Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2013 r., III SA/Wa 575/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2013 r., III SA/Wa 575/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
2 W dniu 6 sierpnia 2012r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek T.
3 W. (zwanego dalej "Skarżącym") o wydanie pisemnej interpretacji przepisów
4 prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od
5 osób fizycznych.
6 Z przedstawionego opisu zdarzeń przyszłych wynika, że Skarżący, będący
7 osobą fizyczną, jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej (zwanej dalej
8 "SKA"), która powstała w wyniku przekształcenia spółki komandytowej. Skarżący
9 zamierza przystąpić jako akcjonariusz do kolejnych SKA. Planowane są nowe emisje
10 akcji w SKA, które będą obejmowane w zamian za wkłady pieniężne oraz
11 niepieniężne. Kapitał zapasowy SKA będzie powiększany o kwoty stanowiące tzw.
12 agio emisyjne nowych akcji. Planowane są bowiem nowe emisje akcji, gdzie tylko
13 część wpłat i wkładów na objęcie akcji będzie przekazana na kapitał zakładowy, zaś
14 większość byłaby przelana na kapitał zapasowy.
15 Planowane jest także, iż walne zgromadzenie w SKA podejmie uchwałę
16 o podwyższeniu kapitału zakładowego ze środków własnych SKA poprzez emisję
17 nowych akcji lub podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Na ten
18 cel zostaną przekazane środki zgromadzone w powyżej opisanym kapitale
19 zapasowym SKA (środki z agio emisyjnego) oraz z wypracowanych przez SKA
20 zysków, w tym zysków przekazywanych wcześniej uchwałą zgromadzenia
21 wspólników na kapitał zapasowy (tj. zysków co do których nastąpiła tzw. kapitalizacja
22 zysków). Akcje przydzielone w tym trybie będą przysługiwały akcjonariuszom
23 w stosunku do ich udziałów w dotychczasowym kapitale zakładowym. Otrzymane
24 tym sposobem akcje tj. akcje przydzielone w związku z podwyższeniem kapitału
25 zakładowego ze środków własnych SKA, zostaną następnie odpłatnie zbyte przez
26 Skarżącego, w tym także nastąpi ich odpłatne zbycie na rzecz SKA w celu
27 umorzenia tych akcji (tzw. dobrowolne umorzenie).
28 W związku z powyższym Skarżący zapytał, jak należy ustalić koszt uzyskania
29 przychodów w przypadku odpłatnego zbycia akcji w SKA, w tym odpłatnego ich
30 zbycia na rzecz SKA w celu umorzenia, nabytych (otrzymanych) w wyniku
31 powyższego podwyższenia kapitału zakładowego ze środków własnych SKA
32 (z kapitału zapasowego SKA lub z zysku SKA, w tym zysków przekazywanych
33 wcześniej na kapitał zapasowy) poprzez emisję nowych akcji lub podwyższenie
34 wartości nominalnej dotychczasowych akcji?
35 W ocenie Skarżącego w przypadku odpłatnego zbycia akcji SKA, w tym
36 odpłatnego ich zbycia na rzecz SKA w celu umorzenia, otrzymanych (nabytych)
37 w wyniku opisanego wyżej podwyższenia kapitału zakładowego ze środków
38 własnych SKA (z kapitału zapasowego SKA lub z zysku SKA) poprzez emisję
39 nowych akcji lub podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji będzie
40 on uprawniony do rozpoznania jako kosztu uzyskania przychodów tej części środków
41 przekazanych wcześniej z kapitału zapasowego lub z zysków na kapitał zakładowy,
42 która przypada na zbywane przez niego akcje. Kosztem podatkowym byłaby więc
43 wartość nominalna nowych akcji otrzymanych w powyższy sposób lub wartość
44 podwyższenia nominału istniejących akcji.
45 Skarżący stwierdził, że w polskim prawie podatkowym pojęcie kosztów
46 uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych definiuje art. 22
47 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.
48 U. z 2012r.f poz. 361 ze znr, zwanej dalej "u.p.d.o.f."). Z kolei art. 23 ust. 1 pkt 38
49 u.p.d.o.f. przewiduje, iż kosztami uzyskania przychodów osiągniętych z odpłatnego
50 zbycia papierów wartościowych są wydatki poniesione na objęcie lub nabycie
51 papierów wartościowych. W ocenie Skarżącego unormowanie to będzie miało
52 zastosowanie w przedmiotowej sytuacji, gdyż zgodnie z przyjętym przez Ministra
53 Finansów stanowiskiem (wyrażanym w interpretacjach indywidualnych) akcje SKA
54 należy traktować jako papiery wartościowe.
55 Według Skarżącego w przypadku, gdy następuje podwyższenie wartości
56 nominalnej posiadanych akcji albo wydanie nowych akcji w wyniku podwyższenia
57 kapitału zakładowego ze środków własnych SKA, nie można twierdzić, iż nie zostały
58 poniesione wydatki na nabycie lub objęcie akcji, gdyż akcjonariusz nie poniósł
59 żadnego wydatku. W ujęciu ekonomicznym podwyższenie kapitału zakładowego ze
60 środków wypracowanych przez SKA stanowi wydatek powiązany z posiadanymi
61 akcjami. Przede wszystkim środki przekazane z kapitału zapasowego na kapitał
62 zakładowy mogłyby zostać wypłacone akcjonariuszom np. w formie wynagrodzenia
63 za umarzane inne akcje. Nie można więc twierdzić, iż akcjonariusz nie poniósł
64 żadnego wydatku, gdyż było nim właśnie zrzeczenie się prawa do środków
65 mogących mu być wypłaconymi. Wartość kapitału zapasowego jest zapisana jako
66 pasywo SKA, gdyż wartość ta jest ostatecznie należna wspólnikowi. Takie działanie
67 spowodowało brak przysporzenia w majątku akcjonariusza SKA.
68 Zdaniem Skarżącego należy uznać, iż środki, które na mocy decyzji walnego
69 zgromadzenia zostały przekazane na podwyższenie kapitału zakładowego stanowią
70 wydatki na objęcie lub nabycie nowych akcji, czy też akcji o podwyższonej wartości
71 nominalnej. Wydatki te zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. będą stanowiły koszt
72 uzyskania przychodu w momencie odpłatnego zbycia tak otrzymanych akcji, w tym
73 odpłatnego zbycia w celu umorzenia. Według Skarżącego środki przekazane na
74 podwyższenie kapitału zakładowego SKA powinny być zatem traktowane jako
75 wydatki na nabycie lub objęcie akcji. Wydatki te należy obliczyć dla każdego
76 z akcjonariuszy oddzielnie w zależności od tego jaka część środków przekazanych
77 z kapitału zapasowego lub z zysków na kapitał zakładowy przypada na zbywane
78 przez niego akcje. Będzie to zatem wartość nominalna nowych akcji, gdyż o sumę
79 wartości nominalnej nowych akcji został podwyższony kapitał zakładowy SKA.
80 Skarżący podkreślił, że prezentowane przez niego stanowisko jest
81 akceptowane przez organy podatkowe w odniesieniu do zbywania akcji lub udziałów
82 spółek kapitałowych. Ze względu na fakt, iż sposób ustalania kosztów dla obu tych
83 zdarzeń jest identyczny - opiera się na regulacji art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., to
84 należy stwierdzić, iż przywołane stanowisko organów podatkowych będzie się także
85 odnosiło do zbywania papierów wartościowych, jakimi są akcje SKA. Skarżący na
86 potwierdzenie powyższej argumentacji wskazał pisma naczelników urzędów
87 skarbowych. Według Skarżącego także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
88 z dnia 20 stycznia 2005r. o sygn. akt FSK 1065/04 potwierdził, iż w przypadku
89 podwyższenia kapitału zakładowego ze środków własnych spółki istnieje możliwość
90 zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w momencie ich
91 sprzedaży.
92 Zdaniem Skarżącego nie sposób ponadto twierdzić, że otrzymał on omawiane
93 akcje "za darmo" lub nieodpłatnie. Gdyby takie otrzymanie było nieodpłatne to
94 powstałaby przychód z nieodpłatnych świadczeń lub przychód w naturze, lecz
95 takiego stanowiska nigdy nie prezentowały organy podatkowe ani sądy
96 administracyjne. Spółka nadal jest dłużnikiem akcjonariuszy, z tym, że dług ten nie
97 jest już odzwierciedlony na kapitale zapasowym, lecz na kapitale zakładowym.
98 Zatem SKA niczego nieodpłatnie nie wydaje swoim akcjonariuszom. Co więcej
99 jakiekolwiek nieodpłatne świadczenie SKA na rzecz akcjonariuszy byłoby niezgodne
100 z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U.
101 z 2000r. Nr 94, poz. 1037 ze zm., zwanej dalej "K.s.h."). Stanowisko Skarżącego
102 ma, jego zdaniem, potwierdzenie również w interpretacjach indywidualnych organów
103 podatkowych.
104 W interpretacji indywidualnej z dnia [...] listopada 2012r. Minister Finansów
105 (zwany dalej także "Ministrem") uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe.
106 Minister odwołał się do art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 6
107 lit. a) u.p.d.o.f. i wskazał, że w zakresie definicji papierów wartościowych przepisy
108 u.p.d.o.f. odsyłają do przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie
109 instrumentami finansowymi (Dz. U. z 201 Or. Nr 211, poz. 1384 ze zm., zwanej dalej
110 "u.o.i.f"). Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 lit. a) u.o.i.f., akcje są zaliczane do papierów
111 wartościowych. U.o.i.f. nie różnicuje przy tym akcji na te emitowane w spółkach
112 akcyjnych i te emitowane w SKA, Podobnie przepisy u.p.d.o.f. posługują się w art. 17
113 ust. 1 pkt 6 lit. a) pojęciem "papiery wartościowe" nie ograniczając go tym samym
114 jedynie do akcji w spółkach mających osobowość prawną.
115 Minister dokonał następnie analizy zasad uczestnictwa akcjonariusza w SKA -
116 z punktu widzenia prawa handlowego i podatkowego. Wskazał, że zgodnie
117 z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2012r. sygn. akt
118 II FPS 1/11 oraz prezentowanym w późniejszych orzeczeniach poglądem,
119 ugruntowała się teza, że dywidenda przyznana akcjonariuszowi, będącemu osobą
120 fizyczną, przez walne zgromadzenie SKA na podstawie uchwały o podziale zysku
121 z działalności gospodarczej tej spółki, stanowi jego przychód z działalności
122 gospodarczej. W przypadku akcjonariusza SKA przychód należny dla niego z racji
123 otrzymania dywidendy od wypracowanego przez SKA zysku powstaje w dniu
124 podjęcia uchwały przez walne zgromadzenie spółki, albo też w przypadku ustalenia
125 dnia dywidendy - w tym dniu.
126 W ocenie Ministra analiza zasad uczestnictwa akcjonariusza w SKA prowadzi
127 zatem do wniosku, że bezpodstawna jest argumentacja Skarżącego, która opiera się
128 na założeniu, że prawo do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów jest
129 wynikiem rzekomego zrzeczenia się środków, mogących być mu wypłaconymi.
130 Oczywistym jest bowiem, że nie można się zrzec niczego, do czego nie nabyło się
131 jeszcze prawa. Sama utrata możliwości otrzymania przez akcjonariusza wypłaty
132 dywidendy także nie decyduje o prawie do rozpoznania kosztów uzyskania
133 przychodów. W tym przypadku mamy bowiem do czynienia z klasycznym
134 odwołaniem się przez wnioskodawcę do instytucji "utraconych korzyści" (lucrum
135 cessans). Skoro jednak utracone korzyści, których podatnik się spodziewał, lecz ich
136 nie osiągnął, nie stanowiły dla niego przychodu podlegającego opodatkowaniu, to
137 mogą one stanowić dla niego kosztu uzyskania przychodów.
138 W konkluzji organ interpretujący, odwołując się ponadto do wyroku
139 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2012r.
140 o sygn. akt l SA/Kr 864/12, stwierdził, że do kosztów uzyskania przychodów z tytułu
141 odpłatnego zbycia akcji (w tym w celu ich umorzenia) Skarżący będzie mógł zaliczyć
142 jedynie taką wartość, którą w momencie podwyższenia kapitału zakładowego, a więc
143 obejmowania nowych akcji lub podwyższania wartości nominalnej akcji dotąd
144 posiadanych rozpoznał jako przychód i opodatkował. Tylko bowiem takie działanie
145 zapewni respektowanie zasady związania kosztów z przychodami. Argumentacja
146 Skarżącego, że środki przekazane z kapitału zapasowego i zysków na kapitał
147 zakładowy mu się należą gdyż środki te mogły zostać mu wypłacone, nie jest
148 podstawą do twierdzenia, że Skarżący poniósł koszt.
149 Zdaniem Ministra nie znajduje podstaw również odwoływanie się przez
150 Skarżącego do sytuacji akcjonariusza w spółce akcyjnej. Podwyższenie bowiem
151 kapitału zakładowego w spółce mającej osobowość prawną jest źródłem przychodu
152 z tytułu udziału w zyskach osób prawnych zgodnie z treścią art. 24 ust. 5 pkt 4
153 u.p.d.o.f. Skoro uprzednio akcjonariusz opodatkował dochód przeznaczony na
154 podwyższenie kapitału zakładowego w spółce akcyjnej, to w momencie późniejszego
155 odpłatnego zbycia akcji uznaje się jego prawo do uwzględniania takiego dochodu
156 przy obliczaniu kosztów uzyskania przychodów. Powyższa argumentacja potwierdza
157 zatem stanowisko Ministra wyrażone w interpretacji, że Skarżący będzie mógł
158 zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwoty przeznaczone na podwyższenie
159 kapitału zakładowego w SKA tylko wówczas, jeśli je uprzednio opodatkował. Nie
160 można bowiem akcjonariusza SKA uprzywilejowywać nie tylko w stosunku do
161 akcjonariusza spółki akcyjnej, ale i w stosunku do pozostałych podatników, którzy
162 odpłatnie zbywają (również w celu umorzenia) udziały lub akcje.
163 Końcowo Minister podkreślił, odnosząc się do powołanych przez Skarżącego
164 interpretacji, że jakkolwiek orzeczenia podatkowe kształtują pewną linię wykładni
165 obowiązującego prawa, to dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie
166 prawnym. W odniesieniu do powołanych przez Skarżącego pism organów
167 podatkowych stwierdził, że orzeczenia te zapadły w indywidualnych sprawach
168 i w świetle art. 87 Konstytucji RP nie są źródłem powszechnie obowiązującego
169 prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla organu wydającego interpretację.
170 Minister Finansów, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia
171 prawa, skierowane przez Skarżącego, stwierdził brak podstaw do zmiany
172 ww. indywidualnej interpretacji.
173 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
174 Skarżący wniósł o uchylenie powyższej interpretacji Ministra w całości oraz
175 o potwierdzenie prawidłowości stanowiska Skarżącego, zarzucając naruszenie:
176 1) art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez błędne przyjęcie, iż w przypadku
177 odpłatnego zbycia akcji SKA, które zostały otrzymane w wyniku działań opisanych
178 szczegółowo we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji, akcjonariusz nie
179 będzie uprawniony do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu w wysokości
180 wartości nominalnej akcji otrzymanych w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego
181 o kwoty przekazane z kapitału zapasowego lub z zysków;
182 2) art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., poprzez błędną interpretację, polegającą na
183 uznaniu, iż w przypadku odpłatnego zbycia przez Skarżącego akcji SKA nie będzie
184 on uprawniony do zaliczenia jako koszt uzyskania przychodu w momencie
185 odpłatnego zbycia akcji SKA ich wartości nominalnej, która odpowiada środkom
186 przekazanych wcześniej z kapitału zapasowego lub z zysków na podwyższenie
187 kapitału zakładowego;
188 3) art. 30b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., poprzez błędne przyjęcie, iż zasady wyrażone
189 w tym przepisie, dotyczące sposobu ustalania kosztów uzyskania przychodów
190 w przypadku zbycia papierów wartościowych nie znajdują zastosowania w niniejszej
191 sprawie i Skarżący nie jest uprawniony do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu
192 w sposób wskazany we wniosku,
193 4) art. 14b § 1 w związku z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.
194 Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej "O.p."),
195 poprzez rozszerzającą interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczących
196 kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji SKA, naruszającą
197 zasadę in dubio pro tributario,
198 5) art. 14b § 1 w związku z art. 14a § 1 O.p., poprzez wydawanie sprzecznych
199 interpretacji indywidualnych, co z pewnością nie stanowi działania, które ma na celu
200 zapewnienie jednolitości stosowania przepisów prawa podatkowego.
201 W ocenie Skarżącego art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. będzie miał zastosowanie
202 w sprawie i w sytuacji odpłatnego zbycia akcji SKA Skarżący jest uprawniony do
203 rozpoznania wszystkich wydatków poniesionych na nabycie lub objęcie akcji jako
204 koszt uzyskania przychodu. W konsekwencji na tle stanu faktycznego wskazanego
205 we wniosku, należy uznać za błędne stanowisko Ministra, iż brak jest podstaw do
206 uznania za koszt uzyskania przychodu wartości nominalnej akcji (tym samym
207 środków przekazanych z kapitału zapasowego lub z zysków - SKA na podwyższenie
208 kapitału zakładowego, w wyniku którego zostanie podwyższona wartość nominalna
209 istniejących akcji lub nastąpi emisja nowych akcji). Taka interpretacja wprost narusza
210 art. 23 ust. 1 pkt. 38 i art. 30b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. Brak bowiem możliwości
211 rozpoznania kosztów poniesionych na objęcie lub nabycie akcji SKA, prowadziłby do
212 faktycznego opodatkowania przychodu osiągniętego z tytułu odpłatnego zbycia akcji
SKA.
213 W ocenie Skarżącego, w ujęciu ekonomicznym, podwyższenie kapitału
214 zakładowego ze środków wypracowanych przez SKA stanowi koszt powiązany
215 bezpośrednio z posiadanymi akcjami. Przede wszystkim, środki przekazane
216 z kapitału zapasowego na kapitał zakładowy zostałyby wypłacone akcjonariuszom
217 np. w formie dywidendy bądź wynagrodzenia za umarzane inne akcje. Nie można
218 więc stwierdzić, iż akcjonariusz nie poniósł żadnego kosztu (wydatku). Jako wydatek
219 ten należy traktować niewykorzystanie środków na wypłatę dywidendy czy
220 wynagrodzenie za umorzenie innych akcji, gdyż było nim właśnie zrzeczenie się
221 prawa do środków które byłyby wypłacone. Takie działanie spowodowało brak
222 przysporzenia w majątku akcjonariusza SKA.
223 Powyższa argumentacja potwierdza, zdaniem Skarżącego, iż środki, które na
224 mocy decyzji walnego zgromadzenia zostały przekazane na podwyższenie kapitału
225 zakładowego, a nie wypłacone akcjonariuszom, stanowią wydatki na objęcie lub
226 nabycie nowych akcji czy też akcji o podwyższonej wartości nominalnej. Wydatki te
227 natomiast zgodnie z wyraźnym brzmieniem przepisu art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f.
228 będą stanowiły koszt uzyskania przychodu w momencie odpłatnego zbycia tak
229 otrzymanych akcji, w tym odpłatnego zbycia w celu umorzenia. Tak ustalony koszt
230 będzie jednocześnie równy wartości nominalnej akcji.
231 W związku z powyższym, według Skarżącego, środki przekazane na
232 podwyższenie kapitału zakładowego SKA powinny być traktowane jako wydatki na
233 nabycie lub objęcie akcji. Wydatki te należy obliczyć dla każdego z akcjonariuszy
234 oddzielnie w zależności od tego jaka część środków przekazanych z kapitału
235 zapasowego lub z zysków na kapitał zakładowy przypada na zbywane przez niego
236 akcje. Będzie to zatem wartość nominalna nowych akcji, gdyż o sumę wartości
237 nominalnej nowych akcji został podwyższony kapitał zakładowy SKA. Takie
238 stanowisko ma potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych organów
239 podatkowych.
240 Skarżący podkreślił, iż prezentowane przez niego stanowisko jest
241 akceptowane przez organy podatkowe w odniesieniu do zbywania akcji lub udziałów
242 spółek kapitałowych. Ze względu na fakt, iż sposób ustalania kosztów dla obu tych
243 zdarzeń jest identyczny - opiera się na art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., to takie
244 stanowisko organów podatkowych będzie się także odnosiło do zbywania papierów
245 wartościowych, jakimi są akcje SKA. Potwierdzają to wskazane przez Skarżącego
246 pisma naczelników urzędów skarbowych oraz wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2005r.
247 o sygn. akt FSK 1065/04.
248 Według Skarżącego Minister uznał stanowisko wyrażone we wniosku za
249 nieprawidłowe również ze względu na sprzeczność z zasadą związania kosztów
250 z przychodami. Tym samym organ interpretacyjny uznał, iż każda sytuacja opisana
251 we wniosku, która prowadzi do otrzymania akcji przez Skarżącego nie będzie
252 prowadziła do postania po jego stronie przychodu. Stanowisko takie, w ocenie
253 Skarżącego, stoi w sprzeczności z wcześniej wyrażanym w interpretacjach
254 indywidualnych, stanowiskiem organów podatkowych. Zatem organ interpretacyjny
255 zaprzecza własnym słowom, twierdząc z jednej strony, że w związku z brakiem
256 przychodu, Skarżąca nie ma prawa rozpoznania kosztów, z drugiej strony zaś
257 wskazując, iż taki przychód u Skarżącego się pojawi.
258 Końcowo Skarżący podniósł, że traci on prawo do otrzymania wskazanych
259 środków np. w formie dywidendy, przekazując je na podwyższenie kapitału
260 zakładowego SKA. Zatem, tracąc pewien majątek, już z tego względu ponosi koszt
261 i ma prawo do jego podatkowego rozliczenia w dacie odpłatnego zbycia akcji SKA
262 otrzymanych w opisany we wniosku sposób. Kwestia powstania przychodu lub nie,
263 w związku z otrzymaniem akcji, nie może być decydująca, gdyż ustawodawca
264 zawsze ma prawo niepobierania podatku od określonych zdarzeń, tak samo jak
265 może wprowadzać zwolnienia z opodatkowania bądź wyłączenia z przychodów. Nie
266 może być bowiem prawidłową wykładnia, mówiąca, iż ustawa podatkowa przewiduje
267 w danej sytuacji podwójne opodatkowanie tej samej wartości ekonomicznej, tj. tego
268 samego przychodu.
269 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko
270 w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
271 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
272 Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z
273 dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153,
274 poz.1269 ze zm.), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez
275 kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
276 Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
277 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., Poz. 270 ze zm.)
278 zwanej dalej "p.p.s.a", kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje
279 również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa
280 podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
281 Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł w granicach sprawy nie będąc
282 związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
283 Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdza, że skarga okazała
284 się bezzasadna.
285 Przedmiotem zaskarżonej interpretacji jest odpowiedź na przedstawione przez
286 skarżącą pytanie dotyczące ustalenia kosztów uzyskania przychodu w przypadku
287 odpłatnego zbycia SKA (w tym zbycia na rzecz spółki celem umorzenia) akcji
288 nabytych (otrzymanych) w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego ze środków
289 własnych spółki (z kapitału zapasowego lub z zysku, w tym z zysków
290 przekazywanych wcześniej na kapitał zapasowy) poprzez emisję nowych akcji lub
291 podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji.
292 Zdaniem strony skarżącej utrata możliwości bezpośredniego otrzymania
293 środków przekazanych na kapitał zakładowy z kapitału zapasowego spółki (z agio
294 oraz wypracowanych zysków) winna być rozpoznana jako wydatek akcjonariusza
295 poniesiony na objęcie nowych akcji czy też akcji o podwyższonej wartości nominalnej
296 a tym samym jako koszt uzyskania przychodu w momencie odpłatnego zbycia
297 otrzymanych akcji, w tym zbycia w celu umorzenia.
298 W ocenie organu, jeżeli w momencie podwyższenia wartości kapitału
299 zakładowego u akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej nie nastąpiło zaliczenie
300 do przychodów i opodatkowania kwoty przeznaczonej na podwyższenie kapitału
301 zakładowego ze środków kapitału zapasowego przez emisję nowych lub
302 podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji, to przy ustalaniu kosztów
303 uzyskania przychodów z późniejszego odpłatnego zbycia tych akcji, kwoty tej nie
304 można uwzględniać jako kosztu podatkowego.
305 Sporne pomiędzy stronami jest, czy jako wydatki akcjonariusza na objęcie
306 akcji spółki komandytowo-akcyjnej, które pomniejszają przychód z odpłatnego ich
307 zbycia na rzecz spółki, (w tym w celu ich umorzenia), można uznać środki własne
308 spółki przekazane z kapitału zapasowego na kapitał zakładowy w części
309 przypadającej na zbywane akcje.
310 Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego przez stronę skarżącą wynika,
311 że uchwałą walnego zgromadzenia ma nastąpić podwyższenie kapitału zakładowego
312 spółki komandytowo akcyjnej ze środków własnych spółki (zgromadzonych na
313 kapitale zapasowym a pochodzącym z agio emisyjnego oraz zysków przekazanych
314 na ten kapitał uchwałą wspólników). Akcje przydzielone w związku z podwyższeniem
315 kapitału w stosunku do udziałów mają zostać odpłatnie zbyte na rzecz spółki w celu
316 umorzenia.
317 W przedstawionym stanie sprawy, źródłem pokrycia kapitału zakładowego są
318 zatem środki spółki, które nie mogą być utożsamiane, jak chce skarżąca, ze
319 środkami akcjonariusza, rozumianymi jako zrzeczenie się przez niego prawa do
320 środków jakie mogły mu być wypłacone.
321 Przychodem akcjonariusza z udziału w spółce komandytowo-akcyjnej jest
322 dywidenda. Organ dokonując interpretacji prawidłowo odwołał się w zakresie zasad
323 uczestnictwa i związanych z tym uprawnień majątkowych akcjonariusza spółki
324 komandytowo-akcyjnej do przepisów K.s.h. Wskazał, że stosownie do art. 147 § 1
325 K.s.h. komplementariusz oraz akcjonariusz uczestniczą w zysku SKA proporcjonalnie
326 do ich wkładów wniesionych do spółki, chyba że statut stanowi inaczej.
327 Akcjonariusze SKA mają prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu
328 finansowym, zbadanym przez biegłego rewidenta, który został przeznaczony przez
329 walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom (art. 347 § 1 w zw. z art. 126 § 1 pkt
330 2 K.s.h.). Uchwała o podziale zysku w części przypadającej na akcjonariuszy
331 wymaga przy tym zgody wszystkich komplementariuszy (art.146 § 2 pkt 2 K.s.h.).
332 Uprawnionymi do podziału zysku są akcjonariusze, którym przysługiwały akcje w
333 dniu powzięcia uchwały o podziale zysku, chyba że statut upoważnia walne
334 zgromadzenie do określenia innego dnia, według którego ustala się listę
335 akcjonariuszy uprawnionych do dywidendy (dnia dywidendy, art. 348 § 2 w zw. z art.
336 126 § 1 pkt 2 K.s.h.).
337 Akcjonariuszowi przysługuje zatem zysk z udziału tylko przypadku, gdy
338 komplementariusze podejmą uchwałę o jego podziale, zatem nie nabywa prawa do
339 dywidendy bez podjęcia uchwały o podziale zysku. Zauważyć należy, że powstanie
340 obowiązku podatkowego z tytułu wypłaty dywidendy było przedmiotem rozważań
341 Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale składu 7 sędziów z dnia 20
342 maja 2013 r., sygn. akt II FPS 6/12 przyjął, że datą powstania obowiązku
343 podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych dla osoby fizycznej,
344 będącej akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej, w myśl art. 14 ust. 1i
345 u.p.d.o.f. jest dzień faktycznego otrzymania dywidendy. Od tego czasu przychód z
346 tytułu udziału w zysku (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.) staje się przychodem ze źródła
347 określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., należnym w rozumieniu art. 14 ust. 1
348 u.p.d.o.f., stanowiącym podstawę do wyliczenia obowiązku podatkowego w zakresie
349 podatku dochodowego od osób fizycznych.
350 Kosztami uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji są wydatki
351 poniesione na ich objęcie (art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f.). Interpretacja sformułowania
352 "wydatków na objęcie udziałów (akcji)", zakłada istnienie związku pomiędzy
353 poniesieniem wydatku a nabyciem (objęciem) udziałów (akcji) i oznacza wszelkie
354 koszty bezpośrednio warunkujące (objęcie) nabycie tych udziałów (akcji), bez których
355 poniesienia nie byłoby możliwe skuteczne nabycie (objęcie) tych udziałów (akcji).
356 Jakkolwiek ustawodawca zawęził zakres wydatków zaliczanych do kosztów
357 uzyskania przychodów poprzez wskazanie konkretnego ich przeznaczenia na
358 nabycie (objęcie) udziałów, to nie oznacza, że wydatek może być rozumiany z
359 pominięciem ogólnej zasady określonej w art. 22 ust.1 u.p.d.o.f , czyli, że nie
360 zachodzi konieczność wykazania jego poniesienia. Powyższe oznacza, że
361 wydatkiem na objęcie akcji nie może być sama utrata możliwości otrzymania
362 dywidendy jak również domniemanie zrzeczenia się przez akcjonariusza prawa do
363 środków jakie mogły mu być wypłacone.
364 Sąd podziela argumentację organu, że skoro środki tak z agio emisyjnego jak i
365 z zysków zostały przekazane na kapitał zapasowy, stały się środkami spółki i nie
366 zostały przeznaczone dla wspólników, tym samym akcjonariusz nie nabył do nich
367 prawa którego mógłby się zrzec. Brak przysporzenia po stronie akcjonariusza, nie
368 daje podstaw do kwalifikowania środków własnych spółki komandytowo-akcyjnej
369 przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego jako wydatków
370 akcjonariusza na objęcie akcji.
371 Nie ma podstaw odwoływanie się przez skarżącą do sytuacji akcjonariusza w
372 spółce akcyjnej. Podwyższenie kapitału w spółce akcyjnej mającej osobowość
373 prawną jest źródłem przychodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych ( art. 24
374 ust 5 pkt 4 u.p.d.o.f.). Skoro w przypadku spółki kapitałowej na podwyższenie
375 kapitału zakładowego przeznaczony jest dochód po opodatkowaniu, w przypadku
376 odpłatnego zbycia akcji istnieje podstawa do uwzględnienia takiego opodatkowanego
377 dochodu przy kosztach uzyskania przychodu na nabycie akcji. Ustawodawca w
378 ustawie podatkowej wyraźnie wskazał sytuację, kiedy podwyższenie kapitału
379 zakładowego jest przychodem podlegającym opodatkowaniu, z tym, że zawęził
380 stosowanie art. 24 ust 5 pkt 4 wyłącznie do spółek kapitałowych.
381 Zasadnie organ podnosi, że skoro momencie przekazania środków własnych
382 spółki na podwyższenie kapitału zakładowego i objęcia akcji spółki komandytowo-
383 akcyjnej nie powstał u akcjonariusza opodatkowany przychód, nie można tych
384 środków utożsamiać z kosztem nabycia. Przyjęcie odmiennego poglądu
385 prowadziłoby do zaliczenia w koszty wartości, które uprzednio nie stanowiły
386 przychodu, (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Kr
387 259/13).
388 Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 22 ust. 1, art. 23 ust 1 pkt 38
389 oraz art.30b ust.2 pkt 1 u.p.d.o.f. jest bezzasadny.
390 Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 121 § 1 w zw. z
391 art. 14b § 1 O.p.. oraz zasad in dubio pro tributario i wydawania sprzecznych
392 interpretacji indywidualnych.
393 Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie
394 poprawne, w którym traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa.
395 Realizacja zasady zaufania wymaga od organu wydającego interpretację odniesienia
396 do powołanych rozstrzygnięć dotyczących tożsamych przedmiotowo spraw. W
397 niniejszej sprawie organ odniósł się do przywołanych interpretacji wyjaśniając
398 rozbieżność zmianą stanowiska przez Ministra Finansów, po uwzględnieniu
399 orzecznictwa sądowego dotyczącego zasad opodatkowania akcjonariusza w spółce
400 komandytowo-akcyjnej. Organ rozważył argumenty strony skarżącej, w tym poparte
401 przywołanymi interpretacjami. To, że treść interpretacji nie odpowiada oczekiwaniom
402 strony, nie oznacza, że naruszona została zasada pogłębiania zaufania do organów
403 podatkowych.
404 Odnosząc się do zarzutu wydawania przez organ sprzecznych interpretacji
405 indywidualnych Sąd podziela stanowisko organu, że wykładnia przepisów prawa
406 podatkowego, jakiej dokonał w interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2011r.
407 (w sprawie [...] ) była aktualna w okolicznościach, które
408 towarzyszyły wydaniu tej decyzji.
409 Z kolei zasada in dubio pro tributario nie może być rozumiana w ten sposób,
410 że w razie wątpliwości interpretacyjnych należy przyjąć punkt widzenia
411 wnioskodawcy, gdyż ma ona zastosowanie tylko wówczas, gdy wykładnia przepisu
412 Rawa przy zastosowaniu wszystkich jego aspektów nie daje zadowalających
413 rezultatów, a taka sytuacja w rozstrzyganej sprawie nie miała miejsca. Dodać można,
414 że - jak słusznie podkreślił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4 stycznia 2001r., w
415 sprawie III ZO 26/00 możliwość stosowania zasady in dubio w procesie interpretacji
416 przepisów prawa podatkowego jest niedopuszczalna.
417 Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd
418 Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Powołane przepisy
- Kodeks spółek handlowych, art. 146 (§ 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 14a (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 14b (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 121
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 23
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30b