Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r., II SA/Wa 459/10
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r., II SA/Wa 459/10
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Adam Lipiński Protokolant Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 kpa, uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie zwolnienia A. G. ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił datę zwolnienia na dzień [...] października 2008 r., w pozostałej części utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.
3 Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Komendant Miejski Policji w K. zawiesił [...] A. G. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] maja 2004 r. z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, w którym obwiniono go o naruszenie art. 132 ust. 2 i 3 ustawy o Policji w zw. z [...]. Następnie w dniu [...] lutego 2004 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej K. przedstawił policjantowi w postępowaniu karnym zarzut popełnienia przestępstwa [...].
4 W dniu [...] maja 2004 r. Komendant Miejski Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] przedłużył okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, a następnie uwzględniając fakt, iż prowadzone postępowanie dyscyplinarne przeciwko obwinionemu ma bezpośredni związek z prowadzonym postępowaniem karnym, organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. zawiesił postępowanie dyscyplinarne.
5 Sąd Rejonowy dla K. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] uznał A. G. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył karę łączną [...] miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w K., po rozpoznaniu apelacji, uchylił wyrok sądu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
6 Z uwagi na powyższe, Komendant Wojewódzki Policji w K. w dniu [...] stycznia 2008 r. wszczął postępowanie administracyjne, a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. zwolnił A. G. ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2008 r.
7 W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia A. G. wniósł o jego uchylenie podkreślając, iż w dalszym ciągu nie zakończyło się postępowanie karne w jego sprawie, które będzie miało bezpośrednie przełożenie na jego sytuację zawodową.
8 Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Komendant Główny Policji stwierdził, iż zarzuty tam zawarte nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał na treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ wyjaśnił, iż w dniu 20 września 2006 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o Policji, wprowadzająca cytowany powyżej przepis dający podstawę do zwolnienia ze służby funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych. W niniejszej sytuacji okres dwunastomiesięcznego zawieszenia upłynął we wrześniu 2007 r., stąd też organ I instancji mógł wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Biorąc zaś pod uwagę okres pozostawania policjanta w zawieszeniu i fakt, iż postępowanie karne ponownie prowadzone jest od początku, a przewód sądowy jeszcze się nie rozpoczął, decyzja organu I instancji jest uzasadniona. Ponadto organ podkreślił, iż policjant jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa sama musi przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu. Wszelkie natomiast niepraworządne działania, lub rodzące podejrzenie takiego działania, muszą skutkować odsunięciem od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji wykluczeniem z szeregów Policji.
9 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. wniósł o uchylenie rozkazu o zwolnieniu go ze służby w Policji. Zarzucił organom naruszenie prawa materialnego poprzez dowolne i nieuzasadnione zastosowanie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, wynikające z przyjęcia, iż każdy przypadek zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez okres powyżej 12 miesięcy uzasadnia jego zwolnienie ze służby, które w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o zwolnieniu skarżącego ze służby jest uzasadniona i jako taka winna być utrzymana w mocy. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy.
10 W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty i rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji.
11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
12 Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
13 Skarga A. G. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
14 Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Przepis w przytoczonym brzmieniu został wprowadzony do ustawy o Policji ustawą z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122) i z mocą obowiązującą po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (art. 11 ustawy). Jednocześnie ostatnio powołana ustawa w art. 6 ustalała, że policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy o Policji), liczy się od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 20 września 2006 r.
15 Przytoczony powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby, jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle zacząć rozważania w tym przedmiocie. Należy zaznaczyć, iż uznaniowy charakter decyzji nie oznacza, by organ administracji publicznej miał całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby.
16 W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zarówno Komendant Wojewódzki Policji w K., jak i Komendant Główny Policji dokonali właściwej oceny co do zasadności zwolnienia funkcjonariusza ze służby.
17 Organy Policji prawidłowo wskazały, iż okres 12-miesięcznego zawieszenia A. G. w czynnościach służbowych, zgodnie ze znowelizowaną ustawą o Policji, zakończył się we wrześniu 2007 r. Bezsprzecznym jest, iż w tym czasie w stosunku do skarżącego toczyło się nadal postępowanie karne, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia skarżącego. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż ziściła się przesłanka z cytowanego powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. To z kolei dało podstawę organowi do wydania decyzji administracyjnej. Uprawniona też, zdaniem Sądu, była ocena organu, iż waga zarzucanych skarżącemu czynów, przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące uniemożliwieniem wykonywania zadań przypisanych służbie, przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji.
18 Nie ma racji skarżący zarzucając organowi błędne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i przedwczesne wydanie decyzji o zwolnieniu – przed zakończeniem postępowania karnego. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż wystarczającą przesłanką do zastosowania powyższej podstawy zwolnieniowej jest pozostawanie funkcjonariusza w zawieszeniu w czynnościach służbowych powyżej 12 miesięcy jeżeli nie ustały przyczyny zawieszenia. Bez znaczenia w niniejszej sytuacji jest, jakie przyczyny są podstawą zawieszenia, a także jaki skutek zostanie wywołany po ustaniu tych przyczyn. Stąd też nie ma racji skarżący porównując powyższą regulację do podstawy wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 4, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Ten przepis prawa jest bowiem odrębną i obligatoryjną podstawą zwolnienia ze służby funkcjonariusza skazanego prawomocnym wyrokiem sądu.
19 Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego dotyczącego przedwczesności zwolnienia ze służby, a w związku z tym naruszenia zasady domniemania niewinności, należy wyjaśnić skarżącemu, iż możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie przesądza o jego winie w zakresie zarzucanych mu przestępstw. Celem powyższej regulacji ustawowej jest bowiem zapewnienie przełożonym funkcjonariuszy Policji możliwości pełnego wykorzystania przyznanych podległym im jednostkom etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia nałożonych zadań wykonywanych przez Policję (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 424/09 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie należy dodać, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji – funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem (tamże).
20 Na zakończenie powyższych rozważań należy podkreślić, iż omawiany przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 orzekł, iż jest on zgodny z Konstytucją.
21 Reasumując, zarówno Komendant Wojewódzki Policji w K., jak i Komendant Główny Policji, dokonał wyczerpujących ustaleń, prawidłowo ocenił i uzasadnił, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie go ze służby w Policji.
22 W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.