Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2005 r., III SAB/Wa 36/05

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2005 r., III SAB/Wa 36/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, , po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- [...] w przedmiocie niedokonania zwrotu nadpłat w podatku dochodowym od osób prawnych oraz w podatku od towarów i usług postanawia - odrzucić skargę –

Uzasadnienie

2 [...] sp. z o.o. w W. złożyła skargę na bezczynność Urzędu Skarbowego W.– [...], zarzucając mu niedokonanie zwrotu nadpłat podatków pomimo upływu terminu przewidzianego w art. 77 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej oraz pisemnego wezwania do spełnienia tego obowiązku. Wniosła o zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.– [...] do "jego wykonania".

3 Skarżąca wyjaśniła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. akt III SA 3409/03 oraz III SA 3525/03 uchylił decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W.: z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych oraz z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] określającą podatek od towarów i usług.

4 Podniosła, że stosownie do art. 77 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej w razie uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego wyrokiem sądu i niewydania nowej decyzji w terminie trzech miesięcy od dnia wydania wyroku nadpłata podlega zwrotowi. Ponieważ w terminie tym nie zostały wydane decyzje określające nową wysokość zobowiązań podatkowych, kwoty określone decyzjami uchylonymi przez Sąd podlegały zwrotowi, przy czym na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zwrotowi podlegały także różnice między kwotami zapłaconymi na podstawie decyzji Urzędu Skarbowego W.- [...] a kwotami określonymi decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w W., uchylonymi wyrokami Sądu.

5 Skarżąca wyjaśniła też, że po upływie wskazanego wyżej terminu wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- [...], na którego konto wpłynęły należności podatkowe "do wykonania ustawowego obowiązku". W dniu [...] kwietnia 2005 r. otrzymała "odmowę", z uzasadnienia której wynikało, że sprawa pozostaje w obrocie prawnym, w związku z czym kwoty zapłacone nie stanowią nadpłaty i nie podlegają zwrotowi.

6 W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- [...] wyjaśnił, że decyzje uchylone przez Sąd dotyczyły podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. i podatku od towarów i usług za miesiące od maja do października 1999 r. W uzasadnieniu wyroków Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. uchylił decyzję I instancji dotyczącą podatku od towarów i usług, a decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. uchylił decyzję w przedmiocie podatku dochodowego. Sprawy zostały przekazane do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zwracała się dwukrotnie tj. [...] marca oraz [...] maja 2005 r. z wezwaniami o zwrot nadpłat, na które udzielono odpowiedzi.

7 Naczelnik Urzędu Skarbowego, powołując się na art. 72 § 1 oraz art. 77 § 1, 3 i 4 Ordynacji podatkowej stwierdził, że "nie zaniedbał sprawy" i nie może być posądzony o nieuzasadnioną zwłokę, ponieważ działa w terminach określonych Ordynacją podatkową.

8 Jego zdaniem, opartym na treści ww. przepisów, na koncie Skarżącej nie figuruje nadpłata, jako że od wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej nie upłynęły jeszcze trzy miesiące.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

10 Przedmiotowy zakres działania sądów administracyjnych określa w zamkniętym katalogu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.".

11 Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zawarte w treści tego przepisu odesłanie do punktów 1-4 nakazuje ich łączną interpretację, prowadzącą do wniosku, że kontrola bezczynności organów przez sąd administracyjny jest pochodną możliwości wniesienia skargi na określone prawne formy działania organów administracji, a zatem może nastąpić wyłącznie w zakresie, w jakim bezczynność ta dotyczy zaniechania wydania przez organ decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie oraz postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty lub wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także wydania innych aktów lub wykonania czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Bezczynność może wystąpić jedynie w przypadku, gdy organ zobowiązany był do załatwienia sprawy w takiej właśnie formie, określonej konkretnym przepisem prawa. W konsekwencji uznać należy, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których podejmowane są inne akty i czynności organów z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Uwzględniając taką skargę Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

12 Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wniesiona przez Skarżącą skarga jest niedopuszczalna, ponieważ nie dotyczy żadnego z przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

13 Skarżąca jednoznacznie określiła swoje żądanie, domagając się, aby Sąd zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego do dokonania zwrotu nadpłat, w jej ocenie powstałych, na skutek uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. dwóch decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, określających zobowiązania podatkowe spółki i niewydania przez organ pierwszej instancji nowych decyzji w trzymiesięcznym terminie.

14 Przepis art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że w przypadku uchylenia między innymi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub stwierdzenia jej nieważności, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem, uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji. Zgodnie zaś z § 4 tego artykułu w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki.

15 Zdaniem Sądu użyte w art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej sformułowanie "nadpłata (...) podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki" nie może być rozumiane jako nakaz lub podstawa prawna do wydania przez organ podatkowy aktu administracyjnego. Kwota, jaką w takim przypadku uznaje się za nadpłatę wynika z przepisu prawa i nie jest określana decyzją odrębną od wymiarowej. Dokonanie zaś zwrotu, o którym mowa w tym przepisie jest czynnością o charakterze materialno-technicznym, dokonywaną przez organ z urzędu wobec spełnienia określonych przepisami przesłanek i nie wymaga uprzedniego wydania decyzji (bądź postanowienia) w tym przedmiocie. Czynności tego rodzaju nie mieszczą się wśród spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

16 Skoro skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu może służyć jako narzędzie przeciwdziałania bierności organu wyłącznie w zakresie, w jakim organ ten obowiązany jest dokonać czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to środek taki nie może zostać skutecznie wniesiony w odniesieniu do czynności, wykraczającej poza powyższy zakres. Z tego względu skarga na bezczynność, dotycząca niedokonania zwrotu nadpłat, stanowiącego czynność materialno-techniczną, jest niedopuszczalna.

17 Sąd zauważa przy tym, że aczkolwiek zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa strona skarżąca, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie), którego skarga dotyczy, bądź też, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, skarżąc bezczynność organu w zakresie ustalonym przez nią poprzez żądanie określonego działania organu. Skoro Skarżąca domagała się nakazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego dokonania czynności materialno-technicznej, to ocena Sądu odnosić się mogła wyłącznie możliwości orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązku dokonania tej czynności.

18 Odrębną kwestią jest natomiast możliwość uzyskania przez stronę rozstrzygnięcia co do zasadności zwrotu. O ile bowiem sam zwrot następuje w formie czynności materialno-technicznej, o tyle w przypadku, gdy organ podatkowy kwestionuje zasadność zwrotu, powinien wydać decyzję o odmowie zwrotu.

19 Skarżąca jednakże zarzuciła organowi bezczynność polegającą na niedokonaniu zwrotu nadpłat (czynności materialno-technicznej), a nie braku rozstrzygnięcia kwestionującego zasadność tego zwrotu.

20 Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a. skargę wniesioną w sprawie, nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, Sąd odrzuca postanowieniem, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji.