Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2013 r., IV SA/Wa 1224/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2013 r., IV SA/Wa 1224/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium RP 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z kwotą 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2013r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania H.Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012r., orzekającej o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP pod konwojem oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres trzech lat od dnia wykonania decyzji - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

3 Stan sprawy przedstawia się następująco:

4 W dniu [...] lipca 2012r. H.Z. został zatrzymany w W. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej W. z powodu braku zezwolenia na pobyt i braku środków na pokrycie kosztów pobytu. W czasie przesłuchania stwierdził, że przybył do Polski w październiku 2010r. na podstawie wizy w celu podjęcia pracy. Wojewoda [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. na zasadzie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r, Nr 264, poz. 1573 ze zm.) orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP pod konwojem oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres trzech lat od dnia wykonania decyzji. Cudzoziemiec wniósł odwołanie od powyższej decyzji, po czym w dniu [...] września 2012r. wystąpił o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z dnia [...] listopada 2012r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, a rozstrzygnięcie to utrzymała w mocy Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lutego 2013r.

5 Rozpoznając odwołanie od decyzji orzekającej o wydaleniu organ podniósł, że cudzoziemiec nie posiada żadnego zezwolenia na pobyt na terytorium RP ani środków na utrzymanie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium RP jeżeli przebywa na terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu; nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium RP i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania.

6 Następnie organ przytoczył art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewidujący sytuacje, gdy decyzji o wydaleniu nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, a dalej art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (tj. Dz. U. z 2012r, poz. 680). W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaszły podstawy do zastosowania art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Brak również podstaw do twierdzenia, że po powrocie do kraju pochodzenia cudzoziemiec będzie narażony na prześladowania. Ponadto wydalenie go nie zakłóca jego życia rodzinnego.

7 Na zakończenie organ przywołał art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że w decyzji o wydaleniu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen oraz określa okres tego zakazu.

8 Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego wniósł H.Z.

9 Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 90 ust. 1 pkt 4, art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: art. 105 § 1, art. 7, 80 i 107 § 3 K.p.a . Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

10 W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu [...] lutego 2013r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji orzekające m. in. odmowie nadania statusu uchodźcy i o wydaleniu skarżącego z terytorium RP. W tej sytuacji skoro istnieje w obrocie prawnym decyzja o wydaleniu, obecne postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co oznacza, że organ winien wydać decyzję o jego umorzeniu na zasadzie art. 105 § 1 K.p.a.

11 Ze względu na bezprzedmiotowość postępowania nie mogły mieć także zastosowania przywołane w skardze przepisy prawa materialnego.

12 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

14 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

15 Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach. Przepis ust. 1 art. 88 przewiduje szereg niezależnych od siebie okoliczności uzasadniających wydalenie cudzoziemca z terytorium RP. Wystąpienie którejkolwiek z nich nakłada na organ obowiązek wydania orzeczenia o wydaleniu. Na gruncie art. 88 ust. 1 powstało bowiem jednolite orzecznictwo stojące na stanowisku, iż artykuł 88 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2011r. sygn. akt V SA/Wa 1786/11).

16 Jak ustalono w toku postępowania wyjaśniającego i co pozostawało poza zakresem kwestionowania przez skarżącego, cudzoziemiec w dacie wydania decyzji przez organ I instancji przebywał bez wymaganej wizy lub innego tytułu pobytowego, a także nie posiadał środków niezbędnych na pokrycie kosztów pobytu na terenie RP i nie potrafił wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania. Wystąpienie choćby jednej z tych przesłanek uzasadnia wydalenie cudzoziemca, co w omawianej sprawie wystąpiło. Ponieważ cudzoziemiec zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze do sądu nie negował poczynionych przez organ ustaleń faktycznych co do przesłanek wydalenia, Sąd w oparciu o zgromadzony materiał przyjął, że ustalenia te odpowiadają prawdzie obiektywnej (art. 7 K.p.a.), a z urzędu nie dopatrzył się uchybień w toku postępowania wyjaśniającego, które poddałyby je w wątpliwość.

17 Nie mniej jednak nie w każdym wypadku organ orzeka o wydaleniu mimo, że norma art. 88 ust. 1 ustawy nie ma charakteru uznaniowego i obliguje organ do wydania rozstrzygnięcia określonej treści w sytuacji ustalenia stanu faktycznego wyczerpującego jakąkolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie. Zasadnie w tym względzie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przywołał art. 89 ust. 1 ustawy przewidujący cztery niezależne podstawy uniemożliwiające wydanie decyzji o wydaleniu, a następnie dosyć pobieżnie omówił te przesłanki dochodząc do wniosku, że nie mają one miejsca. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym fragmencie nie w pełni wyczerpuje dyspozycję art. 107 § 3 K.p.a, nie mniej nie jest to uchybienie mogące rzutować na wynik sprawy.

18 W kwestii zasadniczego zarzutu skargi należy stwierdzić, że postępowanie o nadanie statusu uchodźcy zakończyło się ostatecznie decyzją wydaną przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...] lutego 2013r. Tym samym nie został naruszony art. 33 ust. 3 pkt 3) ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy nie wydaje się decyzji o wydaleniu. Przy interpretacji tego przepisu celowe jest przywołanie wyroku NSA z dnia 22 lipca 2009r. (sygn. akt II OSK 890/08), w którym wyrażono pogląd, że jeżeli na etapie postępowania odwoławczego pojawiła się przeszkoda do merytorycznego zakończenia postępowania wynikająca z faktu wszczęcia postępowania o nadanie statusu uchodźcy, postępowanie odwoławcze nie może zakończyć się wydaniem decyzji o wydaleniu. W niniejszej natomiast sprawie wcześniej zakończyło się postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – ostateczna decyzja datowana na dzień [...] lutego 2013r., natomiast decyzja ostateczna o wydaleniu zapadła dnia [...] marca 2013r. W chwili zatem orzekania o wydaleniu cudzoziemca postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy zostało ostatecznie zakończone i tym samym brak było przeszkody do wydania decyzji wydalającej.

19 Na zakończenie - nie można podzielić zarzutu skargi, że postępowanie w sprawie wydalenia powinno ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe z racji, że już w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy zawarte zostało rozstrzygnięcie o wydaleniu skarżącego. Decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012r. oraz decyzja z dnia [...] lutego 2013r. utrzymująca to rozstrzygnięcie w mocy nie orzeka o wydaleniu cudzoziemca. Nie ma zatem tożsamości rozstrzygnięć w tej samej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi. Jedynym bowiem aktem administracyjnym rozstrzygającym o wydaleniu cudzoziemca jest skarżona obecnie do sądu decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013r.

20 Z tych wszystkich względów Sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.