Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2015 r., II SA/Wa 208/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2015 r., II SA/Wa 208/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej – oddala skargę w całości –

Uzasadnienie

2 Komendant Rejonowy Policji [...] orzeczeniem nr [...] z dnia z dnia

3 [...] października 2014 r., na podstawie art. 135 j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, ze zm.), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko: [...] M. D. [...] Zespołu [...] Wydziału [...] Komisariatu Policji [...] obwinionej o to, że:

4 1. w okresie od dnia [...] stycznia 2013 roku do dnia [...] marca 2013 roku będąc zgodnie z dyspozycją art. 62 ust. 3 ustawy o Policji zobowiązaną do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym na dzień [...] grudnia 2012 roku obowiązku tego nie dopełniła - czym dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego określonego

5 w art. 132 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 62 ust. 3 cyt. ustawy;

6 2. w okresie od dnia [...] kwietnia 2013 roku do dnia [...] kwietnia 2013 roku

7 nie wykonała polecenia służbowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym wydanego jej przez Komendanta Rejonowego Policji [...] w piśmie l. dz. [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku - czym dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust 3 pkt. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 62 ust. 2 cyt. ustawy,

8 uznał [...] M. D. winną zarzucanych czynów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.

9 W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] lipca 2013 r. Komendant Rejonowy Policji [...] postanowieniem nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M.D. zarzucając wymienionej, iż będąc zgodnie

10 z dyspozycją art. 62 ust. 3 ustawy o Policji zobowiązaną do złożenia oświadczenia

11 o swoim stanie majątkowym w terminie do [...] marca 2013 r. według stanu na dzień

12 [...] grudnia 2012 r. obowiązku tego nie dopełniła, a także nie wykonała w okresie od dnia [...] kwietnia 2013 roku do dnia [...] kwietnia 2013 roku polecenia służbowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym wydanego jej przez Komendanta Rejonowego Policji [...] w piśmie w piśmie l. dz. [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.

13 Organ podał, że [...] M. D. od dnia [...] maja 2013 r. przebywała na 26 tygodniowym urlopie macierzyńskim. Wobec tej długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania dyscyplinarnego - postanowieniem Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. - postępowanie to zawieszono.

14 Następnie [...] M. D. przebywała na 26 tygodniowym urlopie rodzicielskim, a po powrocie do służby w dniu [...] maja 2014 r. przemiennie na urlopach wypoczynkowych i zwolnieniach lekarskich.

15 Postanowieniem Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] września 2014 r. podjęto zawieszone postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M.D.

16 Od dnia podjęcia czynności dowodowych [...] M. D. przebywa nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich.

17 Pierwsze ze wspomnianych zwolnień wydane zostało w dniu [...] września 2014 r. Termin niezdolności [...] M. D.do służby określony został na okres od dnia [...] do dnia [...] września 2014 roku. Organ wskazał, że w dniu [...] września 2014 r. uzyskano od lekarza, który stwierdził niezdolność wymienionej do służby, zaświadczenie lekarskie, w którym poświadczył, że [...] M.D. jest zdolna do uczestnictwa w czynnościach dowodowych.

18 Tego samego dnia tj. [...] września 2014 r. pismami [...] zwrócono się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z prośbą o doręczenie [...] M. D. wezwania do stawiennictwa w Zespole ds. Kontroli Wydziału Ogólnego KRP [...] - celem przesłuchania w charakterze obwinionej na dzień [...] września 2014 roku.

19 W dniu [...] września 2014 r. postanowieniem nr [...] Komendant [...] Policji przedłużył termin prowadzenia czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko [...] M. D. do dwóch miesięcy.

20 W dniu [...] września 2014 r. w rozmowie telefonicznej z Naczelnikiem Wydziału [...] KP [...][...] M. S. ustalono, iż [...] M. D. ww. dnia nie stawiła się do służby oraz, że dotychczas nie informowała przełożonego o przyczynie swojego niestawiennictwa. Ponowny kontakt telefoniczny ze [...] M. S. nawiązano w dniu [...] września 2014 r. W rozmowie z wymienionym ustalono, że [...] M. D. w dalszym ciągu nie stawiła się do służby, nie informowała przełożonego o przyczynie swojego niestawiennictwa, a także że dotychczas nie udało się z wymienioną nawiązać kontaktu telefonicznego.

21 W dniu [...] września 2014 r. do KRP [...] wpłynęło pismo Dyżurnego Zespołu Dyżurnych KP w [...] (KPP w [...]) informujące, że [...] M. D. odmówiła przyjęcia wezwania do stawiennictwa w Zespole ds. Kontroli Wydziału Ogólnego KRP [...]. Do pisma załączono notatkę urzędową [...] G. S. z dnia [...] września 2014 roku, w treści której wymieniony wskazał, że w dniu datowania dokumentu o godz. 16.25 udał się na ul. [...] w [...] celem doręczenia wezwania dla [...] M. D. cyt. "Na miejscu zastano ww., która po zapoznaniu się z treścią wezwania odmówiła jego przyjęcia".

22 W dniu [...] września 2014 r. do KRP [...] wpłynęło kolejne zwolnienie lekarskie [...] M. D. Przedmiotowy dokument wydany został w dniu

23 [...] września 2014 r. W treści zaświadczenia lekarskiego stwierdzono niezdolność [...] M.D. do służby w okresie od dnia [...] września do dnia [...] października

24 2014 r.

25 W dniu [...] września 2014 r. lekarz, który stwierdził niezdolność wymienionej do służby zaświadczył, że [...] M. D. może uczestniczyć w czynnościach dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym.

26 Tego samego dnia w związku z odmową przyjęcia przez [...] M. D.wezwania do stawiennictwa w KRP [...] na dzień [...] września

27 2014 roku, udano się do miejsca zamieszkania [...] M.D. tj. [...] ul. [...] - celem przeprowadzenia czynności przesłuchania wymienionej

28 w charakterze obwinionej. Na miejscu zastano [...] M. D., wymieniona odmówiła jednak udziału w czynności przesłuchania, a także odmówiła przyjęcia jakichkolwiek dokumentów, w tym wezwania do stawiennictwa w KRP [...]

29 w dniu [...] września 2014 r.

30 Organ podał, że mając na uwadze powyższe, pismem z dnia [...] września 2014 r. na adres zamieszkania policjantki przesłano postanowienie KRP [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego przeciwko wymienionej, postanowienie [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r.

31 o przedłużeniu czynności wyjaśniających w prowadzonym przeciwko wymienionej postępowaniu dyscyplinarnym do dwóch miesięcy oraz wezwanie do stawiennictwa

32 w Zespole ds. Kontroli Wydziału Ogólnego KRP [...]na dzień [...] października 2014 r. - celem przesłuchania w charakterze obwinionej i zapoznania z materiałami postępowania dyscyplinarnego. Przedmiotową korespondencję wymieniona odebrała

33 w dniu [...] września 2014 r.

34 W dniu [...] października 2014 r. do Zespołu ds. Kontroli Wydziału Ogólnego KRP [...] wpłynęło pismo [...] M.D. datowane na dzień [...] października 2014 r. - adresowane do rzecznika dyscyplinarnego - w treści którego wymieniona stwierdziła cyt. "W związku z otrzymaniem wezwania do stawiennictwa w celu przesłuchania w charakterze obwinionej oraz zapoznania z materiałami postępowania dyscyplinarnego na dzień [...].10.2014r. o godz. 11:00, informuję, iż do dnia [...].10. 2014 r. przebywam na zwolnieniu lekarskim w związku z wypadkiem w służbie. Fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim uniemożliwia mi udział w czynnościach służbowych. Nadmieniam, że informacje o fakcie przebywania przeze mnie na zwolnieniu lekarskim oraz o długości okresu zwolnienia lekarskiego, od jego początku posiada kierownictwo KRP [...]".

35 Mając na uwadze treść pisma obwinionej organ uznał, iż wymieniona wyraziła chęć skorzystania z prawa do odmowy składania wyjaśnień przysługującego jej zgodnie z treścią art. 135f ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.

36 W dniu [...] października 2014 r. w sprawie przesłuchano świadka B. P. - Kierownika Kancelarii Tajnej KRP [...]. Wymieniona odnosząc się do kwestii złożenia przez [...] M.D. oświadczenia o stanie majątkowym na dzień [...] grudnia 2012 r. podała, że oświadczenie zostało złożone przez ww. w Kancelarii Tajnej KRP [...] w dniu [...] czerwca 2014 r. Dokument został zarejestrowany w dniu

37 [...] czerwca 2014 r. za I. dz. [...].

38 W ocenie organu, materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie daje pełne podstawy do uznania, że obwiniona zachowaniem swoim dopuściła się zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych.

39 Organ wskazał, że zgodnie z art. 62 ust. 3 ustawy o Policji policjant zobowiązany jest do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym corocznie do dnia [...] marca według stanu na dzień [...] grudnia roku poprzedniego. Organ stwierdził, że w roku

40 2013 [...] M. D. obowiązku tego nie dopełniła, do czego przyznała się w swoim piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r.

41 Komendant wskazał, że jako powód takiej sytuacji policjantka podała fakt, że od października 2012 r. przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (z powodu zagrożonej ciąży), co jej zdaniem stanowi o niezdolności do wykonywania czynności służbowych, w tym stawienia się w jednostce w celu pobrania stosownego druku, wypełnienia go i złożenia przełożonym. Policjantka podała, że usiłowała samodzielnie, bez konieczności stawiennictwa w jednostce uzyskać stosowny, nowy druk oświadczenia, jednak w powszechnie dostępnych zasobach internetowych nie mogła takowego odnaleźć. Wskazała, że dostępne są tylko stare druki.

42 Komendant stwierdził, że wyjaśnienia [...] M. D. nie tylko nie potwierdzają, ale nawet nie uprawdopodabniają, aby niezłożenie przez policjantkę oświadczenia majątkowego w terminie ustawowym było wynikiem zaistnienia obiektywnej przeszkody. Jak bowiem ustalono w dniu [...] kwietnia 2013 r. obowiązujący wzór oświadczenia o stanie majątkowym wprowadzony został rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 czerwca 2012 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie postępowania w sprawach oświadczeń o stanie majątkowym policjantów oraz trybu publikowania oświadczeń o stanie majątkowym osób pełniących funkcje organów Policji (Dz. U. z dnia 9 lipca 2012 r., poz. 774). Rozporządzenie to jest ogólnodostępne w internetowym systemie aktów prawnych na stronie www.sejm.gov.pl/prawo/prawo.html. która to strona jest oficjalną stroną sejmową.

43 Organ nie dał także wiary wyjaśnieniom obwinionej w kwestii stawiennictwa

44 w jednostce w celu złożenia przełożonym oświadczenia o stanie majątkowym. Komendant wskazał, że oświadczenie takie obwiniona mogła złożyć w jednostce Policji najbliższej miejsca jej zamieszkania, a także - z uwagi na fakt, iż przedmiotowy dokument w myśl obowiązujących przepisów prawa jest dokumentem jawnym - mogła takowy dokument przesłać do jednostki pocztą.

45 Organ stwierdził, że powyższe daje pełne podstawy do uznania, iż obwiniona zachowaniem swoim dopuściła się przewinienia określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 62 ust. 3 cyt. ustawy.

46 Odnosząc się do drugiego z przewinień dyscyplinarnych zarzucanych [...] M. D. Komendant wskazał, iż w piśmie l. dz. [...] z [...] kwietnia 2013 r. ówczesny Komendant Rejonowy Policji [...][...] S. S. na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o Policji wezwał policjantkę do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym w terminie 7 dni od dnia doręczenia wspomnianego pisma. Przedmiotowe pismo doręczone zostało [...] M. D. w dniu [...] kwietnia 2013 r. Jak wynika z treści zeznań świadka B. P. [...] M. D. przedmiotowe oświadczenie o stanie majątkowym złożyła dopiero w dniu

47 [...] czerwca 2014 r.

48 Powyższe daje w ocenie organu pełne podstawy do uznania, że obwiniona zachowaniem swoim dopuściła się przewinienia określonego w art. 132 ust 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z art. 62 ust. 2 powołanej ustawy.

49 W dalszej części orzeczenia Komendant podał, że z notatki opiniującej Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] KP [...][...] M. H. wynika, iż obwiniona pełni służbę na stanowisku specjalisty w Zespole [...] Wydziału [...] KP [...] od dnia [...] czerwca 2010 r. W okresie od dnia podjęcia służby w ww. komórce do dnia [...] maja 2013 r. [...] M.D. przebywała na zwolnieniach lekarskich przez okres 861 dni, a od dnia [...] maja 2013 r. przebywała na urlopie macierzyńskim. Z uwagi na zwolnienia lekarskie ww. nie były przydzielane do prowadzenia postępowania przygotowawcze oraz pomoce prawne wobec czego brak było możliwości obiektywnej oceny [...] M.D. pod kątem wywiązywania się z obowiązków służbowych i zadań oraz realizacji czynności służbowych.

50 Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności, stopień zawinienia, pobudki działania obwinionej, a także fakt, iż w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych

51 w art. 134h ust. 2 i 3 ustawy o Policji - mających wpływ na zaostrzenie bądź złagodzenie wymiaru kary – organ uznał M. D. winną zarzucanych czynów

52 i wymierzył karę dyscyplinarną nagany wskazując, że zasadnym wydaje się wytknięcie policjantce niewłaściwości jej postępowania.

53 Policjantka w odwołaniu zarzuciła, że organ I instancji uchybił dyspozycji art. 135 ust. 3 ustawy o Policji wszczynając postępowanie dyscyplinarne po upływie 90 dni od dnia powzięcia wiedzy o naruszeniu dyscypliny służbowej. Funkcjonariuszka wytknęła naruszenie przez organ art. 121b ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji i zasadę ne bis in idem wymierzając karę dyscyplinarną dwukrotnie za to samo przewinienie dyscyplinarne. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania dyscyplinarnego.

54 Komendant [...] Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

55 W ocenie organu II instancji postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie

56 z przepisami regulującymi procedurę dyscyplinarną. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza w sposób jednoznaczny fakt popełnienia przewinień dyscyplinarnych przez obwinioną. Czynności w postępowaniu dyscyplinarnym zostały przeprowadzone z uwzględnieniem dyspozycji art. 135f ust. 9 ustawy o Policji, umożliwiającego zakończenie postępowania bez udziału obwinionego. Postępowanie rzecznika dyscyplinarnego prowadzącego sprawę organ uznał za prawidłowe i zgodne

57 z obowiązującymi przepisami, gdyż podjął on wszelkie możliwe działania zmierzające do realizacji czynności z udziałem obwinionej i umożliwienia jej czynnego uczestnictwa w sprawie.

58 Organ wskazał, że postanowieniem Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] września 2014 r. podjęto zawieszone w dniu [...] lipca 2013 r. postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M.D. Podstawą zawieszenia postępowania był pobyt wymienionej na 26 - tygodniowym urlopie macierzyńskim, a następnie

59 na urlopie rodzicielskim, o tym samym wymiarze.

60 Organ wskazał, że od dnia podjęcia czynności dowodowych – po podjęciu zawieszonego postępowania – [...] M. D. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Pierwsze ze zwolnień wystawione zostało w dniu [...] września 2014 r.

61 W zaświadczeniu z dnia [...] września 2014 r. lekarz wyraził zgodę na uczestnictwo wymienionej w czynnościach dowodowych. Tego samego dnia zwrócono się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z prośbą o doręczenie [...] M. D.wezwania do stawiennictwa w Zespole ds. Kontroli Wydziału Ogólnego KRP [...] celem przesłuchania w charakterze obwinionej na dzień [...] września 2014 r. Policjantka odmówiła przyjęcia wezwania do stawiennictwa w KRP [...] po uprzednim zapoznaniu się z jego treścią. W dniu [...] września 2014 r. do KRP [...] wpłynęło kolejne zwolnienie lekarskie [...] M. D. wskazujące niezdolność do służby w okresie od dnia [...] września do dnia [...] października 2014 r. W zaświadczeniu z dnia [...] września 2014 r. lekarz poświadczył, iż nie ma przeciwwskazań do udziału obwinionej w postępowaniu dyscyplinarnym.

62 Tego samego dnia w związku z odmową przyjęcia przez [...] M.D. wezwania do stawiennictwa w KRP [...]na dzień [...] września 2014 r., rzecznik dyscyplinarny udał się do miejsca zamieszkania obwinionej celem realizacji czynności przesłuchania wymienionej. Na miejscu policjantka odmówiła udziału

63 w czynności przesłuchania, a także odmówiła przyjęcia jakichkolwiek dokumentów,

64 w tym wezwania do stawiennictwa w KRP [...] w dniu [...] września 2014 r. Pismem z dnia [...] września 2014 r. na adres zamieszkania policjantki przesłano wezwanie do stawiennictwa w Zespole ds. Kontroli Wydziału Ogólnego KRP [...] na dzień [...] października 2014 r. celem przesłuchania w charakterze obwinionej

65 i zapoznania z materiałami postępowania dyscyplinarnego. Przesyłkę doręczono w dniu [...] września 2014 r. Policjantka nie stawiła się na wskazany termin planowanych przez rzecznika dyscyplinarnego czynności z jej udziałem.

66 Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 62 ust. 3 ustawy o Policji stwierdził, że [...] M. D. obowiązku w nim ustanowionego nie dopełniła. Oświadczenie o stanie majątkowym (na dzień [...] grudnia 2012 r.) złożyła dopiero

67 w dniu [...] czerwca 2014 r.

68 Organ stwierdził, że policjantka nie wykonała również polecenia służbowego wydanego jej w treści pisma za numerem [...] z [...] kwietnia 2013 r. przez Komendanta Rejonowego Policji [...]. Przełożony zobligował ją na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o Policji do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym w terminie 7 dni od dnia doręczenia wspomnianego pisma. Pismo doręczone zostało

69 w dniu [...] kwietnia 2013 r.

70 Komendant [...] Policji stwierdził, że zarzuty dotyczą dwóch różnych przewinień dyscyplinarnych. Z treści pierwszego wynika, że obwiniona nie zrealizowała obowiązku terminowego złożenia oświadczenia majątkowego, do złożenia którego zobowiązana była na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o Policji. Natomiast drugi zarzut dotyczy niewykonania polecenia przełożonego zawartego w piśmie skierowanym do niej w dniu [...] kwietnia 2013 r. Są to dwa różne przewinienia i nie można zgodzić

71 się z tezą policjantki, że doszło do ukarania jej dwukrotnie za to samo przewinienie. Organ nie zgodził się też ze stroną w zakresie uznania, że organ orzekający

72 w I instancji dopuścił się obrazy dyspozycji art. 135 ust. 3 ustawy o Policji wszczynając przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne po upływie 90 dni od dnia powzięcia wiedzy o naruszeniu dyscypliny służbowej polegającym na niezłożeniu we wskazanym terminie oświadczenia majątkowego.

73 Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego i wypisu na raporcie

74 z dnia [...] kwietnia 2014 r. sporządzonym przez [...] M. S. - pełnomocnika Komendanta Rejonowego Policji [...] ds. Ochrony Informacji Niejawnych, wynika, że przełożony dyscyplinarny Komendant Rejonowy Policji [...]-[...] S.S. w dniu [...] kwietnia 2014 r. (winno być 2013 r.) własnoręcznym zapisem potwierdził fakt powzięcia wiedzy o zaistniałym naruszeniu dyscypliny służbowej. Uwzględniając, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2013 r., brak jest podstaw do uznania, że doszło do przedawnienia wszczęcia, gdyż organ nie przekroczył wskazanych w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji 90 dni.

75 W ocenie Komendanta, w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzono naruszenie przez policjantkę dyscypliny służbowej. Obwiniona mając obowiązek terminowego złożenia oświadczenia majątkowego nie wywiązała się z niego.

76 Nie wykonała również zobowiązania do terminowej realizacji polecenia przełożonego do złożenia takiego oświadczenia. Komendant podkreślił, że służba w Policji wiąże

77 się z obowiązkiem podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wymagającej wykonywania poleceń przełożonych. Funkcjonowanie zaś organizacji hierarchicznej w Policji jest podstawą jej sprawnego działania. Policjant bez wątpienia powinien zdawać sobie sprawę z wagi i konieczności realizacji obowiązków służbowych i wywiązywania się z nałożonych zadań.

78 Przełożony dyscyplinarny wymierzył obwinionej karę dyscyplinarną nagany, uznając, że będzie ona stanowiła zgodnie z art. 134a ustawy o Policji wytknięcie obwinionemu niewłaściwego postępowania. Wymierzona kara jest najniższą w katalogu kar wskazanych w ustawie o Policji. Rozstrzygnięcie to organ uznał za współmierne do charakteru popełnionych czynów i stopnia zawinienia obwinionej oraz spełniające wymogi określone w art. 135j ust. 2 ustawy o Policji.

79 Orzeczenie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. stało się przedmiotem skargi M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła

80 o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik skarżącej zarzucił, że zostało wydane

81 z rażącym naruszeniem prawa w postaci:

82 1. art. 138 § 1 pkt. 2 kpa poprzez niewydanie orzeczenia o uchyleniu orzeczenia

83 nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] października 2014 r.

84 i o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji w całości co do niezłożenia w okresie od [...] stycznia 2013 roku do [...] marca 2013 roku oświadczenia o stanie majątkowym, to jest o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt. 3 w zw. z art. 62 ust. 2 ustawy o Policji z powodu negatywnej przesłanki prowadzenia postępowania określonej w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji,

85 2. art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez niewydanie orzeczenia o uchyleniu orzeczenia

86 nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] października 2014 r.

87 i o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji w całości co do niewykonania

88 w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r. polecenia służbowego Komendanta Rejonowego Policji [...] złożenia oświadczenia majątkowego, to jest o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 62 ust. 2 ustawy o Policji z powodu negatywnej przesłanki prowadzenia postępowania określonej w art. 135 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, względnie,

89 3. art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez niewydanie orzeczenia o uchyleniu orzeczenia

90 nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] października 2014 r.

91 i o orzeczeniu o uniewinnieniu skarżącej od zarzutu oznaczonego numerem "[...]", względnie,

92 4. art. 138 § 1 pkt. 2 kpa poprzez niewydanie orzeczenia o uchyleniu orzeczenia

93 nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] października 2014 r.

94 i orzeczeniu co do istoty sprawy poprzez wyeliminowanie z opisu przewinienia dyscyplinarnego oznaczonego numerem "[...]" okresu od [...] stycznia 2013 r. do [...]stycznia 2013 r. względnie,

95 5. art. 138 § 2 kpa poprzez niewydanie orzeczenia o uchyleniu orzeczenia nr [...]Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] października 2014 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie przepisu postępowania

96 w postaci art. 10 kpa.

97 W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że zgodnie z art. 62 ust. 2-4 ustawy o Policji, funkcjonariusz Policji obowiązany jest złożyć przełożonemu

98 w sprawach osobowych oświadczenie o stanie majątkowym coroczne składa się do dnia 31 marca według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego.

99 W ocenie pełnomocnika, ponieważ ustawa określa adresata oświadczenia, bezsprzecznie już następnego dnia po upływie terminu ustawowego, czyli do [...] kwietnia 2014 r. (winno być 2013 r.) wiedział on o zwłoce, czyli tym samym o niedopełnieniu obowiązku.

100 Pełnomocnik nie zgodził się z twierdzeniem, że adresat oświadczenia majątkowego, Komendant Rejonowy Policji [...] powziął wiedzę o zaniechaniu tego obowiązku przez skarżącą dopiero w dniu [...] kwietnia 2013 r. od pełnomocnika do spraw ochrony informacji niejawnych. Pełnomocnik wskazał, że liczony od [...] kwietnia 2013 r. (omyłkowo w skardze wskazano 2014 r.) termin 90 dniowy upłynął z dniem

101 [...] czerwca 2013 r., tymczasem postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w dniu

102 [...] lipca 2013 r., co uzasadnia pierwszy z podniesionych zarzutów.

103 Pełnomocnik skarżącej podniósł też, że polecenie przełożonego zmierzające do wymuszenia złożenia zaległego oświadczenia majątkowego za 2012 rok jest powieleniem obowiązku ustawowego i skoro nie zostało ono złożone przez skarżącą

104 w ustawowym terminie to przewinienie dyscyplinarne o charakterze formalnym

105 już nastąpiło i domniemane niewykonanie polecenia stanowiło jedynie trwanie w stanie bezczynności, które nie może być ponownie penalizowane, zgodnie z zasadą ne bis in idem, co uzasadnia zarzut drugi.

106 Co do trzeciego z zarzutów, pełnomocnik skarżącej podniósł, iż jakkolwiek skarżąca złożyła oświadczenie majątkowe za rok 2012 po upływie ustawowo określonego terminu, to nie stało się to z jej winy, co wyklucza przypisanie jej zarzuconego czynu oznaczonego numerem "[...]", albowiem w okresie od października 2012 roku do [...] maja 2013 r. przebywała na długotrwałym zwolnieniu lekarskim

107 (z powodu zagrożenia ciąży), z czego wynikała niezdolność do wykonywania czynności służbowych. Pełnomocnik powołując art. 121b ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, wskazał,

108 że w okresie zwolnienia lekarskiego z powodu choroby funkcjonariusz Policji jest zwolniony od zajęć służbowych. Tym samym nie ma obowiązku w czasie zwolnienia wykonywania poleceń służbowych, które zmierzają do zmuszenia go do wykonywania tych zajęć, a takim niewątpliwie jest pozyskanie wzoru oświadczenia majątkowego, wypełnienie go i złożenie choćby w placówce pocztowej.

109 Skoro zarzucony skarżącej czyn zgodnie z opisem uwidocznionym na postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego odnosi się do bezczynności jedynie w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r., to w tym czasie skarżąca nie wypełniła normy ustawowej ale w sposób niezawiniony, zaś rozważania co do dalszego, po [...] marca 2013 r., w bezczynności są na potrzeby niniejszej skargi bezprzedmiotowe. Pełnomocnik skarżącej podniósł nadto, iż powinnością organu II instancji było uwzględnienie, iż zgodnie z art. 62 ust. 2-4 ustawy o Policji, funkcjonariusz Policji obowiązany jest złożyć przełożonemu w sprawach osobowych oświadczenie

110 o stanie majątkowym coroczne składa się do dnia 31 marca według stanu na dzień

111 31 grudnia roku poprzedniego, zatem nie sposób zarzucać, że w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r. skarżąca pozostawała w zwłoce.

112 Pełnomocnik skarżącej podniósł także, że organ II instancji nie dokonał żadnych sprostowań co do treści uzasadnienia orzeczenia organu I instancji, pomimo podniesienia przez skarżącą, iż z uzasadnienia wynikało, że w postępowaniu dyscyplinarnym chodziło o oświadczenie za 2011 rok.

113 Co do piątego zarzutu pełnomocnik skarżącej podniósł, że w aktach postępowania znajdują się (winny znajdować się) pisma kierowane przez skarżącą

114 w trakcie toczącego się postępowania dyscyplinarnego, z których wynika,

115 że z powodów zdrowotnych własnych oraz dziecka, nie była w stanie, pomimo takiej deklaracji uczestniczyć w czynnościach postępowania i wypowiedzieć się co do zebranego materiału dowodowego.

116 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na ustalenia poczynione w zaskarżonym orzeczeniu.

117 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

118 Skarga nie jest zasadna.

119 W ocenie Sądu zarówno zaskarżone orzeczenie, jak również orzeczenie organu

120 I instancji odpowiadają prawu. Orzeczenia te, jak też postępowanie dyscyplinarne,

121 w ramach którego zostały wydane, nie zawiera takich uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

122 Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd na wstępie wskazuje, iż w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia

123 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1518/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).

124 Zgodnie bowiem z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego.

125 Niezależnie jednak od sposobu ujęcia postawionych w skardze zarzutów, w tym w szczególności od powołanych przepisów, Sąd rozpoznał sprawę w jej całokształcie, albowiem stosownie do przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

126 Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości

127 o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.

128 W sprawie niniejszej postępowanie dyscyplinarne nie zostało wszczęte

129 po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości

130 o popełnieniu przez M. D. przewinień dyscyplinarnych.

131 Z akt postępowania dyscyplinarnego jednoznacznie wynika, że, przełożony dyscyplinarny powziął wiedzę o niezłożeniu przez funkcjonariuszkę Policji oświadczenia majątkowego (według stanu na dzień [...] grudnia 2012 r.) w dniu [...] kwietnia 2013 r., gdy zapoznał się z raportem sporządzonym przez pełnomocnika Komendanta Rejonowego Policji [...] ds. Ochrony Informacji Niejawnych.

132 Wbrew twierdzeniu skargi w sprawie niniejszej nie ma podstaw aby twierdzić,

133 że przełożony dyscyplinarny dowiedział się o popełnieniu przez M. D. przewinienia dyscyplinarnego określonego w punkcie [...] orzeczenia dyscyplinarnego

134 w dniu [...] kwietnia 2013 r. Pogląd w tym zakresie strona opiera na tym, że już następnego dnia po upływie terminu, do którego należało złożyć oświadczenie majątkowe, to jest, jak wskazuje w skardze, do [...] kwietnia 2013 r. przełożony dyscyplinarny powinien posiadać wiedzę o tym, że nie złożyła ona przedmiotowego oświadczenia majątkowego.

135 Dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, o czym jest mowa w przepisie art. 135 ust. 3 ustawy

136 o Policji, to dzień, w którym nastąpiło faktyczne (rzeczywiste) powzięcie wiadomości

137 o tym, że określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym, nastąpiło. Powołany przepis powinien być wykładany literalnie. Nie może być on interpretowany zależnie od okoliczności sprawy. Skarżąca wskazując w skardze dzień, od którego przełożony dyscyplinarny mógłby najwcześniej wiedzieć o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, w tym przypadku w postaci niezłożenia oświadczenia majątkowego, domaga się w istocie przyjęcia, że termin 90 dni winien być liczony w jej sprawie

138 od daty możliwego powzięcia wiadomości przez przełożonego dyscyplinarnego.

139 Zasadnie organ stwierdził, że brak było podstaw do uznania, że doszło do przedawnienia wszczęcia, gdyż organ nie przekroczył wskazanych w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji 90 dni.

140 Organy prawidłowo stwierdziły też, że policjantka dopuściła się obu zarzuconych jej przewinień dyscyplinarnych. Wbrew twierdzeniu skarżącej zarzucone jej czyny

141 nie stanowią jednego przewinienia. Pierwszy czyn dotyczył niedopełnienia obowiązku złożenia w terminie od [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r. oświadczenia majątkowego ze stanem na dzień [...] grudnia 2012 r., tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy o Policji.

142 Wprawdzie zarzut dotyczący tego przewinienia dyscyplinarnego nie został sformułowany przez organ do końca poprawnie, albowiem funkcjonariusz Policji ma prawo złożyć oświadczenie choćby w ostatnim dniu ustawowego terminu, tj. w dniu

143 31 marca i będzie to stanowiło wypełnienie ustawowego obowiązku. Tym niemniej,

144 nie ulega żadnej wątpliwości i nie jest kwestionowane przez samą skarżącą,

145 że ustawowego obowiązku określonego w przepisie art. 62 ust. 2 ustawy o Policji

146 nie dopełniła w terminie określonym w art. 62 ust. 2 ustawy o Policji (oświadczenie majątkowe ze stanem na dzień [...] grudnia 2012 r. M. D. złożyła bowiem dopiero w dniu [...] czerwca 2014 r.), a zatem w istocie popełniła przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji (zarzut oznaczony numerem [...]). W postępowaniu dyscyplinarnym nie było jakichkolwiek wątpliwości, co do tego, jakiego obowiązku ustawowego (określonego w zarzucie nr [...]) policjantka

147 nie dopełniła.

148 Drugi natomiast z zarzuconych czynów dotyczył niewykonania polecenia służbowego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., którym przełożony wezwał policjantkę do złożenia oświadczenia majątkowego

149 w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania i nie jest on tożsamy z przewinieniem dyscyplinarnym wymienionym w punkcie 1, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Przewinienie dyscyplinarne, o którym mowa w 2 zarzucie, ujęte zostało w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji. Czyn ten stanowi ewidentny wyraz naruszenia dyscypliny służbowej poprzez niewykonanie polecenia przełożonego. Nie ma podstaw, aby traktować wydanie przez przełożonego polecenia służbowego, o którym mowa wyżej, jako wymuszenia zaległego oświadczenia majątkowego za 2012 r. Polecenie to miało na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w zakresie wypełnienia przez policjanta ustawowego obowiązku.

150 Realizacja poleceń służbowych nie powinna być w przypadku funkcjonariusza Policji – zwłaszcza w takiej sytuacji, jak wymieniona – poddawana ocenie,

151 czy weryfikacji, co do zasadności bądź słuszności, przez podległego policjanta. Policja opiera się na zasadach podległości służbowej, a wykonywanie rozkazów przełożonych nie zostało pozostawione ocenie i woli funkcjonariusza. Przełożony miał prawo wezwać funkcjonariusza Policji do dopełnienia spoczywającego na nim ustawowego obowiązku, a funkcjonariusz miał obowiązek to polecenie służbowe wykonać w wyznaczonym przez przełożonego terminie.

152 Oba te przewinienia dyscyplinarne zostały prawidłowo zakwalifikowane i organ wykazał, że zostały popełnione.

153 Z treści orzeczenia dyscyplinarnego wynika, jaka była przyczyna niedopełnienia przez policjantkę ustawowego obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego i jaka była przyczyna nie wykonania przez policjantkę polecenia służbowego, a także jakie były motywy, którymi kierowała się obwiniona.

154 Okoliczności popełnienia tych czynów zostały ustalone i ocenione przez organ

155 w sposób prawidłowy. Organ wskazał, że policjant bez wątpienia powinien zdawać sobie sprawę z wagi i konieczności realizacji obowiązków służbowych i wywiązywania się z nałożonych zadań. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że policjantka wiedząc o spoczywającym na niej ustawowym obowiązku złożenia do dnia [...] marca 2013 r. oświadczenia majątkowego, o czym zresztą w telefonicznej rozmowie była przez przełożonego dodatkowo poinformowana w dniu [...] marca 2013 r., zdając sobie sprawę z wagi i konieczności realizacji obowiązku, nie dopełniła go, albowiem w ocenie policjantki przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (z powodu zagrożonej ciąży) powoduje niezdolność do wykonywania czynności służbowych. Taki też był powód niewykonania polecenia służbowego zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Przyczyny niedopełnienia obowiązków oraz motywy takiego działania policjantki wynikają wprost z treści jej pisma z dnia [...] kwietnia 2013 r. skierowanego do Komendanta Rejonowego Policji [...].

156 Sąd nie podziela poglądu skarżącej, iż przebywanie funkcjonariusza Policji

157 na zwolnieniu lekarskim powoduje, że w tym czasie funkcjonariusz nie jest obowiązany do wypełnienia ustawowego obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego, jak również wykonania polecenia służbowego, które ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem poprzez dopełnienie obowiązku określonego przepisami ustawy

158 o Policji.

159 Zwolnienie od zajęć służbowych, o którym jest mowa w art. 121b ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, a na który to przepis powołał się pełnomocnik skarżącej, nie oznacza, że osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim przestaje być funkcjonariuszem Policji. Zapis o zwolnieniu od zajęć służbowych w okresie zwolnienia lekarskiego ma związek

160 z kwestią wysokości uposażenia. Powołany przepis zamieszczony jest zresztą

161 w rozdziale 9 ustawy o Policji "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów". Utożsamianie zwolnienia lekarskiego rozumianego jako zwolnienie od zajęć służbowych z całkowitym zwolnieniem policjanta od wszelkich obowiązków wynikających z ustawy

162 o Policji nie znajduje aprobaty Sądu. Policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim

163 nie przestaje być policjantem. Nie można więc przyjąć, jak chciałaby tego strona,

164 że niewypełnienie ustawowego obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego za rok 2012 i niewykonanie polecenia służbowego przełożonego było niezawinione. Również wskazywane przez policjantkę w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. okoliczności

165 w postaci braku możliwości odnalezienia w zasobach Internetu druku oświadczenia majątkowego, zasadnie nie zostały przez organ uznane za wyłączające winę.

166 Organ biorąc pod uwagę wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności, stopień zawinienia i pobudki działania strony, zasadnie wymierzył najniższą z katalogu kar wskazanych w ustawie o Policji, albowiem kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a ustawy

167 o Policji).

168 Sąd wskazuje przy tym, iż wbrew zarzutom skargi, policjantka nie została pozbawiona udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. Z całości akt postępowania dyscyplinarnego wynika, iż funkcjonariuszka unikała udziału w tym postępowaniu, konsekwentnie odmawiając zarówno przyjmowania wezwań w celu przesłuchania, jak

169 i ostatecznie samej czynności przesłuchania, gdy w dniu [...] września 2014 r. rzecznik dyscyplinarny udał się do jej miejsca zamieszkania w celu dokonania tej czynności (karta 119). Funkcjonariuszka nie stawiła się też w dniu [...] października 2014 r. w celu przesłuchania w charakterze obwinionej i zapoznania się z materiałami postępowania (pismo doręczono [...] września 2014 r.). Pismem z dnia [...] października 2014 r. poinformowała jedynie, że do [...] października 2014 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim, który to fakt w ocenie strony uniemożliwia jej udział w czynnościach służbowych.

170 Zasadnie organ przyjął – na podstawie wszystkich okoliczności sprawy –

171 że policjantka skorzystała z prawa do odmowy składania wyjaśnień (art. 135 f ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji). Z akt postępowania jednoznacznie wynika, że brak było przeszkód do przeprowadzenia z policjantką czynności w postępowaniu dyscyplinarnym. Choć skarżąca powołuje się na brak możliwości uczestniczenia w czynności przesłuchania

172 z uwagi na stan zdrowia, z akt sprawy nie wynika, aby istniały przeszkody w tym zakresie do dokonania czynności postępowania dyscyplinarnego. Wskazać bowiem trzeba, że zarówno lekarz, który wystawił zwolnienie lekarskie w dniu [...] września 2014 r. (na okres [...]-[...] września 2014 r.), jak i lekarz, który stwierdził niezdolność policjantki do służby od 17 września do 12 października 2014 r., zaświadczyli, że jest ona zdolna do uczestnictwa w czynnościach dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 135 f ust. 10 ustawy o Policji). Organom nie można zatem w tym zakresie zarzucić naruszenia prawa.

173 W ocenie Sądu, organ należycie rozważył okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych oraz stopień zawinienia i wymierzył karę współmierną do popełnionych przewinień dyscyplinarnych. Postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało

174 z poszanowaniem jego zasad. Komendant [...] Policji prawidłowo utrzymał

175 w mocy odpowiadające prawu orzeczenie organu I instancji.

176 Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

177 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.