Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2015 r., III SA/Wa 83/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2015 r., III SA/Wa 83/15

Sentencja

1 Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 13.03.2015 r. po rozpoznaniu wniosku A.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] .10.2014 r Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie

2 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.

3 2) Skarżący A.W. zwrócił się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Podał, w szczególności, że: - jest bezrobotny i chory, jak też prześladowany przez urzędników; - prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; - nie ma żadnego dochodu; - majątek stanowi dom o pow. 54 m2 i nieruchomość rolna o pow. 0,6 ha nie przynosząca żadnego dochodu; - opieka społeczna nie chce mu sfinansować zakupu dwóch par okularów; - z winy władz miasta ulica, na której mieszka nie ma kanalizacji; - za brak pracy skarżący wini urzędników z opieki społecznej; - nie pije alkoholu i walczy o sprawiedliwość. Skarżący zwrócił się o ustanowienie adwokata z urzędu z wieloletnią praktyka, "który już pomagał bezrobotny, którzy nie mieli pieniędzy na sprawiedliwość", "(...) takiego Doktora Judyma , ale w branży adwokackiej".

4 Wykonując wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie, m.in., zestawienia wszystkich źródeł utrzymania w 2014 r (data, źródło, wysokość) i dochodów oraz informacji o niezdolności do pracy i wydatkach na poratowanie zdrowia, skarżący, przy piśmie z 6.03.2015 r przedłożył zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezłożeniu dokumentów potwierdzających uzyskane dochody w 2013 r, skierowania do poradni [...], [...] , [...] , [...] wynik badania RTG, zlecenie na zaopatrzenie w wyroby [...].

5 3) Referendarz sądowy ma świadomość faktu, że sytuacja życiowa i zdolność do ponoszenia kosztów postepowania przez skarżącego była wielokrotnie a różnorodnie rozpatrywana przez sądy administracyjne. Ma również świadomość faktu, że referendarz sadowy jest rodzajem dysponenta środków publicznych i w procesie podejmowania rozstrzygnięć o prawo pomocy powinien on przestrzegać zaleceń NSA.

6 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się – a referendarz sądowy, wyrażając dla tych poglądów szacunek, podziela je w całej rozciągłości - że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 – nie publikowane). W orzecznictwie akcentuje się skutki niedopełnienia, choćby w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia, co uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09, Lex 552404). W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie nadesłał precyzyjnych informacji o uzyskiwanych przychodach i ponoszonych wydatkach w wyniku czego niemożliwe było dokonanie kalkulacji kosztów życia. Co więcej, nie udokumentował on w jakikolwiek sposób uzyskiwania (bądź nie) dochodów: z przedłożonego pisma z 6.3.2015 r wynika jedynie brak złożenia dokumentów potwierdzających dochody za okres 1.1.2013 r do 31.12.2013 r. Fakt ten dotyczył jedynie dokumentacji dochodów, a nie faktu ich uzyskiwania. Strona nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów dotyczących dochodów za lata 2014 i 2015 r.

7 Zdaniem referendarza sądowego niewiarygodne są zresztą twierdzenia strony o braku uzyskiwania przez nią jakiegokolwiek dochodu (czy braku źródeł utrzymania) na przełomie lat, ponieważ nie jest możliwe podtrzymanie egzystencji osoby o najskromniejszych nawet potrzebach życiowych - bez zaspokojenia tych skromnych potrzeb. Dlatego brak nadesłania informacji w tym zakresie należy traktować jako niewyjaśnienie sytuacji życiowej i niewykonanie wezwania referendarza sądowego.

8 Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt sprawy pozwalają uznać, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Odnosząc się – dodatkowo a informacyjnie - do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu referendarz sądowy wskazuje nadto, że nie posiada on kompetencji do dokonania wyboru pełnomocnika z urzędu, wg kryterium postulowanego przez stronę ("doktora Judyma, ale w branży adwokackiej"). Zawód adwokata, choć uznawany jeszcze za "zawód zaufania publicznego" został poddany reglamentacji wynikającej z konieczności przestrzegania reguł konkurencji i wolnego rynku, stąd też obiektywna trudność wnioskowanego wyboru, także przez władze samorządu adwokackiego.

9 4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.