Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2011 r., II SA/Wa 1092/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2011 r., II SA/Wa 1092/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Ewa Pisula-Dąbrowska Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2011 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową - oddala skargę -

Uzasadnienie

2 Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy

3 z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji

4 w L. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] cofającą M.J. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej.

5 Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny.

6 W dniu [...] czerwca 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. wszczął

7 z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia M.J. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w związku z informacją, że zostały mu przedstawione przez Prokuraturę Okręgową w L. zarzuty popełnienia przestępstw:

8 • z art. 258 § 1 kk, tj. brania, w okresie od połowy 2003 r. do sierpnia 2008 r., udziału na terenie Polski w kierowanej przez A.J. zorganizowanej grupie przestępczej o zmiennym składzie, mającej na celu osiąganie korzyści majątkowych z popełniania przestępstw przeciwko mieniu, życiu i zdrowiu, w szczególności polegających na wyzyskiwaniu przymusowego położenia innych osób przy zawieraniu umów pożyczek, a następnie stosowaniu przemocy oraz gróźb zamachu na życie lub zdrowie tych osób w celu doprowadzenia ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem;

9 • z art. 282 kk, art. 276 kk, art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w zw.

10 z art. 65, polegających na tym, iż w okresie od 2003 roku do sierpnia 2008 r. wspólnie

11 i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

12 w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w krótkich odstępach czasu wielokrotnie groził (...) pozbawieniem życia, pobiciem, zwiększeniem długu i naliczanych od niego odsetek, zabierając samochód wraz z kluczykami i dokumentami, wyposażenie lokalu gastronomicznego, dokumenty, którymi nie miał prawa dysponować w postaci paszportów pokrzywdzonych i ich dzieci, powodując u jednej z nich poprzez wykręcenie rąk i uderzanie po klatce piersiowej i brzuchu obrażenia w postaci bólu i zasinień naruszających czynności narządów jej ciała na czas poniżej 7 dni, nachodząc mieszkanie pokrzywdzonych i wywołując awantury, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej [...] złotych, [...] dolarów amerykańskich i [...] funtów brytyjskich,

13 • z art. 282 kk w zw. z art. 65 § 1 i 2 kk, polegającego na tym, iż w dniu [...] października 2007 r., działając w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej, wspólnie

14 i w porozumieniu z innymi osobami w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, grożąc (...) pozbawieniem życia lub pobiciem, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci mieszkania znajdującego się w L.o wartości [...] złotych.

15 Organ I instancji uznał, że powyższe ustalenie w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni

16 w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni

17 i amunicji decyzją z dnia [...] października 2010 r. cofnął jej pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej.

18 Od tej decyzji M.J. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie

19 i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu za samoistną przesłankę cofnięcia pozwolenia toczące się przeciwko posiadaczowi pozwolenia postępowanie karne o przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz mieniu, a także naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 75 i 77 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy

20 i niewskazanie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni

21 i amunicji. Podkreślił, że nie popełnił przy użyciu broni palnej żadnych z zarzucanych mu czynów i nadal obawia się o swoje i rodziny życie. Podał, że fakt ten był podstawą wydania mu pozwolenia na broń palną bojową i obecnie toczy się przed Sądem Okręgowym

22 w L. postępowanie wobec sprawców popełnionego przeciwko niemu przestępstwa

23 z art. 189 kk.

24 Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

25 W uzasadnieniu podał, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.

26 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

27 Komendant Główny Policji wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że wobec M.J. toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu przeciwko życiu, zdrowiu oraz mieniu.

28 Podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia

29 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 stwierdził, że osoba, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym

30 z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dla zastosowania powyższego przepisu nie jest wymagane udowodnienie, że posiadacz pozwolenia na broń zachowa się w sposób w tym przepisie określony, a wystarczające jest tylko domniemanie takiego zachowania oparte na rodzaju dobra, chronionego prawem,

31 w które ono godzi.

32 Komendant Główny Policji zaznaczył również, że ustawodawca nie uzależnił cofnięcia pozwolenia na broń od faktu popełnienia przestępstwa z jej użyciem. Także pozytywne opinie z koła łowieckiego oraz z miejsca zamieszkania nie eliminują obawy, iż strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

33 Odnośnie natomiast stwierdzenia strony, iż obawia się o swoje życie organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby strona od momentu, gdy uzyskała w 2001 r. pozwolenie na broń zgłaszała o jakichkolwiek zagrożeniach jej bezpieczeństwa. Również z opinii z miejsca jej zameldowania i faktycznego zamieszkania nie wynika, by była zagrożona.

34 Z kolei, odnosząc się do wniosku strony o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia jej pozwolenia na broń palną bojową organ stwierdził, że brak było podstaw do jego umorzenia w trybie art. 105 § 1 i § 2 k.p.a.

35 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.J. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r.

36 i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

37 Wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 77 w związku z art. 136 k.p.a., polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego.

38 Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że wszczęcie postępowania karnego i prowadzenie tego postępowania związanego z przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu stanowi samodzielną przesłankę do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Zaznaczył, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r. stwierdził, że obawa niezgodnego z prawem użycia broni palnej istnieje w stosunku do osoby skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a nie oskarżonej o popełnienie tego rodzaju przestępstw, gdy postępowanie karne jest w toku. Jego zdaniem, w rozpatrywanej sprawie organ winien wykazać, iż w stosunku do niego zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, czego nie uczyniono powołując się wyłącznie na fakt postawienia mu zarzutów. Wskazał także na rozbieżny, wobec prezentowanego przez organ w tym zakresie, pogląd wyrażony w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawach o sygn. akt

39 II OSK 2022/09, czy II OSK 847/09.

40 W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

41 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

42 Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej,

43 a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

44 Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

45 Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

46 Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w uzasadnionych okolicznościach oraz cofanie takich pozwoleń w wypadku możliwego zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

47 Ocena, czy w konkretnym przypadku takie obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa.

48 W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz należycie oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego.

49 Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym i jej istnienie zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty prognozowania. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem

50 w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni

51 i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie przewidywania. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest

52 z oczywistych względów uzasadniona.

53 W przypadku stwierdzenia przez organ, że osoby posiadające pozwolenie na broń budzą uzasadnioną obawę sprzecznego z prawem jej użycia, cofa je. Jedną z okoliczności, które z woli ustawodawcy mogą wzbudzić w organie uzasadnioną obawę, co do konkretnej osoby, jest prowadzenie przeciwko niej postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W przypadku jej stwierdzenia, nie czekając na ustalenie winy, organ ma obowiązek, dla uniknięcia prognozowanego zagrożenia ze strony tej osoby, cofnąć jej pozwolenie na broń. Organ Policji w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu nie narusza zasady domniemania niewinności, gdyż w toku prowadzonego w tym zakresie postępowania, nie uznaje takiej osoby za winną popełnienia przestępstwa, lecz stwierdza jedynie utratę przez nią rękojmi do dalszego posiadania broni (zob. szerzej: uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 202/08, Lex nr 522453).

54 W rozstrzyganej sprawie, organ miał podstawy do przyjęcia istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy w związku z charakterem stawianych mu zarzutów

55 w postępowaniu karnym. Z ustaleń organu wynika, że M.J. został oskarżony o popełnienie przestępstw z: art. 258 § 1 kk, art. 282 kk, art. 276 kk, art. 157 § 2 kk w zw.

56 z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 oraz art. 282 kk w zw. z art. 65 § 1 i 2 kk, tj. brania, w okresie od 2003 r. do sierpnia 2008 r., udziału na terenie Polski w kierowanej przez stronę zorganizowanej grupie przestępczej o zmiennym składzie, mającej na celu osiąganie korzyści majątkowych z popełniania przestępstw przeciwko mieniu, życiu

57 i zdrowiu, w szczególności polegających na wyzyskiwaniu przymusowego położenia innych osób przy zawieraniu umów pożyczek, przy czym wielokrotnie grożąc osobom pozbawieniem życia, pobiciem, zwiększeniem długu i naliczanych od niego odsetek, zabierając samochód wraz z kluczykami i dokumentami, wyposażenie lokalu gastronomicznego, dokumenty, którymi nie miała prawa dysponować w postaci paszportów pokrzywdzonych i ich dzieci, powodując u jednej z nich poprzez wykręcenie rąk i uderzanie po klatce piersiowej i brzuchu obrażenia w postaci bólu i zasinień naruszających czynności narządów jej ciała na czas poniżej 7 dni, nachodząc mieszkanie pokrzywdzonych

58 i wywołując awantury, doprowadzając pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

59 Prawidłowo organ zatem uznał, że skierowanie wobec skarżącego aktu oskarżenia formułującego tego rodzaju zarzuty jest sygnałem do zabezpieczenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, poprzez cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Oskarżenie o popełnienie powyższych czynów rodzi bowiem uzasadnioną obawę, że skarżący może posiadaną broń używać w celach sprzecznych

60 z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

61 Wobec tego, że ustalenia dokonane w powyższej sprawie przez organ wskazują na istnienie uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym

62 z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego nie ma dla rozstrzygnięcia tej sprawy znaczenia powoływany w skardze fakt istnienia rozbieżności orzecznictwa w kwestii czy teza przyjęta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, (Lex nr 527545) stwierdzająca, że: "osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji" znajduje w pełni zastosowanie także do kategorii osób "wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) – takie stanowisko w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

63 z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1154/09, z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1564/09, z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1741/09, z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 243/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2007/09,

64 z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2046/09 oraz z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 710/10. Odmienny pogląd wyrażono w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2022/09, z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 847/09, z dnia 4 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 318/09, z dnia

65 24 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 559/10 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

66 Reasumując, zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a w konsekwencji naruszenia również art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy,

67 a polegający na ich niewłaściwym zastosowaniu oraz nieuzasadnionym przyjęciu istnienia uzasadnionej obawy użycia przez stronę w przyszłości broni w celach sprzecznych

68 z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a także naruszenia przepisu art. 77 w związku z art. 136 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

69 Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

70 Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.