Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r., II SA/Wa 1291/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r., II SA/Wa 1291/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. J. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], cofającą J. J. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

3 W uzasadnieniu decyzji organ podał, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia J. J. pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na uzyskanie informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym dotyczącym popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 2 kk. W toku postępowania organ ustalił, że Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. o sygn. akt [...] warunkowo umorzył na okres 1 roku próby, postępowanie karne w tej sprawie, orzekł wobec J. J. świadczenie pieniężne w kwocie [...] zł na rzecz [...] oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów w strefie ruchu lądowego na okres 1 roku. Wyrok uprawomocnił się dnia [...] stycznia 2009 r. J. J. był oskarżony o to, ze w dniu [...] listopada 2007 r. kierował rowerem po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn z art. 178 a § 2 kk. Organ I instancji zakwalifikował J. J. do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 powołanej ustawy o broni i amunicji i wydał decyzję na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 powołanej ustawy o broni i amunicji.

4 Od decyzji tej J. J. odwołał się, jednakże Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał decyzję w mocy.

5 Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy podał, że okolicznością decydującą o cofnięciu pozwolenia na broń – w myśl art. 15 ust. 1 pkt. 6 powołanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jest – wystąpienie obawy, o której mowa w tym przepisie, zastrzegając, że końcowa część tego przepisu stanowi jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą w jakich, w szczególności, sytuacjach przedmiotowa obawa zachodzi. Katalog tych okoliczności, w tym przestępstw uzasadniających tę obawę, nie jest zamknięty i dlatego uznał, że organy właściwe w sprawach pozwolenia na broń mają prawo i obowiązek uwzględniania – w kontekście art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 – także innych rodzajów przestępstw, za które posiadacz pozwolenia został skazany lub pod zarzutem popełnienia, których stoi. Dalej organ wskazał, że stoi na stanowisku, iż w tym pozaustawowym katalogu przesłanek winny znaleźć się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji tj. o czyn z art. 178 a § 2 kk, z uwagi na stopień jego szkodliwości społecznej i potencjalne skutki w sferze stosunków społecznych.

6 Organ podał, że J. J. w trakcie popełnienia przestępstwa znajdował się w stanie nietrzeźwości, mając w trakcie pierwszego badania [...] promila alkoholu we krwi, w trakcie zaś drugiego [...] promila. Organ stwierdził, że J. J. decydując się na kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości wykazał się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni co mogło skutkować narażeniem się przez niego uszczerbkiem na życiu i zdrowiu jak również narażeniem innych uczestników ruchu drogowego.

7 Uzasadniając swoją decyzję organ podał też, że organ pierwszej instancji dokładnie przeanalizował cały zgromadzony materiał dowodowy, a więc wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, uznał jednak, że dobra opinia z koła łowieckiego oraz miejsca zamieszkania i właściwe przechowywanie broni nie eliminuje popełnienia przez stronę czynu zabronionego i to o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. Organ stwierdził ponadto, że bez znaczenia pozostaje fakt warunkowego umorzenia przez Sąd postępowania karnego wobec J. J. bowiem z samego art. 66 § 1 kk wynika, że warunkowe umorzenie postępowania może zostać orzeczone m.in. gdy, okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, chociaż wina nie jest znaczna.

8 Decyzja ta stała się przedmiotem skargi J. J., reprezentowanego przez adwokata W. G., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, w tym art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, poprzez jego zastosowanie pomimo niewykazania, że zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zarzucił też organowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, poprzez brak wskazania bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym czynem a cechami charakteru oraz dotychczasowego postępowania skarżącego, które pozwoliłoby na uznanie, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący nie popełnił żadnego przestępstwa przeciwko mieniu i przeciwko życiu lub zdrowiu, które niejako samoistnie przesądzają o istnieniu powyższej obawy, a to z kolei musi skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Dodał, że czyn który popełnił skarżący miał charakter incydentalny, a ponadto dodał, że Sąd wydając ww. wyrok uznał, że społeczna szkodliwość czynu nie była znaczna, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwa umyślne, jego właściwości i warunki osobiste i dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa. Pełnomocnik skarżącego zarzucił też, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i nie poczynił żadnych ustaleń przez co nie wykazał, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

9 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte już w uzasadnieniu decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

11 Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

12 Wskazać należy, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz.525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 2 powołanej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2 - 6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Stosownie natomiast do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej.

13 Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt popełnienia czynu z art. 178 a § 2 kk, w następstwie czego Sąd Rejonowy w W. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. sygnatura akt [...], warunkowo umorzył postępowanie karne na okres jednego roku próby o to, że w dniu [...] listopada 2007 r. w W., na ulicy [...] kierował rowerem po drodze publicznej, znajdując się w stanie nietrzeźwości tj. o czyn z art. 178 a § 2 kk, mając przy pierwszym badaniu stężenie alkoholu we krwi na poziomie [...] promila w, a przy drugim badaniu [...] promila.

14 Przypomnieć należy, iż decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, co oznacza że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy przesłanka, od której spełnienia uzależnione jest zastosowanie normy prawa (art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji - cofnięcie pozwolenia na broń), istnieje, czy nie.

15 Ocena czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji, jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do jednych z takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji eksponując, poprzez użycie słów "w szczególności", skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub toczące się postępowania w takich sprawach), a więc precyzując stan faktyczny, od którego zależy zastosowanie normy prawnej wobec osoby – posiadacza broni, której skazanie lub postępowanie karne dotyczy, przesądził o tym, iż co do takich osób jest uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkować musi cofnięciem pozwolenia na broń.

16 W rozpatrywanej sprawie skarżący został skazany za przestępstwo (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości – art.. 178 a § 2 kk), zaliczane do kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo to nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. W takim przypadku organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, a ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której traktuje art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 powołanej ustawy o broni i amunicji dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Należy pamiętać, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 powołanej ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia (porównaj wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany). Dlatego też, uznanie skarżącego przez Sąd winnym popełnionego czynu za przestępstwa inne niż we wskazanym przepisie można traktować jedynie jako jeden z dowodów koniecznych dla wydania wspomnianej oceny, ale nie jako dowód jedyny i wyłączny.

17 Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 oraz przywołanym w nim wyroku NSA z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt III SA 866/02, przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym, w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.

18 W świetle dokonanych wywodów nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza istnienie w przypadku skarżącego przesłanek z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 wyszczególnione.

19 W ocenie Sądu organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję cofającą skarżącemu pozwolenie na broń, błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie prawomocny wyrok sądu karnego za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, który nie tylko nie skazał skarżącego za popełnione przestępstwo ale warunkowo umorzył postępowanie na okres próby, uznając tym samym, zgodnie z art. 66 § 1 kk, że postawa sprawcy niekaranego za przestępstwa umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa, wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń, jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia mu pozwolenia.

20 Sąd nie podziela argumentu organu, iż skazanie za czyn z art. 178 a § 1 kk daje uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, natomiast lekceważenie przepisów dotyczących zakazu prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości świadczy o tym, że zachowanie skarżącego może być nieodpowiedzialne i niebezpieczne dla otoczenia. Ponadto nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż okoliczność, że skarżący prowadził dotychczas nienaganny tryb życia i cieszy się dobrą opinią, nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia i zniweczyć uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji.

21 Podkreślić należy, że organ rozpoznając sprawę wskazał, że "organy, do których należy reglamentacja pozwolenia na broń stoją na stanowisku, że w tym pozaustawowym katalogu przesłanek winny znaleźć się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zatem o czyn z art. 178 a kk. A zatem, organ w istocie samodzielnie wprowadził nową przesłankę, do zawartych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przesłanek, których zaistnienie obliguje organ do cofnięcia pozwolenia na broń. Przypomnieć jednak należy, że ustawodawca takiej przesłanki nie wprowadził. A zatem organ przyjmując takie założenie nie rozważał, zgodnie z zasadami wynikającymi z procedury administracyjnej, czy istnieje bezpośredni związek pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawę, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ stwierdził jedynie, że osoba nietrzeźwa, prowadząca rower stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Takiego stwierdzenia Sąd oczywiście nie neguje. Należy pamiętać, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 kpa, zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 kpa). Powyższe nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji brak jest m. in. odniesienia do dotychczasowego nienagannego trybu życia skarżącego – wywiad środowiskowy (9 karta nr 85 akt) oraz pozytywnej opinii wydanej przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego [...], którego członkiem jest skarżący.

22 W związku z powyższym organy orzekające w sprawie winny mieć na uwadze wytyczne Sądu oraz dokonać kompleksowej oceny postawy skarżącego jako osoby korzystającej z pozwolenia na broń. Swoją opinię w kwestii ewentualnego istnienia obawy, użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub z porządkiem publicznym organy winny uzasadnić w sposób odpowiadający rygorom przepisów ustawy o broni i amunicji i przepisów procesowych w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.

23 Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy.