Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2017 r., III SA/Wa 78/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2017 r., III SA/Wa 78/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie

2 Skarżąca S. sp. z o.o. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, wskazując, iż od kilku lat ponosi stratę podatkową i bilansową. Wiąże się to z nietrafionymi inwestycjami w Polsce. Skarżąca miała od 2015 r. generować zyski, ale sprawy związane z realizacją przychodów opóźniają się, z uwagi na niezrealizowane inwestycje w ekologiczne elektrownie. Aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie dochodzi swoich roszczeń od kontrahentów. Dodała, iż po uregulowaniu zobowiązań podatkowych zamierza wznowić tę działalność i połączyć się ze swoim wspólnikiem. Oświadczyła, że za 2016 r. odnotowała stratę. Skarżąca wyjaśniła, że pozycja w bilansie "udziały i akcje" oraz "pożyczka" dotyczą spółki P. sp. z o.o. i prawdopodobnie nie zostaną nigdy odzyskane. Podała, iż zobowiązania wynoszą aktualnie ponad 4.935.167 zł. Powołała się na fakt udzielenia prawa pomocy jej wspólnikowi w innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach. Wskazała, że posiada jedno konto bankowe w Millennium Bank S.A. (saldo za kwiecień 2017 r. 10 zł). W latach 2016-2017 Skarżąca nie odnotowała żadnych wpływów na swoje konto. Nie wystawiła żadnych faktur. Nie posiada środków na opłacenie skargi i w najbliższym czasie takich środków nie będzie posiadać. Skarżąca pokrywa tylko bieżące koszty funkcjonowania z prywatnych środków prezesa zarządu będącego rencistą. Do wniosku załączono m. in. bilans, rachunek zysków i strat, wyciąg z rachunku bankowego, CIT- 8 za 2016 r.

3 Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

4 Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z nich stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13).

5 W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

6 Zdaniem referendarza sądowego przesłanki tej Skarżąca nie spełnia.

7 Jej argumentacja zasadza się na takich okolicznościach jak nieprowadzenie działalności gospodarczej, brak przychodów, ponoszenie od kilku już lat straty, ciążące na Skarżącej zobowiązania.

8 Jakkolwiek istotnie sytuacja Skarżącej nie należy do łatwych (w minionych latach wykazała stratę, nie posiada majątku trwałego), jednak nadal pozostaje w obrocie prawnym jako przedsiębiorca. To z kolei wiąże się z koniecznością podejmowania wszelkich działań niezbędnych do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania wszelkich związanych z nią należności tak prywatnoprawnych, jak i tych o charakterze publicznym.

9 Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (por. postanowienia NSA z: 19 lipca 2016 r., I FZ 160/16; 12 października 2015 r., I FZ 375/15).

10 Tym bardziej, że – jak sama oświadczyła – Skarżąca zamierza wznowić działalność gospodarczą i połączyć się ze swoim wspólnikiem. Nie istnieją zatem jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające jej podjęcie należytej aktywności w celu samodzielnego sfinansowania kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu.

11 W tej sytuacji nie ma – zdaniem referendarza sądowego - podstaw do traktowania Skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

12 Skoro założeniem Skarżącej jest kontynuacja tej działalności, a mimo to pozostaje ona bierna, nie uzyskuje przychodów i nie podejmuje konkretnych starań ukierunkowanych na ich uzyskiwanie, to oznacza, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych jest powodowany jej postawą, nie zaś czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi.

13 Z tych wszystkich względów nie może mieć decydującego znaczenia argumentacja Skarżącej skupiająca się wokół takich okoliczności jak nieosiąganie przychodów czy ponoszenie straty. Przyjęcie takiej argumentacji prowadziłoby bowiem do wniosku, że w zasadzie każdy podmiot, który zrezygnował z aktywności powinien być zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych.

14 Z tych względów uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Wobec tego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.