Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2018 r., III SA/Wa 3162/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2018 r., III SA/Wa 3162/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp z.o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2016r. postanawia odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

2 Skarżąca P. Sp. z o.o., na urzędowym formularzu PPPr złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że z powodu przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT Spółka utraciła płynność finansową. Firma jest na granicy upadłości i nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych.

3 Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi [...] zł. Spółka nie posiada środków trwałych, a za ostatni rok obrotowy poniosła stratę [...] zł. Skarżąca wskazała, że na rachunkach bankowych posiada [...] zł. Wskazała też, że ponosi wydatki stałe na księgowość – 200 zł oraz zatrudnienie – 500 zł i biuro – 500 zł. Posiada zobowiązania z tytułu dostaw i usług – 726.654,94 zł oraz z tytułu podatków i ZUS – 41.856,99 zł.

4 Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca nadesłała wyciągi z rachunków bankowych, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014, 2015 i 2016r., deklaracje VAT-7 za miesiące od czerwca do sierpnia 2017 r. oraz zeznania podatkowe CIT-8 za 2015 i 2016r.

5 Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.

6 Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).

7 Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej.

8 Referendarz sądowy może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

9 Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA

10 z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).

11 Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. W stosunku do postępowań odnoszących się do podmiotów, powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającą przynosić dochody, udzielanie przez Państwo kredytu w tej formie znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach "nadzwyczajnych".

12 Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego 100 zł jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznać należało, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych.

13 Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Jednakże z przedstawionego rachunku zysków i strat za 2016r. oraz zeznania podatkowego CIT-8 wynika, że w 2016r. Skarżąca uzyskała przychody w kwocie [...] zł.

14 Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę z działalności, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych natomiast dokumentów wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Z przedstawionego natomiast zeznania podatkowego CIT – 8 wynika, że za 2015 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie [...] zł., a za 2016r, przychód w kwocie [...] zł.

15 Stwierdzić zatem należy, że kwoty uzyskiwanych przychodów w latach ubiegłych w zestawieniu z kwotą wpisu sądowego – 100 zł pozwalają stwierdzić, że Skarżąca nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., który wymaga wykazania braku dostatecznych środków.

16 Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.