Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2018 r., III SA/Wa 4138/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2018 r., III SA/Wa 4138/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie

2 Skarżący M.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwoma synami. Do majątku zaliczył mieszkanie i nieruchomości rolne, do których nie otrzymuje dopłat. Skarżący utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, zaś jego żona z wynagrodzenia za pracę wynoszącego [...] zł. Wśród wydatków wymienił czynsz (1.350 zł), energię elektryczną (175 zł), gaz (100 zł), opał (100 zł), opłaty telekomunikacyjne (150 zł), leki (270-400 zł), leczenie i rehabilitację (300 zł), ubezpieczenia (330 zł), użytkowanie wieczyste (50 zł), podatki lokalne (176 zł), korespondencję (100 zł). Skarżący podkreślił, że na żywność i ubranie pozostaje jedynie niecałe 12 zł dziennie na osobę. Oświadczył, że nie używa rachunku bankowego. Powołał się nadto na takie okoliczności jak: obciążenie podatkami i odsetkami w wysokości ok. 14.000 zł, konieczność napraw i utrzymania majątku, pomoc obciążonej długami matce, stan zdrowia, który ostatnio się pogorszył. Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe, odcinek pocztowy i płacowy. Zaznaczył jednocześnie, że aktualnie nie ma dostępu do dokumentów żony, gdyż wyjechała.

3 Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

4 Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Instytucja ta ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które nie osiągają żadnych dochodów, lub też osobom o bardzo niskich dochodach, które z uwagi na swą trudną sytuację materialną nie są w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2015 r., I FZ 488/14). Z tego też względu osoby znajdujące się w takiej sytuacji mają prawo ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 P.p.s.a.) lub w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

5 Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie), gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej postanowieniu poprzez "wykazanie" należy rozumieć swoiste przekonanie Sądu co do zasadności przyznania prawa pomocy, objawiające się w szczególności przedstawieniem np. dokumentów, oświadczeń pozwalających Sądowi na pełny wgląd w sytuację majątkową osoby wnioskującej, która następnie poddana zostaje weryfikacji, celem zbadania, czy występują przesłanki konieczne do przyznania tego prawa.

6 Tymczasem w niniejszej sprawie swojej trudnej sytuacji materialnej Skarżący nie zdołał wykazać. Wiąże się to z tym, że nie wykonał on w pełni wezwania do nadesłania dodatkowych informacji. W efekcie referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie zeznanie podatkowe Skarżącego i jego żony oraz dokumenty potwierdzające wysokość otrzymywanych przez nich dochodów w postaci renty (w wysokości [...] zł) i wynagrodzenia za pracę (w wysokości [...] zł).

7 Dane te są niewystarczające, by móc ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – na obecnym etapie sprawy wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł.

8 Skarżący nie przedłożył chociażby dokumentów potwierdzających wydatki. W tej sytuacji nie można zweryfikować czy istotnie wydatki te wynoszą – jak sam zadeklarował – [...] zł miesięcznie. Nie nadesłał nadto wyciągów z rachunków bankowych żony, trudności z ich dostarczeniem tłumacząc jej nieobecnością. Tłumaczenie to nie przekonuje, m. in. dlatego, że niniejsze postępowanie nie jest pierwszym jakie Skarżący zainicjował i nie jest pierwszym, w którym wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Tym samym zwracając się w piśmie z 3 kwietnia 2018 r. z prośbą o zwolnienie z kosztów mógł się spodziewać, że zostanie wezwany nie tylko do nadesłania stosownego formularza PPF, ale i do dostarczenia dokumentacji uzupełniającej złożoną prośbę.

9 Trudno też – z uwagi na brak jakichkolwiek dowodów – zweryfikować inne przywołane przez Skarżącego okoliczności takie chociażby jak pomoc świadczona na rzecz matki.

10 Skarżący milczy także w kwestii tak istotnej jak źródło utrzymania i wysokość dochodów osiąganych przez dwóch pełnoletnich i pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym synów. Tymczasem nie można zapominać, że wysokość ich dochodów również wpływa na ocenę możliwości płatniczych Skarżącego.

11 To wszystko powoduje, że wniosek Skarżącego należało załatwić odmownie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.