Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r., II SA/Wa 1932/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r., II SA/Wa 1932/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA - Ewa Kwiecińska, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części określającej datę powstania prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku, 2) w pozostałej części skargę oddala, 3) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 667/08 uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania B. L. na wniosek L. L. – przedstawicielki ustawowej małoletniego – renty rodzinnej w drodze wyjątku.

3 W związku z uchyleniem przez Sąd powyżej określonej decyzji, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. o odmowie przyznania ww. przedmiotowego świadczenia i przyznał to świadczenie, ustalając, że prawo do renty powstało od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję.

4 Powyższa decyzja o przyznaniu świadczenia stała się przedmiotem skargi wniesionej przez L. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca, obarczając organ winą za opóźnienie, domagała się przyznania świadczenia od dnia złożenia wniosku (wyrównania przyznanego świadczenia).

5 Organ wniósł o oddalenie skargi.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 347/09 oddalił skargę ww. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 r.

7 W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż rację ma organ twierdząc, że zaskarżona decyzja ma charakter konstytutywny, kształtujący prawo. W takiej sytuacji prawo do świadczenia w drodze wyjątku powstaje wraz z jego przyznaniem, określonym i ukształtowanym w decyzji je przyznającej. Brak jest zatem podstaw prawnych do przyznania tego prawa przed datą jego powstania, to jest wypłaty tego świadczenia za okres przed datą wydania decyzji.

8 Od powyższego wyroku L. L. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

9 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1481/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

10 W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podał m.in., że z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż prawo do świadczeń określonych w powołanej ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Przepis ten w żaden sposób nie różnicuje poszczególnych świadczeń określonych w tej ustawie. W odniesieniu do świadczeń w drodze wyjątku art. 100 ust. 1 powołanej ustawy znajdzie zastosowanie, a w konsekwencji znajdzie również zastosowanie art. 129 tej ustawy, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Sąd wskazał, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy będzie miało określenie momentu, w którym małoletni syn skarżącej zaczął spełniać warunki do uzyskania świadczenia oraz moment złożenia wniosku.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

12 Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa zostanie przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

13 Powyżej przytoczony przepis ma zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 powyżej określonej ustawy, a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

14 Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1481/09 przesądził, iż organ prowadząc postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją, naruszył prawo materialne, tj. art. 100 ust. 1 i art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), poprzez ich niezastosowanie do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając ponownie sprawę, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie ustalenia daty zarówno powstania prawa do przyznanego świadczenia, jak i rozpoczęcia jego wypłacania.

16 Stosownie do treści art. 100 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Natomiast art. 129 ust. 1 ustawy stanowi, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

17 Zgodnie z wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przepisy te mają zastosowanie również w odniesieniu do świadczeń, przyznawanych przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w drodze wyjątku, bowiem art. 100 ust. 1 ustawy w żaden sposób nie różnicuje poszczególnych świadczeń, określonych w tej ustawie, jednolicie ustalając moment powstania prawa do ich uzyskania, co wynika z systematyki przepisów ustawy, która – zdaniem Sądu II instancji – w żaden sposób nie wyłącza świadczeń, określonych w dziale VI ustawy z zasad ustalania świadczeń, wskazanych w dziale VIII ustawy.

18 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma ustalenie momentu, w którym B. L. spełnił warunki do uzyskania świadczenia oraz data złożenia wniosku przez L. L. o przyznanie synowi renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu. Z faktu, że decyzja organu ma charakter prawotwórczy nie wynika – zdaniem Sądu II instancji – iż moment przyznania świadczenia przepisy ustawy uzależniają od charakteru decyzji je przyznającej.

19 Wobec powyższego, organ rozpatrując ponownie sprawę zobowiązany jest zastosować się do oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w części określającej datę powstania prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku.

20 Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.