Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2004 r., III SA 1140/03

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2004 r., III SA 1140/03

Tekst

TEZY

1 W przypadkach, gdy współwłaściciel gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /t.j. Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ jest właścicielem gruntów wymienionych w definicji gospodarstwa rolnego /o pow. mniejszej niż 1 ha/ grunty te należy uznać za wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i opodatkować podatkiem rolnym. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości może nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której ustalenia faktyczne potwierdzą, że grunty stanowiące własność i współwłasność podatnika mają łącznie powierzchnię mniejszą niż wymagana dla celów podatku rolnego.

Sentencja

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Heleny i Waldemara W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 2 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 i 2002 r. uchyla zaskarżone decyzje i utrzymane nimi w mocy decyzje Burmistrza Miasta K. (...) z dnia 25 września 2002 r. i (...) z dnia 26 września 2002 r. stwierdza, że wymienione w pkt 1 decyzje nie mogą być wykonane, (...).

Uzasadnienie

3 Zaskarżonymi do sądu administracyjnego decyzjami z dnia 2 kwietnia 2003 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. /dalej SKO/ na podstawie przepisu art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w związku z art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ utrzymało w mocy decyzje Burmistrza Miasta K. z dnia 25 września 2002 r. (...) i z dnia 26 września 2002 r. (...) ustalające Państwu Helenie i Waldemarowi W. wysokość podatku od nieruchomości za rok 2001 i 2002.

4 W uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć, SKO podzielając ustalenia faktyczne i wnioski prawne organu podatkowego pierwszej instancji stwierdziło, iż w świetle przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym działka nr ew. 23, której dotyczą decyzje wymiarowe położona w K. o powierzchni 0,9012 ha - nie stanowi odrębnego gospodarstwa rolnego, dlatego też nie może zostać opodatkowana podatkiem rolnym.

5 SKO wskazało jednocześnie, iż z akt sprawy nie wynika by powołana wyżej nieruchomość wchodziła w skład większego gospodarstwa rolnego, ponadto brak dowodu potwierdzającego, że Państwo W. są właścicielami, posiadaczami lub dzierżawcami jakiekolwiek innego gruntu kwalifikowanego jako rolny. Ponadto SKO powołując się na przepis art. 1 ust 3 ustawy o podatku rolnym stwierdziło, iż gospodarstwo rolne położone w miejscowości K. będące przedmiotem współwłasności Waldemara W. oraz Barbary S. stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, przy czym obowiązek podatkowy ciąży w tym przypadku na Barbarze S. jako na współwłaścicielce prowadzącej w całości przedmiotowe gospodarstwo, a zatem działka nr ew. 23 nie może zostać opodatkowana łącznie z gruntami gospodarstwa rolnego.

6 Zdaniem SKO powyższa działka zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

7 W skardze do sądu administracyjnego Waldemar W. wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego w 2000 r. przez Sąd Rejonowy w W. na jego wniosek złożony w 1985 r. postępowania w sprawie zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości K. o łącznej powierzchni 20,0673 ha, stał się on właścicielem odrębnego gospodarstwa rolnego, które wraz z działką nr ew. 23 stanowi łącznie przedmiot podatku rolnego. Wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny, gdyż został zaskarżony przez B. S.

8 Skarżący podnosi ponadto, iż SKO nie ustosunkowało się do faktu, iż przez 18 lat przed sądem cywilnym toczyła się sprawa o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu jego siostry Barbary S.

9 W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje:

11 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

12 Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej.

13 Z definicji zawartej w art. 195 Kodeksu cywilnego wynika, iż współwłasność jest rodzajem własności, charakteryzującym się tym, że jedno i to samo prawo własności tej samej rzeczy przysługuje więcej niż jednej osobie /S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga Druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2001 r. str. 221/. Oznacza to, że jeżeli w przepisach prawa jest mowa o własności, należy przez to rozumieć także współwłasność. W sytuacji, gdy nie istnieje przepis wyłączający z gospodarstwa rolnego gruntów stanowiących współwłasność, przez grunty stanowiące własność danej osoby należy rozumieć także grunty stanowiące jej współwłasność. /por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2001 r. I SA/Kr 2090/99 - POP 2002 nr 5 poz. 139/.

14 Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w przypadkach gdy współwłaściciel gospodarstwa rolnego /w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym/ jest właścicielem gruntów wymienionych w powołanej definicji gospodarstwa rolnego /o powierzchni mniejszej niż 1 ha/, grunty te należy uznać za wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i opodatkować podatkiem rolnym.

15 Należy podkreślić, iż opodatkowanie podatkiem od nieruchomości może nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której ustalenia faktyczne potwierdzą, że grunty stanowiące własność i współwłasność skarżącego mają łącznie powierzchnię mniejszą niż wymagana dla celów podatku rolnego.

16 Zaistnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym, czy też w podatku od nieruchomości zależne jest od powierzchni gruntu będącego przedmiotem opodatkowania /wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1994 r. III SA 663/93 - Monitor Podatkowy 1994 nr 5 str. 143/.

17 Ze względu na to, iż łączna powierzchnia gruntów rolnych należących do skarżącego spełnia przesłanki określone dla gospodarstwa rolnego, Sąd stwierdził, że organy orzekające w tej sprawie naruszyły w stopniu, który miał wpływ na jej wynik art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym.

18 Wobec powyższego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ uchylił zaskarżone decyzje i utrzymane nimi w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd stwierdził, że ww. decyzje nie mogą być wykonane. O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.