Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2018 r., III SA/Wa 974/18

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2018 r., III SA/Wa 974/18

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp z.o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2017 r. postanawia odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

2 Skarżąca M. Sp. z o.o., na urzędowym formularzu PPPr złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powołując się na takie okoliczności jak brak środków, poniesienie straty, utrata płynności finansowej, przejściowy charakter obecnej trudnej sytuacji spółki, umorzenie egzekucji z powodu bezskuteczności egzekucji.

3 Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi [...] zł. Spółka nie posiada środków trwałych, a za ostatni rok obrotowy poniosła stratę [...] zł.

4 Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca nadesłała zeznania podatkowe CIT-8 za 2016 i 2017 r., sprawozdanie zarządu z działalności za 2017 r. bilans oraz rachunek zysków i strat za 2017 r., deklaracje VAT-7 za miesiące od marca do sierpnia 2018 r.

5 Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.

6 Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).

7 Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej.

8 Referendarz sądowy może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

9 Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA

10 z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).

11 Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. W stosunku do postępowań odnoszących się do podmiotów, powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającą przynosić dochody, udzielanie przez Państwo kredytu w tej formie znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach "nadzwyczajnych".

12 Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego 1.584 zł (z czego 150 zł Skarżąca już uiściła) jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznać należało, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych.

13 Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Jednakże z przedstawionego rachunku zysków i strat za 2016r. oraz zeznania podatkowego CIT-8 wynika, że w 2016r. Skarżąca uzyskała przychody w kwocie [...] zł. i osiągnęła dochód w kwocie [...] zł. Natomiast w 2017 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie [...] zł i poniosła stratę [...] zł.

14 Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę z działalności, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych natomiast dokumentów wynika, że za ostatnie lata uzyskiwała znaczne przychody oraz nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 wynika bowiem, że w sierpniu 2018 r. Skarżąca dokonała dostaw towarów na kwotę [...] zł oraz nabyła towary i usługi na kwotę [...] zł

15 Stwierdzić zatem należy, że kwoty uzyskiwanych przychodów w latach ubiegłych w zestawieniu z kwotą wpisu sądowego – 1.584 zł pozwalają stwierdzić, że Skarżąca nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., który wymaga wykazania braku dostatecznych środków.

16 Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.