Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2004 r., III SA 1922/03

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2004 r., III SA 1922/03

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Antoni Hanusz, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Protokolant referendarz sądowy WSA Artur Kot, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. sprawy ze skargi P. M., R. O. – "Z." Spółka cywilna na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę ms

Uzasadnienie

2 Decyzją z [...] marca 2002 r. [...] Urząd Skarbowy w R., po ponownym rozpatrzeniu wniosku płatnika tj. Z. s. c. P. M., R. O., odmówił umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 84.203,90 zł od zaległości z tytułu pobranego, ale nie wpłaconego w ustawowym terminie podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń z tytułu umów zleceń w lipcu 1997 r. Organ I instancji powołując się na art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) stwierdził, że tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Ponieważ Spółka jako płatnik, a nie podatnik złożyła wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę, dlatego też nie znaleziono podstaw do udzielenia ulgi.

3 Z." s. c. nie skorzystali w przewidzianym terminie z prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. W związku z powyższym, decyzja z 8 marca 2002 r. stała się decyzją ostateczną.

4 Pismem z dnia 10 lutego 2003 r. pełnomocnik Spółki na podstawie art. 248 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] marca 2002 r., gdyż jego zdaniem sprawa została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 listopada 2000 r. o sygn. akt III SA 2524/99. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że jeden ze wspólników zwrócił się do Urzędu Skarbowego w W. o umorzenie odsetek w związku z opóźnioną wpłatą należnej zaliczki na poczet podatku dochodowego z tytułu wypłaconego G. G. w lipcu 1997 r. wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia. Do wniosku załączono kopię decyzji Urzędu Skarbowego W. z [...] czerwca 1999 r., którą umorzono postępowanie w sprawie wniosku przesłanego przez Urząd Skarbowy w W. Skarżący załączyli także kopię pisma P. M. z 15 kwietnia 1999 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. "o umorzenie odsetek karnych związanych z opóźniona zapłatą należnego podatku dochodowego za rok 1997 za G. G.". Pełnomocnik skarżących wyraził pogląd, że [...] Urząd Skarbowy w R. mógł wydać decyzję dotyczącą umorzenia tych odsetek za zwłokę tylko w związku z wynagrodzeniami wypłaconymi w lipcu 1997 r. na podstawie umów zleceń podatnikom zamieszkałym na terenie objętym właściwością tego Urzędu, a nie w sprawie umorzenia odsetek od wszystkich zaległości. W ocenie skarżących wymieniona decyzja jest nieważna zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną oraz powołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyjaśnieniach złożonych pismem z dnia 14 marca 2003 r. pełnomocnik Spółki przedstawił dodatkowe informacje przemawiające – w jego przekonaniu – za stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji organu I instancji. Do pisma załączono kopie decyzji wydanych przed [...] marca 2002 r. przez różne urzędy skarbowe w sprawie umorzenia postępowań o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od wynagrodzeń wypłaconych w lipcu 1997 r. na podstawie umów zleceń. Decyzje kończyły postępowania wszczęte na wniosek Spółki.

5 Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Izba Skarbowa odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] marca 2002 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że decyzje wydane przez inne urzędy, a także powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mają żadnego związku ze sprawą rozstrzygniętą przez Drugi Urząd Skarbowy w R. zaskarżoną decyzją. Zdaniem Izby Skarbowej, zarzuty i argumentacja podniesione przez pełnomocnika skarżących nie mogły wpłynąć na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki, decyzja [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] marca 2002 r. nie dotyczyła sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

6 Pismem z 14 kwietnia 2003 r. wniesiono odwołanie od decyzji z [...] marca 2002 r. zarzucając jej naruszenie art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżących podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i stwierdził, że zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] marca 2002 r., gdyż decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Urzędu Skarbowego w W. z [...] sierpnia 2001 r. umarzającą postępowanie w sprawie z uwagi na bezprzedmiotowość. Jako dodatkowy argument skarżący podnieśli, iż Urząd Skarbowy w W. już w lutym 2000 r. wszczął postępowanie egzekucyjne.

7 Decyzją z [...] czerwca 2003 r. Izba Skarbowa, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 221 Ordynacji podatkowej, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdzono, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż ostateczna decyzja [...] Urzędu skarbowego w R. z [...] marca 2002 r. nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, Izba Skarbowa prawidłowo ustaliła, że wyjaśnienia pełnomocnika skarżących oraz załączone kopie decyzji poszczególnych urzędów skarbowych nie mają znaczenia dla sprawy. Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej.

8 Pismem z 17 lipca 2003 r. pełnomocnik Spółki wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2003 r. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów art. 122, art. 187 i art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu, polemizując ze stwierdzeniami przytoczonymi przez Izbę Skarbową w zaskarżonej decyzji, pełnomocnik Spółki podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i zwrócił uwagę, że zarówno decyzja [...] Urzędu Skarbowego w R., jak i decyzje innych urzędów skarbowych dotyczą wniosków Spółki o umorzenie odsetek od zaległości w podatku dochodowym od wynagrodzeń wypłaconych w lipcu 1997 r. z tytułu umów zleceń. Pełnomocnik skarżących wskazuje ponadto na występujące – jego zdaniem - nieścisłości pomiędzy treścią protokołu z kontroli płatnika i uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. W ocenie pełnomocnika skarżących zarówno decyzja Urzędu Skarbowego w W. jak i decyzja [...] Urzędu Skarbowego w R. dotyczą tego samego, tj. niezapłaconej w terminie zaliczki na poczet podatku dochodowego z tytułu wypłaconej G. G. w lipcu 1997 r. kwoty wynikającej z umowy zlecenia. Podkreślono, że decyzja Urzędu Skarbowego w W. była wcześniejsza od decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. Zdaniem skarżących zachodzi tożsamość spraw bowiem występują te same podmioty, taki sam jest przedmiot spraw, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny. Dlatego też należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

9 W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie. Organ odwoławczy zauważył, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej następuje tylko wtedy, gdy jest ona dotknięta jedna z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie wypowiada się co do ewentualnej wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie doszło do naruszenia art. 121, art. 122 i art. 187, a także art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzuty skarżących uznano za nietrafne.

10 W piśmie procesowym z 18 maja 2004 r. pełnomocnik skarżących stwierdził, że zarówno [...] Urząd Skarbowy w R. jak i Urząd Skarbowy w W. powołały się w swoich decyzjach na art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że dotyczą tej samej sprawy. Istotne – zdaniem skarżących – jest to, że decyzja Urzędu Skarbowego w W. była wcześniejsza.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, unormowane w rozdziale 18 Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 cytowanej ustawy. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nadzoru nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla również ramy powierzonej Sądowi administracyjnemu kontroli legalności decyzji wydanych przez właściwy organ w tym nadzwyczajnym postępowaniu w instancji odwoławczej.

14 Po rozpoznaniu sprawy skład orzekający Sądu stwierdza, że prezentowane przez pełnomocnika skarżących stanowisko, a także przytoczona w skardze argumentacja nie mogą zasługiwać na aprobatę.

15 W ocenie Sądu, żadna z przesłanek wskazanych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej nie została spełniona, dlatego też brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. W szczególności, nie można podzielić argumentacji pełnomocnika skarżących, którego zdaniem umorzenie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania wszczętego na wniosek Spółki przez Urząd Skarbowy w W. stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] marca 2002 r., którą odmówiono Spółce umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu pobranego, ale nie wpłaconego w ustawowym terminie podatku dochodowego od wypłaconych wynagrodzeń z tytułu umów zleceń.

16 Decyzją z [...] sierpnia 2001 r. Urząd Skarbowy w W. umorzył postępowanie z uwagi na bezprzedmiotowość, podając jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 208 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że zgodnie z art. 67 § 1 cytowanej ustawy organy podatkowe wyłącznie na wniosek podatnika, a nie na wniosek płatnika mogą umarzać odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. W ocenie Sądu bezspornym jest, że decyzja o umorzeniu postępowania wiąże dany organ podatkowy i strony tego postępowania oraz kończy bieg sprawy i zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stronom postępowania. Umorzenie postępowania jest "innym sposobem" zakończenia postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Tylko wtedy, gdy w tożsamej sprawie wydane zostaną ostateczne decyzje rozstrzygające o istocie tej samej sprawy, to wtedy powstaje przesłanka stwierdzenia nieważności późniejszej decyzji (teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1991 r. o sygn. akt SAB 29/91; niepubl.). Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej, nie można również stwierdzić tożsamości spraw zakończonych decyzjami Urzędu Skarbowego w W. i [...] Urzędu Skarbowego w R., gdyż tożsamość spraw zaistnieje wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot sprawy, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny.

17 W związku z powyższym, skład orzekający Sądu uznał za oczywiste, że zarówno decyzja Urzędu Skarbowego w W. jak i pozostałe, wskazane przez skarżących decyzje innych urzędów skarbowych, a także powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2000 r. o sygn. akt III SA 2524/99, nie mają ze sprawą takiego związku, który w jakimkolwiek stopniu uniemożliwiałby [...] Urzędowi Skarbowemu w R. – właściwemu miejscowo z uwagi na siedzibę płatnika – wydanie zaskarżonej decyzji. Skoro nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności nie stwierdzono wystąpienia wady wskazanej w punkcie 4 tego przepisu – to brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] marca 2002 r. W takim stanie rzeczy brak było również podstaw do uchylenia decyzji Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2003 r.

18 Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.