Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2011 r., II SAB/Wa 183/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2011 r., II SAB/Wa 183/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie nieusunięcia w trybie nadzoru wszelkich aktów i czynności w związku z zamiarem wypowiedzenia stosunku pracy zobowiązuje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku Z. S. z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie nieusunięcia w trybie nadzoru wszelkich aktów i czynności w związku z zamiarem wypowiedzenia stosunku pracy w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi

Uzasadnienie

2 Rektor P. pismem z dnia [...] grudnia 2005 r.

3 nr [...], z dniem [...] września 2006 r. wypowiedział Z. S. stosunek pracy.

4 Z. S. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r. skierowanym do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W odpowiedzi na powyższe Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismami z dnia [...] grudnia 2006 r. i z dnia [...] grudnia 2007 r. poinformował wnioskodawcę, że nie jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, zaś prawidłowość rozwiązania stosunku pracy pomiędzy uczelnią, a jej pracownikiem, podlega właściwości sądu pracy. W wyniku skargi na bezczynność, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 36/08, zobowiązał Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2006 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku i w uzasadnieniu podał m.in., że na organie ciąży obowiązek zbadania dopuszczalności stwierdzenia nieważności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, zaś ewentualną formą załatwienia sprawy jest przewidziana w art. 157 § 3 k.p.a. decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania, a w przypadku bezprzedmiotowości, decyzja o umorzeniu sprawy. Wobec powyższego Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Rektora P. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1683/08 oddalił skargę Z. S. na przedmiotową decyzję.

5 Następnie pozwem z dnia [...] marca 2009 r., skierowanym do Sądu Rejonowego [...] w W., Z. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora P. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], w sprawie wypowiedzenia stosunku pracy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...] uznał się niewłaściwym rzeczowo i miejscowo i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 436/10 odrzucił skargę Z. S. z powodu niespełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących jej dopuszczalność. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2023/10 oddalił skargę kasacyjną Z. S. na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

6 Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skierowanym m.in. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Z. S. wezwał organ do niezwłocznego stwierdzenia nieważności aktów i czynności przedsięwziętych w związku z zamiarem wypowiedzenia mu stosunku pracy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż wnosi o stwierdzenie nieważności m.in.: opinii Rady Wydziału [...] (wydanej prawdopodobnie w 2004 lub 2005 r.), akceptującej wypowiedzenie mu pracy, jak też bezczynności wyrażającej się w pominięciu przez pracodawcę obowiązku konsultacji tego wypowiedzenia z organizacjami związkowymi. Dodatkowo stwierdził, iż akty i czynności zmierzające do pozbawienia go pracy w charakterze nauczyciela akademickiego zostały "świadomie ukartowane z przestępczym zamiarem".

7 W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformował stronę, że kwestia stwierdzenia nieważności czynności wypowiedzenia mu stosunku pracy była już przedmiotem postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji stwierdził, iż przedmiotowa sprawa została zakończona.

8 Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie nieusunięcia w trybie sprawowanego nadzoru na podstawie art. 33-36 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym wszelkich aktów i czynności organów statutowych uczelni publicznej P., przedsięwziętych w związku z zamiarem bezprawnego wypowiedzenia skarżącemu stosunku pracy, nawiązanego na podstawie aktu powołania decyzją – oświadczeniem rektora P. z dnia [...] lipca 1980 r. znak [...].

9 W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ wskazał, że jest to kolejna skarga dotycząca wypowiedzenia stosunku pracy Z. S. Stąd też w ocenie organu w niniejszej sprawie pojawił się problem powagi rzeczy osądzonej, gdyż sprawa była już rozpatrzona odmowną decyzją Ministra, a następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającym skargę na powyższą decyzję.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

11 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów.

12 Skarga Z. S. oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

13 Należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

14 Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona czynność nie została dokonana, a w szczególności czy była spowodowana przeświadczeniem organu, że stosowna czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.

15 Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

16 W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżący nie zgodził się z aktem wypowiedzenia mu stosunku pracy i podejmuje różne próby, zarówno przed sądami, jak i organami administracji publicznej, uchylenia skutków tego aktu, m.in. wystąpił o stwierdzenie nieważności tego aktu w trybie nadzoru do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który ostateczną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Rektora P. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1683/08 oddalił skargę Z. S. na przedmiotową decyzję.

17 W takim też celu skarżący wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., a następnie ze skargą na bezczynność tego organu. Jednak zarówno w odniesieniu do powyższego pisma, jak i skargi, organ nieprawidłowo, zdaniem Sądu, odczytał treść żądania skarżącego. W obu wystąpieniach skarżący wskazał, że domaga się stwierdzenia nieważności wszystkich aktów i czynności podjętych w związku z zamiarem wypowiedzenia mu stosunku pracy, podając za przykład opinię Rady [...] akceptującą wypowiedzenie mu stosunku pracy, jak też bezczynność wyrażającą się w pominięciu przez pracodawcę obowiązku konsultacji tego wypowiedzenia z organizacjami związkowymi. Zatem interpretacja organu żądania skarżącego jako domagającego się stwierdzenia nieważności wypowiedzenia stosunku pracy, jest w ocenie Sądu co najmniej niewystarczająca, a tym samym niepozwalająca na prawidłowe rozstrzygnięcie takiego wniosku. Oczywistym jest, iż samo określenie żądania jest powinnością strony. Jednak w sytuacji, gdy organ ma wątpliwości, co do zakresu żądania winien zwrócić się do wnioskodawcy o jego doprecyzowanie. Takie bowiem działanie w praktyce urzeczywistnia poszanowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) i ściśle związanej z nią zasady udzielania jednostce informacji faktycznej i prawnej (art. 9 kpa).

18 Tymczasem w niniejszej sprawie organ zaniechał powyższych czynności, przyjmując, iż pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. i jego skarga na bezczynność są kolejnymi wystąpieniami w celu stwierdzenia nieważności aktu wypowiedzenia, choć to nie wynika z ich treści. Bez względu na zasadność żądania skarżącego organ winien był załatwić sprawę w formie przewidzianej przepisami prawa, czego nie uczynił. Oznacza to, że pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy, co spowodowało uwzględnienie skargi.

19 Z tych też powodów przedwczesne jest odnoszenie się do wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na zaistnienie w niniejszej sprawie stanu powagi rzeczy osądzonej. Na obecnym etapie postępowania należy bowiem w pierwszej kolejności ustalić jaki jest zakres żądania skarżącego. Działanie to jest niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

20 Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.