Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r., II SAB/Wa 95/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r., II SAB/Wa 95/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. oddala skargę

Uzasadnienie

2 S. K. pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] w [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., dotyczącej wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż sprawa przedłużenia studiów doktoranckich została rozstrzygnięta decyzją Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia [...] marca 2012 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wyrażenia zgody na przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] w [...] w roku akademickim 2008/2009.

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 229/16 odrzucił wniesioną skargę.

4 Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2867/16, uchylając postanowienie o odrzuceniu skargi w sprawie II SAB/Wa 229/16, wskazał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. ma usprawiedliwione podstawy. Podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd nie wyjaśnił, co – jego zdaniem – było przyczyną niedopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie.

5 Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa została zarejestrowana pod nowym numerem - II SAB/Wa 95/16.

6 W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny.

7 S. K.w dniu [...] maja 2008 r. złożył podanie do Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] w [...] o wyrażenie zgody na przedłużenie studiów doktoranckich o piąty rok. W uzasadnieniu wskazał, że powodem wniosku jest niewystarczający czas na napisanie pracy doktorskiej.

8 W rozmowie telefonicznej z dnia [...] czerwca 2008 r. uzyskał informację, że studia doktoranckie nie zostaną mu przedłużone. Kierownik Studiów Doktoranckich nie wydał jednak decyzji pisemnej w tym przedmiocie.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2096/11 uznał, iż decyzja ustna z dnia [...] czerwca 2008 r. nie weszła do obrotu prawnego i zobowiązał organ do doręczenia skarżącemu pisemnej decyzji, rozstrzygającą jego wniosek z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich.

10 W międzyczasie skarżący, podaniem datowanym na dzień [...] października 2008 r., a złożonym w dniu [...] października 2008 r., zwrócił się do Kierownika Studiów Doktoranckich o wydanie świadectwa odbycia studiów doktoranckich na Wydziale [...]. Kierownik Studiów Doktoranckich w dniu [...] października 2008 r. wydał skarżącemu świadectwo ukończenia studiów doktoranckich.

11 W wykonaniu wskazanego wyżej wyroku, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich, Rektor [...] w [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] z dnia [...] marca 2012 r. ([...]), którą to decyzją w pkt 1 decyzji stwierdzono utratę przez S. K. z dniem [...] października 2008 r. statusu strony w związku z ukończeniem studiów doktoranckich na Wydziale [...] w [...], a w pkt 2 decyzji umorzono postępowanie.

12 Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 2 ust. 1 pkt 181 w zw. z art. 201 ust. 1 oraz art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich.

13 W motywach uzasadnienia decyzji Rektor [...] podał, że S. K. utracił status uczestnika studiów doktoranckich w związku z wydaniem mu świadectwo ukończenia studiów doktoranckich. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 181 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, użyte w ustawie określenie "doktorant" oznacza uczestnika studiów doktoranckich. Następnie stwierdził, że skoro S. K. utracił status uczestnika studiów, albowiem ukończył studia doktoranckie, co potwierdza świadectwo ukończenia tych studiów z dnia [...] października 2008 r., to jego prośba o przedłużenie studiów doktoranckich w roku 2008/2009 stała się bezprzedmiotowa, co uzasadniało umorzenie postępowania z wniosku skarżącego o przedłużenie studiów doktoranckich w oparciu o art. 105 k.p.a.

14 Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2012 r., skarżący domagał się równocześnie wydania decyzji w przedmiocie przedłużenia studiów, podnosząc, że pomimo prawomocnego wyroku Sądu z dnia 5 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2096/11, Rektor powyższego wyroku nie wykonał, albowiem nie wydał decyzji zgodnej z sentencją tego wyroku. Nadto, że jest dyskryminowany stwierdzeniem, iż utracił status strony.

15 Wnosząc o oddalenie skargi Rektor podkreślił ponownie, że skarżący utracił status strony w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 181 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Wyjaśnił, że osoba, która ukończyła studia doktoranckie nie może się ubiegać o przedłużenie ukończonych studiów. Wskazał też, że uprawnionym było wydanie skarżącemu zaświadczenia o ukończeniu studiów, albowiem to skarżący zażądał wydania zaświadczenia o odbyciu studiów. Podkreślił również, że § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez placówki naukowe (Dz. U. z 2007 r. nr, 1 poz. 2), które utraciło moc z dniem 1 października 2011 r., przewidywał, że ukończenie studiów doktoranckich potwierdza świadectwo, wydane według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do tego rozporządzenia. Wyjaśnił, że wydanie tego świadectwa było czynnością formalną, bowiem zachodziły wszelkie przesłanki do jego wydania, albowiem ostatni, ósmy semestr studiów skarżący zaliczył w dniu [...] czerwca 2008 r., co oznacza, że skarżący zrealizował cały program studiów. Wskazał, że doktorant nie musiał napisać pracy doktorskiej, aby otrzymać świadectwo ukończenia studiów, ale z chwilą ich ukończenia przestawał być uczestnikiem studiów doktoranckich. Stwierdził, że obrona pracy doktorskiej i ukończenie studiów doktorskich nie były od siebie zależne. Można było obronić pracę doktorską nie odbywając studiów doktoranckich, ale można również było ukończyć studia doktoranckie bez wymogu napisania pracy doktorskiej.

16 Odnosząc się do zarzutu bezczynności w przedmiocie niewydania przez Kierownika Studiów Doktoranckich na piśmie decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie przedłużenia skarżącemu studiów podniósł, że organ nie pozostaje w bezczynności, albowiem przedmiotową decyzję wydał w dniu [...] marca 2012 r. Rektor wskazał też, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2096/11, nie zawierał zobowiązania do wydania decyzji w sprawie przedłużenia studiów doktoranckich o rok.

17 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OSK 773/13 oddalił skargę kasacyjną S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r., oddalającego skargę strony na powyższą decyzję Rektora [...] z dnia [...] maja 2012 r. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 690/16, oddalił skargę strony na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego rozpoznania wniosku strony z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich. Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Kierownik Studiów Doktoranckich wznowił na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie jego wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich i rozpoznając sprawę po wznowieniu postępowania w dniu [...] marca 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2012 r.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

19 Skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie nie jest zasadna.

20 W świetle postanowień art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie, jak wynika z art. 170 powołanej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia, określona w art. 170 w odniesieniu do sądów, oznacza że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (patrz komentarz do art. 170 Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, LEX 2009). Zgodnie zaś z art. 153 cytowanej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

21 Jak wynika z akt postępowania, Rektor [...] w przedmiotowej sprawie (przedłużenia studiów doktoranckich), związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2096/11, w którym wskazano, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. nie weszła do obrotu prawnego, wydał rozstrzygnięcie, a mianowicie decyzję z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] z dnia [...] marca 2012 r.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/12 oddalił skargę S. K. wniesioną na decyzję Rektora [...] w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 773/13 oddalił skargę kasacyjną S. K. wniesioną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/12.

23 Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 225/16 odrzucił skargę S. K. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie odmowy przedłużenia studiów doktoranckich, wskazując, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. nie weszła do obrotu prawnego, a wniesienie skargi na decyzję nieistniejącą oraz skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania odwołania od nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji, są niedopuszczalne.

24 Wskazane wyżej, prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych wiążą również Sąd w niniejszej sprawie.

25 W rozpoznawanej spawie bezsporne jest, że S. K. – doktorant na Wydziale [...] w [...], w dniu [...] maja 2008 r. zwrócił się do Kierownika Studiów Doktoranckich o wyrażenie zgody na przedłużenie studiów doktoranckich o piąty rok. Bezsporne też jest, że dnia [...] czerwca 2008 r. Kierownik Studiów Doktoranckich ustnie odmówił skarżącemu ich przedłużenia.

26 Orzekając w sprawach skarg wniesionych przez S. K. sądy administracyjne uznały (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny), że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. nie weszła do obrotu prawnego i jest decyzją nieistniejącą. Natomiast, sprawa rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2008 r. została przez władze [...] rozstrzygnięta, decyzją Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia [...] marca 2012 r. i utrzymującą ją w mocy decyzją Rektora z dnia [...] maja 2012 r. Jak już wyżej wskazano, prawidłowość tych decyzji została przesądzona wyrokami sądów administracyjnych. Z tego względu Sąd uznał, że organ nie pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2008 r., bowiem wniosek skarżącego został już rozpoznany. Nadto również nie można uznać, że w sprawie zachodzi bezczynność organu w zakresie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., ponieważ wcześniej w orzeczeniach Sądu zostało już przesądzone, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. nie weszła do obrotu prawnego i została uznana za nieistniejącą, z uwagi na niespełnienie podstawowych kryteriów wydania decyzji przez organ, stosownie do przepisów K.p.a.

27 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

28 Należy również wskazać, że z uwagi na wyraźne żądanie skarżącego został on osobiście poinformowany o terminie wyznaczonej w niniejszej sprawie rozprawy, a nie jego pełnomocnik z urzędu. Skarżący bowiem wskazał, że na rozprawie chciałby występować samodzielnie (k-551). Nadto wypowiedział r.pr. G.K. pełnomocnictwo, k-529 (kolejnemu w sprawie pełnomocnikowi z urzędu wyznaczonemu przez Okręgową Radę Adwokacką w [...]). Natomiast odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego (wniosek skarżącego, k-753 akt), r.pr. G. K., stosownie do treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1273/17. Sąd uznał, że wypowiedzenie pełnomocnictwa ww. pełnomocnikowi przez skarżącego jest nieskuteczne, wobec braku innego pełnomocnika z urzędu.