Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2017 r., II SA/Wa 5/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2017 r., II SA/Wa 5/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

2 B. M. w dniu [...] stycznia 2016 r. złożyła w Urzędzie Dzielnicy [...] wniosek o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej tej umowy z powodu zadłużenia (rubryka 1.6 wniosku). We wniosku wskazała także męża, córkę i syna. Podała, że zajmowane mieszkanie przy ul. [...] jest lokalem z mieszkaniowego zasobu miasta (komunalne). Wskazała, że umowa najmu wymienionego lokalu została wypowiedziana z tytułu zadłużenia (rubryka 11.7 wniosku). Podała, że na dzień złożenia wniosku nie istnieje zadłużenie (rubryka 11.6 wniosku). W rubryce 14 wniosku, w jego uzasadnieniu podała, że spłacono całość zadłużenia.

3 Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 roku w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (tj. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom miasta stołecznego Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 i z 2010 r. Nr 203, poz. 6025, z 2012 r. poz. 8352 oraz z 2014 r. poz. 10376) oraz § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 4 i § 24 ust. 1 uchwały

4 Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) w § 1: odmówił zakwalifikowania i umieszczenia małżonków B. i J. M.

5 z synem D. M. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu. W § 2 wykonanie uchwały powierzył Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...], nadzorującemu pracę Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]. W § 3 wskazał, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

6 W uzasadnieniu Zarząd Dzielnicy podał, że małżonkowie B. i J. M. złożyli dnia [...].01.2016. r. wniosek o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Ww. byli od [...].10.2002 r. najemcami lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. Mieszkają tam razem z synem D. M.

7 W związku z zaprzestaniem wnoszenia opłat czynszowych ww. została wypowiedziana umowa najmu lokalu ze skutkiem na dzień [...].04.2014 r. Dnia [...].04.2014 r. wnioskodawcy zawarli z Zakładem Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] umowę o spłatę zadłużenia w wysokości 7487,79 zł. Ww. umowa została zrealizowana do dnia [...].10.2014 r. i obecnie opłaty czynszowe

8 są wnoszone na bieżąco. Wnioskodawczym złożyła oświadczenie, z którego wynika,

9 że przyczyną niewnoszenia opłat była choroba jej matki (wydatki na leczenie przekraczały możliwości finansowe matki, wnioskodawczym pomagała jej finansowo) oraz zwiększone wydatki na edukację syna D., który ukończył gimnazjum i podjął naukę w technikum (wydatki na zakup książek, odzieży, obuwia). W 2004 r. u J. M. zdiagnozowano cukrzycę typu II (do wniosku została dołączona kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...].11.2004r.). B. M. otrzymuje emeryturę, a J. M. pobiera świadczenie przedemerytalne. D. M. jest uczniem III klasy Technikum [...] i nie osiąga żadnych dochodów. Średni miesięczny dochód przypadający na jedną osobę w ww. gospodarstwie domowym wynosi 1578,83 zł.

10 Jednocześnie wskazano, że poprzednim miejscem zamieszkania rodziny M. jest nieruchomość przy ul. [...]. W przypadku ponownego tam zamieszkania wnioskodawców na jedną osobę przypadłoby 12,35 m2 powierzchni pokoi. Organ wskazał, że dnia [...].05.2015 r. został zawarty akt notarialny - umowa o dział spadku pomiędzy E. S. a B. M., która darowała swojej siostrze E. S. 1/2 części zabudowanej nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Podał, że w związku ze zbyciem przez B. M.

11 w 2015 r. 1/2 części nieruchomości gruntowej o powierzchni użytkowej 192 m2, zabudowanej jednopiętrowym budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 79,35 m2, w tym 61,75 m2 powierzchni mieszkalnej, zasadna jest odmowa zakwalifikowania

12 i umieszczenia małżonków B. i J. M. z synem D. M. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, na podstawie § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 4 ww. uchwały.

13 B. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Podała, że odmówiono jej zawarcia umowy najmu lokalu, w którym mieszka od 14 lat. Wskazała, że pismem z dnia [...] września 2016 r. wezwała Zarząd Dzielnicy do usunięcia naruszenia prawa. Organ pismem z dnia [...] listopada 2016 r. odmówił uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

14 Zarząd Dzielnicy [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Pełnomocnik podał, że małżonkowie M. byli najemcami lokalu przy ul. [...] na podstawie umowy najmu zawartej [...] października 2002 r. na czas nieoznaczony. W związku z zaprzestaniem wnoszenia opłat czynszowych pismem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] wypowiedział najemcom umowę najmu zajmowanego lokalu ze skutkiem na dzień [...] kwietnia 2014 r.

15 Dnia [...] stycznia 2016 r. został przez B. i J. M. złożony wniosek o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Pełnomocnik organu wskazał, że zgodnie z § 39 ust. 1 uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132 poz. 3937 ze zm.) na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1610) gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli: 1. osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki - nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu;

16 2. ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia. Pełnomocnik podał, że do osób, o których mowa w tym paragrafie, odpowiednie zastosowanie mają również postanowienia § 22 ust. 2 pkt 4 oraz § 22 ust. 5 ww. uchwały.

17 Pełnomocnik wskazał, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona stronie [...] listopada 2016 r. Wskazał, że wyjaśniono, iż wnioski o zawarcie umowy najmu lokalu nie są rozstrzygane przez zarząd dzielnicy w trybie decyzji administracyjnej, w związku z czym nie służy na nie tryb odwoławczy. Natomiast zgodnie z art. 101 u.s.g. można po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wnosi się w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu uchwały (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Wskazano, że B. M. nie zachowała terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Pismo o negatywnym sposobie rozstrzygnięcia wniosku zostało odebrane przez męża ww. J. M. w dniu [...] lipca 2016 r., zaś wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone dopiero dnia [...] października 2016 r. Tym uzasadniono wniosek

18 o odrzucenie skargi. Wnosząc o oddalenie skargi pełnomocnik podniósł, że błędnie skarżąca w złożonej skardze twierdzi, iż Zarząd Dzielnicy [...] podejmując uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. powołał się na § 6 ust. 2 pkt. 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Jednak powołanego przez skarżącą przepisu nie ma ww. uchwale Zarządu. Podejmując powyższą uchwałę Zarząd Dzielnicy [...] powołał się na § 22 ust. 2 pkt 4 oraz § 22 ust. 5 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali.

19 W związku z możliwością zamieszkania w budynku przy ul. [...], którego powierzchnia mieszkalna jest w stanie zaspokoić potrzebę mieszkaniową małżonków B. i J. M. z synem D. M., zasadna stała się odmowa zakwalifikowania i umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu.

20 Podniesiono, że Gmina powinna udzielać pomocy mieszkaniowej osobom znajdującym się w najtrudniejszych trudnych warunkach mieszkaniowych, którzy nie mają żadnych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

22 Skarga jest zasadna.

23 W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...]

24 w sposób istotny narusza prawo. Zauważyć należy, że zaskarżona uchwała

25 nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. podjęta została w sprawie odmowy zakwalifikowania

26 i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, a zatem rozstrzygnęła o tym, czy mogła być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia potrzeb lokalowych skarżącej i jej rodziny z wykorzystaniem lokali znajdujących

27 się w mieszkaniowym zasobie gminy. Nazwa zaskarżonej uchwały i jej rozstrzygnięcie "odmowa zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu" wskazują jednoznacznie, że jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kognicji sądu administracyjnego (v. uchwała NSA z dnia 21 lipca 2008 r. I OPS 4/08, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1285/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga wniesiona została w terminie. W sprawie tej zastosowania nie znajduje powołany przez organ przepis art. 52 § 3 P.p.s.a., co wynika z obowiązującego przed wniesieniem skargi przepisu art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.). Nadto, zaskarżony akt należy do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa doręczona została stronie w dniu [...] listopada 2016 r. Skarga wniesiona bezpośrednio do Sądu przekazana została organowi przez Sąd w dniu [...] listopada 2016 r., a zatem wniesiona została w ustawowym terminie.

28 Z wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. wynika, iż wnioskodawca zwrócił

29 się o ponowne zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Z zaskarżonej uchwały nie wynika, aby była ona podjęta w tym właśnie przedmiocie. Sprawa nie ma więc charakteru cywilnoprawnego. W zaskarżonej uchwale Zarząd Dzielnicy [...]

30 nie powołał się na przepis § 39 uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących

31 w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz.

32 Nr 132 poz. 3937 ze zm.). Także z uzasadnienia uchwały nie wynika, aby podjęta została w przedmiocie odmowy ponownego zawarcia umowy najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Również wyciąg nr [...] z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu Dzielnicy wskazuje, że przedmiotem posiedzenia była kwestia odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, a nie kwestia ponownego zawarcia umowy najmu dotychczas zajmowanego lokalu. Wobec oczywistej sprzeczności pomiędzy wnioskiem skarżącej a podjętym rozstrzygnięciem, zaszła podstawa do stwierdzenia, iż uchwała wydana została

33 z naruszeniem prawa. Zaskarżona uchwała nie rozstrzyga bowiem w przedmiocie wniosku strony z dnia [...] stycznia 2016 r., a dotyczy kwestii pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb lokalowych. Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały, albowiem od dnia jej podjęcia upłynął jeden rok (art. 94 ust. 1 u.s.g.).

34 Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

35 na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

36 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w zw. z art. 94 u.s.g., orzekł jak w wyroku.