca, niemniej jednak nie

92 kwestionowała ona w nim postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011r. w przedmiocie

93 wznowienia postępowania.

94 W takim stanie rzeczy trzeba więc ocenić, czy organ odwoławczy nie uchybił

95 postanowieniom art. 139 k.p.a., powołując się na naruszenie prawa przez

96 postanowienie organu pierwszej instancji.

97 3

98 Sygn. akt IV SA/Wa 902/12

99 Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 139 k.p.a organ

100 odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że

101 zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

102 W judykaturze przyjmuje się, że "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w

103 art. 139 k.p.a. - pierwszy z ustawowych warunków odstąpienia od zakazu orzekania

104 przez organ odwoławczy na niekorzyść odwołującej się strony - rozumiane jest jako

105 przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i występuje wówczas, gdy

106 spełnią się łącznie dwie przesłanki. Według pierwszej z nich, treść decyzji musi

107 pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, jeżeli

108 istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Druga

109 przesłanka wymaga zaś, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, że czyniłoby

110 niemożliwym zaakceptowanie takiej decyzji, jako aktu wydanego przez organ

111 praworządnego państwa (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 r., VII

112 SA/Wa 1626/04, Lex nr 165003, i WSA w Kielcach z dna 10 listopada 2010 r., II

113 SA/Ke 637/10, Lex nr 740884).

114 Szczególny charakter art. 139 k.p.a. wskazuje, że posługiwanie się nim w

115 praktyce musi być poprzedzone wnikliwą kontrolą sprawy, przy jednoczesnym

116 ograniczeniu korzystania z tej możliwości do sytuacji wyjątkowych z punktu widzenia

117 praworządności (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2008 r., IV SA/GI

118 1109/07, Lex nr 504831).

119 W kontekście postanowień art. 139 k.p.a. nietrudno zauważyć, że zwykłe

120 naruszenie prawa nie uprawnia organu odwoławczego do wydania decyzji na

121 niekorzyść odwołującej się strony. Jeżeli więc uchybienie organu pierwszej instancji

122 nie osiągnęło poziomu rażącego naruszenia prawa, organ odwoławczy powinien

123 utrzymać w mocy takie wadliwe w ocenie tego organu rozstrzygnięcie, które jest

124 korzystniejsze dla odwołującej się strony (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12

125 listopada 2008 r., III SA/Kr 579/08, Lex nr 523867). Tylko bowiem rażące naruszenie

126 prawa lub interesu społecznego czyni legalnym orzeczenie na niekorzyść strony.

127 Ustosunkowując się do kwestii "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art.

128 139 k.p.a., w orzecznictwie wskazywano, że błąd w ustaleniach faktycznych nie

129 stanowi rażącego naruszenia prawa i nie może uzasadniać orzeczenia przez organ

130 odwoławczy na niekorzyść odwołującej się strony (zob. wyrok WSA w Gdańsku z

131 dnia 2 listopada 2010 r., I SA/Gd 651/10, Lex nr 747982). Także odmienne ustalenia

132 faktyczne lub inna ocena ustaleń faktycznych nie mogą być uznane za rażące

133 4

134 Sygn. akt IV SA/Wa 902/12

135 naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2007 r., II SA/Sz

136 934/07 Lex nr 469795).

137 Odnosząc dotychczasowe uwagi do rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, iż

138 uchylając korzystne dla strony skarżącej postanowienie organu I instancji w

139 przedmiocie wznowienia postępowania organ odwoławczy nie wskazał, aby w

140 sposób rażący naruszało ono prawo. Podniesiony zaś przez organ zarzut naruszenie

141 art. 7 k.p.a poprzez lakoniczne uznanie, że spełniona została przesłanka terminu

142 oraz że wniosek o wznowienie został uzasadniony tym, że strona bez własnej winy

143 nie brała udziału w postępowaniu, nie można uznać za rażące naruszenie prawa tym

144 bardziej, iż z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż z wnioskiem o

145 wznowienie postępowania strona skarżąca wystąpiła dokładnie 14 dni po wydaniu

146 kwestionowanej przez nią decyzji z dnia [...] marca 2011 r.tj. [...] marca 2011r., a zatem bez wątpienia dochowała termin 1 miesiąca, o którym mowa w art. 148 k.p.a.. Nie ulega także wątpliwości, iż pomimo dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu

147 zakończonym w/w decyzją w dniu [...] marca 2011r., a więc jeszcze przed wydaniem

148 decyzji nie brała ona udziału w postępowaniu administracyjnym i nie została jej ona

149 doręczona. Odrębną kwestią jest zaś okoliczność uprawnienia organizacji działającej

150 na prawach strony do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania. Tym

151 samym zasadnie organ uchylił decyzję organu I instancji, w celu dokładnego i

152 rzetelnego zbadania sprawy w zakresie podniesionych przez stronę przesłanek

153 wznowieniowych.

154 Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, skargę za uzasadnioną i na podstawie

155 art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję w części. Rozstrzygnięcie

156 w przedmiocie kosztów zapadło w oparciu o art. 200 p.p.s.a .

157 5