Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2019 r., II SA/Wa 1656/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2019 r., II SA/Wa 1656/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant referent stażysta Paulina Okrój po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę

Uzasadnienie

2 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku A. M. o przyznanie renty rodzinne w drodze wyjątku decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U.

3 z 2015 r., poz. 748 ze zm.) odmówił przyznania renty w drodze wyjątku.

4 W uzasadnieniu podał, że przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy

5 w drodze wyjątku na podstawie art. 83 powołanej ustawy jest możliwe, gdy spełnione są następujące przesłanki:

6 - wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,

7 - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności,

8 - nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniami społecznymi

9 z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,

10 - nie posiada niezbędnych środków utrzymania.

11 Organ podniósł, że warunki określone w wyżej cytowanym przepisie muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

12 Wyjaśnił, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej.

13 W związku z powyższym w pierwszej kolejności bada się uprawnienia

14 do świadczenia, jakie przysługiwałoby osobie zmarłej, a następnie przez wnioskodawcę – członka rodziny po osobie zmarłej.

15 Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że udokumentowano 11 lat, 11 miesięcy i 8 dni łącznych okresów składkowych

16 i nieskładkowych ojca skarżącego, który zmarła w wieku 49 lat.

17 Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych.

18 Organ podkreślił, że pierwsze udowodnione zatrudnienie poparte opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne ojciec skarżącego podjął [...] sierpnia 1994 r.,

19 tj. w wieku 25 lat. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w latach 1999-2000, 2009-2011, 2012-2018 nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia ani innej działalności popartej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

20 Zdaniem organu w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionej przerwie wobec ojca skarżącego nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy i nie zostały wykazane żadne inne szczególne okoliczności uniemożliwiające wykonywanie zatrudnienia oraz objęcie ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych.

21 Organ wskazał, że przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia

22 o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia.

23 Organ wyjaśnił również, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej

24 w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna.

25 Reasumując w tym stanie faktycznym, organ nie znalazł podstaw

26 do przyznania skarżącemu renty rodzinnej na mocy przepisu art. 83 ustawy

27 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

28 Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

29 w Warszawie wywiódł A. M. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji

30 i przyznania skarżącemu świadczenia rentowego w drodze wyjątku, gdyż spełnia wszystkie warunki do uzyskania świadczenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

31 - błąd w ustaleniach faktycznych a mianowicie przyjęcie przez organ, że małoletnie nie spełniają łącznie wszystkich ustawowych przesłanek ustalenia prawa

32 do świadczenia rentowego;

33 - naruszenie treści art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną interpretację, a w efekcie niezastosowanie, bowiem z treści art. 83 przywołanej ustawy wynikają trzy przesłanki warunkujące ubezpieczonemu bądź też pozostałym po nim członkom rodziny przyznanie świadczenia w drodze wyjątku; po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami;

34 po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania; przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego spełnienia wszystkich trzech przesłanek; brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość; przyczyną odmowy przyznania renty z tytułu śmierci ojca w drodze wyjątku na rzecz skarżącego było stwierdzenie przez organ, iż w przypadku wnioskodawcy nie została spełniona przesłanka wystąpienia szczególnych okoliczności, z powodu których zmarły nie nabył prawa do świadczenia w trybie zwykłym, a przecież zmarły pracowała w gospodarstwie rolnym swojej matki M. M. w [...];

35 - naruszenie art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego w zakresie wykonywanej pracy.

36 W uzasadnieniu skargi wskazano, że przyczyną odmowy przyznania renty

37 z tytułu śmierci ojca w drodze wyjątku na rzecz skarżącego było stwierdzenie przez organ, iż w przypadku wnioskodawcy nie jest spełniona przesłanka wystąpienia szczególnych okoliczności, z powodu których zmarły nie nabył prawa do świadczenia w trybie zwykłym. Zdaniem skarżącego ustalenie to zostało jednak dokonane przez organ z pominięciem istotnych w sprawie okoliczności.

38 Skarżący wskazał, że ocena, czy w danym przypadku zachodzi przesłanka "szczególnych okoliczności" nie może być dokonywana w każdym przypadku wedle

39 z góry określonego schematu. Każda sprawa winna być oceniana indywidualnie

40 z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, które mogą mieć istotne znaczenie

41 w sprawie. Niewystarczające jest zatem proste zsumowanie okresów składkowych

42 i nieskładkowych, wskazanie przerw w tych okresach i sprawdzenie, czy w okresie tych przerw zmarły ojciec był zdolny do pracy. Takiej analizie musi towarzyszyć również sprawdzenie, czy w danym przypadku istnieją także inne okoliczności, które mogą powodować, że przesłanka zaistnienia szczególnych okoliczności, z powodu których wnioskodawca nie spełnia warunków przewidzianych w ustawie

43 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do uzyskania prawa do emerytury lub renty, jest spełniona.

44 Prezes ZUS nie wziął pod uwagę, że w okresach nieskładkowych ojciec pracował w gospodarstwie rolnym swojej matki z uwagi na trudności podjęci pracy stałej, ale nie z jego winy tylko z winy rynku pracy.

45 Jak podał skarżący, W. M. od dziecka, a przynajmniej od 16 roku życia pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w związku z tym okres ten powinien zostać mu zaliczony do stażu wymaganego do uzyskania uprawnień emerytalno rentowych.

46 Zdaniem skarżącego, Prezes ZUS nie dokonał tym samym wszechstronnej

47 i wyczerpującej oceny zebranych w sprawie dowodów w kontekście ustalenia, czy

48 w przypadku skarżącego spełniona jest przesłanka wystąpienia szczególnych okoliczności, z powodu których nie nabył on prawa do świadczenia w trybie zwykłym. Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji nie odnosi się do indywidualnych okoliczności niniejszej sprawy, a motywy przytoczone przez organ administracji nie uzasadniają w dostateczny sposób podjętego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

49 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do przedstawionego pierwszego i drugiego zarzutu skargi Prezes ZUS wskazał, że w zaskarżonej decyzji powołano treść przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z którego wynika, że niespełnienie nawet jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek (a więc niekoniecznie wszystkich) wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie organu, w niniejszym postępowaniu występuje brak spełnienia przesłanki wystąpienia szczególnych okoliczności niespełniania przez zmarłego warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty.

50 Organ wyjaśnił, że w trakcie postępowania organ udostępnił matce skarżącego formularz (w dniu składania formularza skarżący nie był pełnoletni) - Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i o sytuacji materialnej.

51 Na formularzu umieszczona była uwaga o bezwzględnym obowiązku wypełnienia

52 go w całości, co oznacza nie tylko samo wypełnienie wszystkich pozycji zawartych

53 w formularzu, ale wypełnienie go informacjami rzetelnymi i kompletnymi. Dodatkowo składając powyższy formularz matka skarżącego pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, podpisała oświadczenie, że dane podane przez nią w niniejszym formularzu są zgodne z prawdą.

54 W części pierwszej ww. formularza zawierającej informacje o przerwach

55 w ubezpieczeniu zmarłego małżonka i przyczynach tych przerw przedstawicielka ustawowa małoletniego wówczas skarżącego jako przyczyny ww. przerw wskazała odpowiednio w okresie:

56 - od [...].04.2003 - do [...].12.2008 r. - "poszukiwał pracę",

57 - od [...].09.2012 - do śmierci - "był w depresji nie chciał się leczyć nadużywał alkoholu".

58 W części pierwszej ww. formularza zawierającej pole na informacje o środkach utrzymania zmarłego w podanych wyżej okresach, matka skarżącego nic nie wykazała.

59 Prezes ZUS zauważył również, że we wniosku o przyznanie świadczenia

60 w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci matka skarżącego wyjaśniała, że zmarły mąż w okresach przerw w zatrudnieniu zajmował się opieką nad tymi dziećmi, gdyż ona pracowała.

61 Jak wskazał Prezes ZUS, w skardze skarżący podał jako argument wystąpienia w sprawie szczególnych okoliczności, informację, że zmarły ojciec

62 w okresach przerw w zatrudnieniu pracował w gospodarstwie rolnym swojej matki M. M. w [...].

63 Mając na uwadze treść wyżej podanych przez przedstawicielkę ustawową małoletniego informacji na temat przyczyn przerw w ubezpieczeniu zmarłego małżonka oraz jej oświadczenia, że podane w formularzu dane są zgodne z prawdą, a także informacją, że zmarły w okresach przerw w zatrudnieniu, tak naprawdę pracował w gospodarstwie rolnym matki (choć nie podlegał z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalno-rentowym i nie były opłacane z tego tytułu składki), Prezes ZUS stwierdził, że zarzut skarżącego o błędzie organu w ustaleniach faktycznych oraz o naruszeniu treści art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach

64 z FUS, jest niezasadny, gdyż podane przez skarżącego i jego matkę działającą jako przedstawiciel ustawowy małoletniego skarżącego informacje nie stanowią i nie stanowiły w ocenie organu "szczególnych okoliczności", o jakich stanowi art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

65 Organ podkreślił, że przedstawicielka ustawowa małoletniego nie przedstawiła żadnych dowodów na poszukiwanie przez męża pracy, dzięki której mógłby on zostać objęty ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi, co w przyszłości zapewniłoby jemu i jego rodzinie dostęp do świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych. Ograniczyła się do wskazania jako szczególnej okoliczności w sprawie – pracy zmarłego w gospodarstwie rolnym matki, ale z tego tytułu zmarły nie został objęty ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi.

66 Ponieważ świadczenie w drodze wyjątku nie ma charakteru roszczeniowego, czyli otrzymywanego przez każdego, kto go potrzebuje, ale przez osoby, które wykażą, że spełniają wszystkie ustawowe przesłanki łącznie, to określone żądanie - przyznania świadczenia, powinno zostać potwierdzone dowodami, na okoliczność wystąpienia wymaganych przesłanek.

67 Z powyższego powodu za niezasadny uznano również trzeci z podniesionych przez skarżącego zarzutów. Organ zauważył, że skarżąca jako osoba najbliższa zmarłemu, pozostająca z nim we wspólnym pożyciu we wskazanych przez nią okresach przerw w jego zatrudnieniu, powinna posiadać w sposób znaczący dużo więcej informacji od Prezesa ZUS na temat życia zmarłego małżonka, jego planów, dokonywanych przez niego wyborów życiowych i zawodowych oraz powodów ewentualnych zaniechań aktywności w podanych obszarach życia, podała w ww. formularzu jedynie dwa krótkie stwierdzenia, mające stanowić wyczerpującą informację o "szczególnych okolicznościach", natomiast Prezes ZUS na tej podstawie, zdaniem skarżącego, miał obowiązek podjęcia w postępowaniu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, który odpowiadałby oczekiwaniom skarżącego w taki sposób, aby jego żądanie spełniało wymagania określone w treści art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

68 W ocenianym przez organ 10-leciu przypadającym przed dniem śmierci zmarłego miał on 11 lat, 11 miesięcy i 8 dni okresów składkowych wymaganych

69 do przyznania świadczenia w trybie zwykłym. Prezes ZUS stwierdził, że podany przez matkę skarżącego staż odpowiada całkowitemu stażowi ubezpieczeniowemu zmarłego ojca. Natomiast do ustalenia uprawnień w postaci renty jaką mógłby otrzymać zmarły z tytułu niezdolności do pracy przepisy prawa wymagają wykazania 5-letniego stażu ubezpieczeniowego w 10-leciu przypadającym przed dniem jego śmierci, przy czym okresy nieskładkowe nie mogą stanowić więcej niż 1/3 okresów składkowych. W przedmiotowej sprawie w 10-leciu przypadającym przed dniem śmierci W. M. można jedynie udokumentować 2 lata, 3 miesiące i 9 dni łącznych okresów składkowych i nieskładkowych.

70 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

71 Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

72 o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności

73 z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi

74 w dacie jej wydania. Sąd, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018

75 poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

76 Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie naruszył bowiem przepisu art. 83 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

77 i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

78 Zgodnie z powołanym przepisem, ubezpieczonym i pozostałych po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

79 Użyty przez ustawodawcę zwrot "może przyznać" wskazuje, że decyzja

80 w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania świadczenia pozostawiona została uznaniu organu administracji publicznej. W literaturze dotyczącej uznania administracyjnego stwierdza się, że "(...) Przedmiotem jego nie jest ani ustalenie znaczenia tekstu prawnego, ani ocena występujących faktów, lecz określenie skutku prawnego" (M. Mincer, Uznanie administracyjne, Toruń 1983 r., s. 63, cyt. za "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", Wydawnictwo C.H. Beck, 2005 r.). Uznanie dotyczy zatem wyboru konsekwencji zaistnienia normy prawnej w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Tak też instytucję uznania administracyjnego rozumie się w orzecznictwie. Od uznania administracyjnego należy natomiast odróżnić sferę pojęć niedookreślonych, które podlegają pełnej wykładni w procesie interpretacji prawa (v. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt K 43/2002, Lex Polonica nr 364051). Do takich niedookreślonych pojęć należy m.in. zawarte w art. 83 ustawy o emeryturach

81 i rentach z FUS pojęcie "szczególne okoliczności", stanowiące jedną z przesłanek przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

82 Zanim zatem organ dokona w ramach obowiązującego prawa wyboru optymalnego z punktu widzenia konkretnych okoliczności faktycznych rozwiązania (uznanie administracyjne), powinien dokonać wykładni pojęcia nieostrego, biorąc pod uwagę zarówno kontekst normatywny, w którym dane pojęcie funkcjonuje, jak

83 i okoliczności stanu faktycznego sprawy rozstrzyganej na podstawie przepisu, który takie pojęcie zawiera. Sąd administracyjny jest zaś upoważniony i zobowiązany jednocześnie do oceny zgodności z prawem procesu wykładni i stosowania przez organ pojęć niedookreślonych (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2003 r., sygn. akt II SA 4203/01, Lex Polonica nr 364326).

84 W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonał prawidłowej wykładni art. 83 ust. 1 ustawy

85 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przyjmując, że

86 w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, które uniemożliwiły zmarłemu ojcu A. M. przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia w latach 1999-2000, 2009-2011, 2012-2018. Podkreślić w tym miejscu należy, że

87 za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania przepisu art. 83 ust. 1 ustawy uznaje się wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków, przy czym zdarzenie to bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny

88 i niezależny od woli tej osoby.

89 W orzecznictwie sądów administracyjnych za szczególne okoliczności uważa się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, czyli takie, które wbrew zamiarom

90 i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę

91 do kontynuowania zatrudnienia. Na szczególne okoliczności składają się wyłącznie zdarzenia niezależne od ubezpieczonego. Chodzi tylko o zdarzenia albo trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu ich skutków niemożliwych lub obiektywnie trudnych do przezwyciężenia. Szczególne okoliczności to okoliczności obiektywne, niezależne i niezawinione przez ubiegającego się

92 o świadczenie w drodze wyjątku.

93 Pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy zatem wyjątkowych potrzeb czy niedostatku, sytuacji życiowej starającego się o to świadczenie. Nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie pojęcia "szczególnych okoliczności", czyli takich zdarzeń, które na kanwie ustawy o emeryturach i rentach z FUS ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zaistnienie tego rodzaju zdarzeń powinno usprawiedliwiać brakujący do wymaganego staż ubezpieczeniowy.

94 Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku w niniejszej sprawie byłoby zatem możliwe tylko w przypadku wykazania, że skarżący przejawiał wolę podejmowania pracy i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ale na skutek wystąpienia nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli okoliczności nie mógł zrealizować wymagań do uzyskania zwykłego świadczenia. Tylko w takiej sytuacji przyznanie świadczenia w drodze wyjątku byłoby zasadne.

95 Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.10.2017 r., sygn. akt. I OSK 2314/16 (wyrok opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej w Internecie na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "Za "szczególną okoliczność", w rozumieniu art. 83

96 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie można uznać samego faktu niestabilnej sytuacji na rynku pracy, zagrożenia bezrobociem, a w konsekwencji pracy nieobjętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym

97 i rentowymi. W praktyce powodowałoby to obowiązek przyznawania wspomnianego świadczenia - nie w drodze wyjątku - jak stanowi o tym ustawa, a powszechnie. Bezrobocie tylko wtedy może być szczególną okolicznością skutkującą niespełnianiem przez konkretną osobę warunków do uzyskania prawa do emerytury lub renty, gdy osoba ta wykaże, że jej przerwy w zatrudnieniu były spowodowane wyłącznie bezrobociem, a nie innymi okolicznościami.".

98 Przedstawiciel ustawowy małoletniego skarżącego, jak i sam skarżący w toku całego postępowania nie przedstawili okoliczności świadczących o zaistnieniu

99 w wypadku jej/jego zmarłego męża/ojca "szczególnej okoliczność", uzasadniającej bark możliwości podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 83 ust 1 ustawy

100 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

101 W tym miejscu należy wskazać, że co prawda to organ administracji prowadzi w sprawie postępowanie, jednak nie zwalnia to wnioskodawcy od przedstawiania dowodów na okoliczność zaistnienia określonych przesłanek z art. 83 ustawy

102 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

103 Poszukując wyjaśnienia przyczyn przerw w zatrudnieniu ojca A. M. nie sposób stwierdzić, że powstały one wskutek okoliczności, na które nie miał wpływu. Brak aktywności zawodowej ojca skarżącego powiązanej z odprowadzaniem składek na ubezpieczenie społeczne nie był wynikiem jego całkowitej niezdolności

104 do pracy, a wynikał, na co wskazał przedstawiciel ustawowy małoletniego skarżącego w wypełnionym kwestionariuszu, z faktu poszukiwania pracy, depresji (nie potwierdzonej stosownymi dokumentami medycznymi), nadużywania alkoholu, opieki nad dziećmi, kiedy ona pracowała.

105 W części pierwszej ww. formularza zawierającej pole na informacje o środkach utrzymania zmarłego w podanych wyżej okresach, matka skarżącego nic nie wykazała. W ocenie Sądu, powoływane przez przedstawiciela ustawowego

106 i skarżącego powody przerw w zatrudnieniu zmarłego męża/ojca, nie są wystarczającym argumentem dla usprawiedliwienia niepodejmowania zatrudnienia podlegającego ubezpieczeniu. W przypadku zmarłego ojca skarżącego nie istnieją więc żadne szczególne okoliczności, na skutek których nie nabył on uprawnień

107 do przyznania świadczenia w trybie zwykłym. Chorobę alkoholową można uznać

108 za szczególną przeszkodę w podjęciu zatrudnienia tylko w wypadku, gdy choroba ta jest leczona, a leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił na okoliczność leczenia choroby alkoholowej jakichkolwiek dokumentów. A znajdujący się w aktach sprawy dokument z dnia [...] stycznia 2018 r. potwierdza jedynie, że ojciec skarżącego był hospitalizowany z powodu uzależnienia od alkoholu w 2010 r. Zaświadczenie zostało wydane zaoczenie na podstawie karty informacyjnej zmarłego [...] marca 2016 r. – ojca skarżącego. Podkreślić również należy, że brak jest jakichkolwiek innych danych wskazujących na leczenie i istnienie zaburzeń powodujących niezdolność do pracy.

109 Również podnoszony w skardze fakt pracy zmarłego męża w gospodarstwie rolnym swojej matki, za która to pracę nie były odprowadzane składki, nie stanowi szczególnej okoliczności, o której mowa w art. 83 cytowanej ustawy. Do zdarzeń świadczących o szczególnych okolicznościach uniemożliwiających podjęcie zatrudnienia nie można bowiem zaliczyć świadczenia pracy "na czarno" bez ubezpieczenia. (podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny

110 w wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1611/16).

111 Organ nie naruszył w sprawie tej przepisów postępowania. Zgromadził pełny materiał dowodowy i należycie go ocenił. Nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8,

112 art. 9, art. 10, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, z powodu których organ wniosku uwzględnić nie mógł.

113 Sąd nie stwierdził, aby organ przekroczył granice uznania administracyjnego. Z tego względu brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

114 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.