Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2010 r., II SA/Wa 85/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2010 r., II SA/Wa 85/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędziowie WSA Jacek Fronczyk Andrzej Góraj Protokolant Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 7 marca 2007 r. wydał wyrok sygn. akt II SA/Wa 1790/06, którym oddalił skargę K. B. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

3 W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że nie jest zasadne stanowisko pełnomocnika skarżącego w przedmiocie niedoręczenia K. B. rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w B. z dnia [...] grudnia 1991 r. nr [...]. Wprawdzie Dowódca Sił Powietrznych nie nadesłał dowodu doręczenia tego rozkazu, jednakże fakt doręczenia potwierdził sam skarżący w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2006 r. (...). Badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (...).

4 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika K. B., w dniu 28 maja 2008 r. wydał wyrok sygn. akt I OSK 872/07, którym uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

5 Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podał, iż w aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodu doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego będącego przedmiotem postępowania. Zarówno organy administracji jak i Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć traktują ten problem marginalnie. Nie można zwłaszcza zgodzić się z sądem pierwszej instancji, który stwierdza, że datę określił sam skarżący w sytuacji, w której wielokrotnie w pismach składanych do Sądu zaprzeczał on temu faktowi. Sąd pierwszej instancji zaakceptował sytuację, w której wydano decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności w stosunku do orzeczenia, które nie weszło do obrotu prawnego (...).

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 13 października 2008 r. wydał wyrok sygn. akt II SA/Wa 993/08, którym uchylił decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] oraz określił, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

7 W uzasadnieniu wyroku, Sąd zobowiązał organ nadzorczy do ustalenia, czy dysponuje dowodem doręczenia spornego rozkazu personalnego. W tym celu zasadnym będzie przejrzenie odpowiednich zasobów archiwalnych. Ustalenia poczynione w podanym zakresie będą miały wpływ na sposób rozpatrzenia wniosku strony, albowiem żądania w nim wskazane, w zalezności od wyniku ustaleń i dokonanych w następstwie tych ustaleń czynności, będą mogły być rozpatrzone w postępowaniu nadzorczym, gdy decyzja stała się ostateczna z uwagi na uprzednie jej doręczenie stronie lub w zwykłym postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (w przypadku jej doręczenia już po wyroku Sądu). Wskazać w tym miejscu należy, iż w sytuacji gdy zostanie wniesione odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w trakcie postępowania odwoławczego organ drugiej instancji nie może orzekać na podstawie art. 156 Kpa, z uwagi na inny zakres i charakter jego działań jako organu odwoławczego oraz jako organu nadzoru.

8 Dowódca Sił Powietrznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134 z późn. zm.), art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania K. B. z dnia [...] stycznia 2002 r. od rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, w dniu [...] października 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy powyżej określony rozkaz personalny.

9 W uzasadnieniu decyzji organ podał, m.in., że z uwagi na brak w zasobach archiwalnych dowodu doręczenia skarżącemu spornego rozkazu personalnego, Dowódca Sił Powietrznych zobowiązał Dowódcę [...], jako następcę rozformowanego z dniem 31 grudnia 2008 r. Dowództwa Jednostki Wojskowej [...], do doręczenia K. B. wyciągu z rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. o zwolnieniu ww. z zawodowej służby wojskowej, z obowiązkowo dołączoną pisemną informacją (pouczeniem) o przysługującym prawie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od jej doręczenia do Dowódcy Sił Powietrznych, za pośrednictwem Dowódcy [...]. K. B. został zapoznany z powyższym rozkazem w dniu [...] sierpnia 2009 r. Pomimo, że ww. nie wniósł odwołania od powyższego rozkazu po jego doręczeniu w dniu [...] sierpnia 2009 r., Dowódca Sił Powietrznych, będąc zobowiązany wyrokiem WSA w Warszawie do rozpatrzenia pisma wniesionego w dniu [...] stycznia 2002 r. (sprecyzowanego pismem z dnia [...] marca 2006 r.) przez K. B. jako odwołanie od rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. W świetle wyroku Sądu doręczenie ww. rozkazu personalnego [...] miało charakter wyłącznie porządkujący sprawę (....).

10 W ocenie organu odwoławczego powyższy rozkaz został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a tym samym odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Skarżący zarzucił, iż organ rażąco naruszył art. 104 i art. 110 Kpa wydając zaskarżoną decyzję w stosunku do nieistniejącej decyzji – rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. w przedmiocie zwolnienia go ze służby. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego rozkazu personalnego w całości.

12 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

14 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

15 W świetle powyższych przepisów skarga zasługuje na uwzględnienie.

16 Na wstępie należy podać, że podstawowym skutkiem doręczenia (ogłoszenia) decyzji wydanej stronie w pierwszej instancji jest powstanie prawa do wniesienia odwołania oraz rozpoczęcie biegu terminu do realizacji tego prawa.

17 Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.

18 Jak wynika z akt sprawy organy nie odnalazły dowodu doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Rozkaz ten został skarżącemu doręczony w dniu [...] sierpnia 2009 r. i od tej daty rozpoczął bieg do wniesienia odwołania. W tym miejscu należy podkreślić, iż wskutek doręczenia skarżącemu powyższego rozkazu organ powinien procedować w trybie zwykłym. Z sobie tylko znanych przyczyn organ prowadził postępowanie w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji (rozkazu personalnego).

19 Stwierdzenie organu, iż doręczenie skarżącemu spornego rozkazu personalnego miało charakter porządkujący sprawę w świetle przepisów postępowania administracyjnego jest co najmniej niezrozumiałe, ale wydanie zaskarżonej decyzji w związku z wnioskami skarżącego z dnia [...] czerwca 2002 r. o unieważnienie spornego rozkazu personalnego i potraktowaniem go jako odwołania od tego rozkazu jest niedorzecznością. Wskazywanie przez organ, że został do takiego działania zobowiązany przez Sąd nie odpowiada prawdzie i nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.

20 Reasumując stwierdzić należy, iż do wydania zaskarżonej decyzji doszło bez rozpoznania przez organ środka zaskarżenia (odwołania), co stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

21 Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 132 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.