Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2011 r., IV SA/Wa 555/11
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2011 r., IV SA/Wa 555/11
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], po rozpatrzeniu odwołania K. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] września 2010r. odmawiającą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] wpisu w zakresie oznaczenia użytku gruntowego i klasy gleboznawczej.
3 W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podał, iż K. M. zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o przywrócenie wymienionym powyżej działkom "kwalifikacji działek rolnych". Starosta zawiadomieniem z dnia 28 lipca 2010r. poinformował o wszczęciu postępowania dotyczącego zapisu gruntowego dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i po rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010r. odmówił wprowadzenia wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków.
4 Odwołanie od tej decyzji złożył wnioskodawca wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie w ewidencji gruntów dla jego działek zapisu oznaczającego te grunty jako użytek rolny. Organ drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę ustalił następujący stan faktyczno-prawny:
5 K. M. na mocy aktu własności ziemi był właścicielem działki nr [...] o pow. 0,2533 ha. Na jego wniosek oraz właścicieli sąsiednich działek nr [...], [...], [...] i [...] dokonano podziału tych nieruchomości, w wyniku którego powstały mi. in. w/w działki. Zgodnie z decyzją podziałową Burmistrza Miasta M. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r. nowopowstałe działki przeznaczone zostały pod zabudowę mieszkaniowo-usługową oraz drogi dojazdowe do tych działek. Z decyzji tej i mapy podziałowej wynika również, że wydzielone działki nr [...], [...] i [...] przeznaczone zostały do połączenia w jedną działkę budowlaną o pow. 610 m2, podobnie jak działki nr [...], [...],[...] w jedną działkę o pow. 611 m2, zaś działki nr [...], [...] i [...] w działkę o pow. 610 m2. Zgodnie z tą decyzją gmina M. stała się właścicielem m.in. działki nr [...] pochodzącej z nieruchomości wnioskodawcy. Częścią sporządzonej w toku postępowania podziałowego dokumentacji był wykaz zmian gruntowych uwzględniający zmiany wynikające z nowego przeznaczenia i charakteru wymienionych działek.
6 Następnie aktem notarialnym sporządzonym w dniu [...] marca 2007r. dokonano wymiany gruntów, w wyniku której K. M. przeniósł na rzecz innych osób własność działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w zamian czego stał się właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Z kolei aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2007r. zbył działki nr [...], [...] oraz działkę nr [...].
7 Zakwestionowane przez skarżącego w niniejszej sprawie zmiany w ewidencji gruntów organ wprowadził z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej, zaś zawiadomienia o zmianach przesłał właściwym stronom. Zawiadomienia te zawierały w szczególności informację o wykazanych w ewidencji gruntów użytkach i zmianie dotychczasowych wpisów "R-grunty orne" na odpowiednio "Bp-tereny zurbanizowane niezabudowane" i "dr-drogi". Strony nie kwestionowały tych wpisów. W księdze wieczystej nr [...] założonej dla przedmiotowych działek teren ten również zapisano jako "zurbanizowane tereny niezabudowane". Analogicznie określono działki sprzedane w dniu [...] kwietnia 2007r., dla których założono księgę wieczystą nr [...].
8 Powyższe zmiany w ewidencji gruntów zakwestionował skarżący pismami z dnia 11 czerwca 2010 r. i 9 lipca 2010 r. podnosząc, iż nastąpiły one bez jego wiedzy i woli, a o zmianach tych dowiedział się dopiero w czerwcu 2010 r.
9 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wskazał, iż w sprawie niniejszej należało zbadać, czy wnioskowana przez skarżącego zmiana w ewidencji gruntów jest zgodna ze stanem prawnym i faktycznym przedmiotowych działek. Powołując się na załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Rolnictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wyjaśnił, iż do gruntów ornych zalicza się grunty poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję ziemiopłodów rolniczych lub ogrodniczych, w tym grunty na których urządzone zostały ogrody działkowe oraz szklarnie i inspekty nadające się do uprawy, o której mowa wyżej, ale zajęte pod plantację chmielu, wikliny, drzew (np. choinek) oraz szkółki drzew ozdobnych i krzewów, a także ugory, odłogi.
10 Natomiast do zurbanizowanych terenów niezabudowanych zalicza się grunty przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolnej i leśnej.
11 Przedmiotowe działki jako leżące w granicach miasta M. są wyłączone z produkcji rolnej i leśnej, gdyż w myśl art. 5b ustawy z dnia 3 lutego 1995 o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 237 poz. 1657 ze zm.) nieruchomości leżące w granicach miast zostały wyłączone spod działania tej ustawy. Zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta M. [...] przedmiotowe grunty położone są na obszarze przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową na działkach o minimalnej powierzchni 500m2 z zachowaniem 40% powierzchni biologicznie czynnej.
12 Organ odwoławczy zaznaczył, iż również położenie przedmiotowych działek (wśród działek budowlanych), kształt i wielkość (ok. 600m2) wskazują na takie funkcje. W powyższych okolicznościach zdaniem organu odwoławczego uzasadnione jest stanowisko, że sporne działki wypełniają definicję zurbanizowanych terenów niezabudowanych. Dodatkowo organ podniósł, iż dla części działek pochodzących z opisanego wcześniej podziału uzyskano pozwolenia na budowę, zaś sąsiednią nieruchomość nabytą od wnioskodawcy aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2007 r. została już zabudowana.
13 Odnosząc się do argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż ani źródła dochodu właściciela ani wysokość przychodu z nieruchomości nie stanowi a kryterium przy określaniu rodzaju użytków w nieruchomości. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że wnioskowana przez skarżącego zmiana w ewidencji gruntów nie znajduje uzasadnienia w faktycznym i prawnym stanie tych nieruchomości.
14 Skargę na powyższą decyzję złożył K. M. wnosząc o unieważnienie zapisów ewidencji gruntów "bp tereny zurbanizowane" dla działek nr [...], [...], [...], [...],[...] i [...] z obrębu [...] oraz o przywrócenie zapisu oznaczającego te działki jako grunty rolne. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż przedmiotowe zmiany wprowadzono do ewidencji gruntów bez stosowanej decyzji, co skutkuje ich nieważnością z mocy prawa. Ponadto wskazał, iż podział działek Nr [...], [...], [...], [...], [...] nastąpił w myśl ustawy o komasacji i z tego względu powinny powstać również działki rolne.
15 Zdaniem skarżącego organ odwoławczy dokonał błędnej interpretacji przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Spod działania tej ustawy wyłączono bowiem ochronę gruntów położonych na terenie miast, a to nie oznacza, że działki te przestały być działkami rolnymi.
16 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w podtrzymanej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi podkreślił, iż podział działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...] nastąpił w myśl art. 93 i art. 96 ustawy o gospodarce gruntami, a nie w trybie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1986 o scaleniu i wymianie gruntów rolnych (tzw. komasacja gruntów rolnych).
17 Nadto wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, to nie klasa gruntu decyduje z jakim użytkiem mamy do czynienia, ale stosowanie do art. 20 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, klasę gruntu określa się dla określonych użytków rolnych i leśnych.
18 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
19 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
20 Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] września 2010 r. o odmowie wprowadzenia zmiany polegającej na przywróceniu w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] wpisu w zakresie oznaczenia użytku gruntowego i klasy gleboznawczej.
21 Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się zatem od oceny zasadności żądania skarżącego zawartego we wniosku z dnia 11 czerwca 2010 r uzupełniony pismem z dnia 9 lipca 2010r. o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu w stosunku do ww. działek oznaczenia użytku gruntowego "R - grunty orne" w miejsce dotychczasowego oznaczenia "Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane".
22 Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1297 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
23 Zgodnie z art. 2 pkt 8 ww. ustawy, celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Dane te mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny.
24 W myśl art. 20 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji gruntów i budynków wskazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1).
25 Stosownie do § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia (m.in. na wniosek właścicieli nieruchomości). Zgodnie natomiast z § 46 ust. 2 rozporządzenia, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
26 Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. II SA 1478/01, Lex nr 156384). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1). Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Zatem usuwanie ewentualnych błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciadlać, a nie tworzyć.
27 Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie, tj. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2-3 ustawy w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia ( § 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Drugi ze wskazanych trybów stosuje się w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Prowadzone wówczas postępowanie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.
28 Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że wniosek skarżącego o wprowadzenie żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie mógł być uwzględniony
29 Jak wynika z analizy akt administracyjnych przedstawionych Sądowi w niniejszej sprawie w dniu 2 lutego 2007r. w operacie ewidencyjnym obrębu [...] wprowadzono z urzędu zmianę nr [...], polegającą na wykazaniu podziału działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] oznaczonych przed podziałem jako grunty orne (R). Działka nr [...] o pow. 0,2533ha stanowiąca własność skarżącego została podzielona na jedenaście działek. Z kolei działka nr [...] o pow. 0,8111 ha podzielona została na trzydzieści dwie działki, następnie działka nr [...] o pow. 0,7793ha na trzydzieści jeden działek, działka nr [...] o pow. 0,2534ha na jedenaście działek, zaś działka nr [...] o pow. 0,2534ha podzielona została również na jedenaście działek. W wydzielonych geodezyjnie działkach wykazano użytek gruntowy-zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp). W wyodrębnionych geodezyjnie działkach, w tym również w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wykazano użytek gruntowy - Bp zurbanizowane tereny niezabudowane. Jako dokumenty stanowiące podstawę zmiany wpisano ostateczną decyzję administracyjną Burmistrza Miasta M. z dnia [...] stycznia 2007r. (znak: [...]), wydaną na podstawie art. art. 93, 96. 97 i 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), zatwierdzającą projekt podziału działek nr [...], [...], [...], [...], [...] w sposób wykazany na mapie przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. dnia 16 października 2006r. pod nr [...], jako zgodny z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta M. [...] uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] czerwca 2002r.(pub. w Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] z 2002r.). Zgodnie z powołanym planem działki objęte podziałem wymienioną powyżej decyzją położone są w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo- usługową na działkach o min. powierzchni 500m2.
30 Aktem notarialnym Repertorim [...] nr [...] sporządzonym w dniu [...] marca 2007r. dokonano wymiany gruntów, w wyniku której K. M. przeniósł na rzecz innych osób własność działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w zamian czego stał się właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Akt ten stanowił podstawę wprowadzenia przez organ pierwszej instancji zmiany nr [...]z dnia [...] kwietnia 2007r. w ewidencji gruntów.
31 W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż dokonanie wpisu w operacie ewidencyjnym użytek gruntowy: Bp-zurbanizowane tereny niezabudowane w działkach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] było zgodne z otrzymaną przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dokumentacją geodezyjno- kartograficzną (operat techniczny [...]), ostateczną decyzją Burmistrza Miasta M. z dnia [...] stycznia 2007r. zatwierdzającą projekt podziału działek nr nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w M. Podkreślenia wymaga, że organ był nie tylko uprawniony, ale obowiązany dokonać odpowiedniej aktualizacji danych w prowadzonej ewidencji, bowiem zgodnie z § 47 ust. 1 w/w rozporządzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.
32 Stwierdzić zatem należy, iż zarzuty skargi wskazujące na "bezprawne" wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków zmiany dotyczącej oznaczenia użytku gruntowego przedmiotowych działek są nieuprawnione.
33 Wskazać należy, iż zgodnie z pkt 3 ppkt 4 załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, traktującym o zaliczaniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych wykazywanych w ewidencji, do zurbanizowanych terenów niezabudowanych - oznaczonych symbolem Bp - zalicza się grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej.
34 Prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że przedmiotowe jako leżące w granicach miasta M. należy uznać za wyłączone z produkcji rolnej, gdyż w myśl art. 5b ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nieruchomości leżące w granicach miast zostały wyłączone spod działania tej ustawy.
35 Jak wcześniej zostało podniesione, przedmiotowe działki w dacie dokonywania zakwestionowanej przez skarżącego zmiany były objęte planem miejscowy i zgodnie z jego ustaleniami przeznaczone pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.
36 Wobec braku podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi oraz nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu uchybień, które mogłyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, skargę należało oddalić.
37 Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.