Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2018 r., IV SA/Wa 481/18

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2018 r., IV SA/Wa 481/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2018 r. sprzeciwu Miasta W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania postanawia I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić na rzecz Miasta W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (słownie sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od sprzeciwu.

Uzasadnienie

2 W piśmie z 5 stycznia 2018 r. Miasto [...], reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r. nr [...], uchylającej w całości decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2017 r. nr [...] o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...], które przeznaczone zostały do scalenia w jedną nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. 3239 m2, wydzieloną jako rezerwa terenu pod ul. [...] w [...] w dzielnicy [...], i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

3 W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że Miasto [...] wywodzi swój interes prawny do wniesienia sprzeciwu od zaskarżonej decyzji kasatoryjnej z faktu, że gmina [...] może być ewentualnym płatnikiem przyznanego odszkodowania, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie administracyjne.

4 W odpowiedzi na sprzeciw Wojewodowa [...] wniósł o jego odrzucenie, wskazując, że został wniesiony przez podmiot niemający legitymacji procesowej strony – organ, który wydał decyzję w I instancji.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

6 Sprzeciw należało odrzucić.

7 Badanie merytorycznej zasadności sprzeciwu w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jego dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnego oraz skutecznie wniesionego sprzeciwu.

8 Na wstępie poczynionych rozważań wskazać należy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Nowelizacja ta wprowadziła do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 r., poz. 1369), powoływana dalej jako "p.p.s.a.", nową instytucję procesową, a mianowicie uregulowany w rozdziale 3a – sprzeciw od decyzji. Artykuł 64a p.p.s.a. stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z jej treści może wnieść od niej sprzeciw. Art. 64b § 1 p.p.s.a. stanowi, że do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

9 Mając na względzie, że przepisy dotyczące sprzeciwu odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o skardze, należy wskazać, że zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Mimo szeroko zakreślonej w powołanym przepisie legitymacji procesowej, Miasto [...] nie jest uprawnione do wniesienia sprzeciwu, w sytuacji gdy Prezydent [...] w postępowaniu administracyjnym wydał decyzję jako organ I instancji.

10 Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu, ukształtowany jest obecnie pogląd, że organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa został powołany do rozstrzygania sprawy w pierwszej instancji, nie ma uprawnienia do kwestionowania, w trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 19 maja 2003 r. sygn. OSP 1/03). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08 orzekł, że art. 33 i art. 50 § 1 p.p.s.a. są zgodne z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, również przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu terytorialnego prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji.

11 Podkreślić należy, że Miasto [...], zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2002 r. o ustroju Miasta [...] (Dz.U. z 2015 r., poz. [...]) jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Prezydent [...] może zatem występować w dwojakiej roli: jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej oraz jako organ wykonawczy gminy. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

12 Wskazać należy, że Prezydent [...] orzekał w niniejszej sprawie wykonując zadania starosty – na podstawie art. 98 w zw. z art. 4 pkt 9b1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jednak okoliczność ta nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15 wskazano, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1445). W uzasadnieniu uchwały NSA podkreślił, że "włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest w związku z tym stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję – raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy".

13 Stwierdzić zatem należy, że powiat (w niniejszej sprawie miasto na prawach powiatu), którego organ wydał decyzję w sprawie w I instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi, a tym samym sprzeciwu do sądu administracyjnego na decyzję kasatoryjną, wydaną w tejże sprawie. Podobne stanowisko zajmował również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 5 lipca 2016 r., sygn. I OSK 1445/16, oraz z 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 28/15.

14 W tym stanie rzeczy sprzeciw Miasta [...] jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

15 Na marginesie należy zaznaczyć, że Sąd nie rozpoznawał złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, mając na względzie, że sprzeciw podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny.