Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r., III SA/Wa 2959/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r., III SA/Wa 2959/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na uchwałę Rady Gminy Platerów z dnia 20 listopada 2015 r. nr XII/93/2015 w przedmiocie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych oddala skargę

Uzasadnienie

2 Prokurator Rejonowy w S. (dalej: "Prokurator" lub "Skarżący") skargą z dnia 19 lipca 2016 r. zaskarżył w części uchwałę Nr XII/93/2015 Rady Gminy Platerów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego i zarzucił jej rażące naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. nr 136, poz. 969 ze zm.), art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r., nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. nr 200, poz. 1682 ze zm.) poprzez zawarcie bez podstawy prawnej we wzorach:

3 -we wzorze Informacji w sprawie podatku od nieruchomości w rubryce I,

4 -we wzorze Deklaracji na podatek od nieruchomości w rubryce H,

5 -we wzorze Dane o gruntach, budynkach i budowlach podlegających opodatkowaniu w rubryce D,

6 -we wzorze Informacji w sprawie podatku rolnego w rubryce H,

7 -we wzorze Deklaracji na podatek rolny w rubryce I,

8 -we wzorze Informacji w sprawie podatku leśnego w rubryce I

9 -we wzorze Deklaracji na podatek leśny w rubryce H,

10 oświadczeń o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wskazanych oświadczeń.

11 Prokurator podniósł, że przepisy powołane jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na osobę obowiązku składania oświadczenia z takim pouczeniem. W rezultacie zawarte sformułowanie wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego. Na tej podstawie wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie.

12 W odpowiedzi na skargę Rada Gminy P. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z art. 40 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt. 8 ustawy o samorządzie gminnym radzie gminy przysługuje prawo podejmowania uchwał w sprawach podatków i opłat obowiązujących na obszarze gminy w granicach określonych w odrębnych ustawach. Natomiast jak stanowi art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym, Rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy zawierających dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania, niezbędne do wymiaru i poboru podatku rolnego. Art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mówi, że Rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku od nieruchomości. Natomiast art. 6 ust. 9 ustawy o podatku leśnym stanowi, że Rada Gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy zawierających dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku leśnego.

13 Zdaniem organu z powyższego wynika, że Rada była uprawniona do podjęcia uchwały nr XII/93/2015 z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie określenia wzorów deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego.

14 Zdaniem organu, nie można przyjąć, że organ gminy umocowany jest do spenalizowania czynu polegającego na składaniu fałszywych oświadczeń czy choćby rozszerzeniu odpowiedzialności uregulowanej w obowiązujących ustawach karnych i karno-skarbowych. Jednak zamieszczenie w przedmiotowych wzorach oświadczenia o znajomości przepisów kodeksu karnego skarbowego nie tworzy nowego typu przestępstwa. Dodatkowo organ wskazał, że jak orzekł w wyroku z dnia 13 stycznia 2016 r. w analogicznej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim "złożenie informacji lub deklaracji zawierającej takie oświadczenia wiedzy, nie skutkują odpowiedzialnością z art. 233 § 6 k.k. albowiem odebranie oświadczenia musi nastąpić pod rygorem odpowiedzialności karnej, a w cytowanym sformułowaniu brak natomiast jest stwierdzenia, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej" Nadto WSA zauważył, że "wskazanie na możliwość ponoszenia odpowiedzialności, samo w sobie nie powoduje jej powstania, albowiem odpowiedzialność karno-skarbowa powstaje z mocy prawa i jest niezależna od złożonego oświadczenia" (sygn. akt I SA/Go 470/15).

15 Mając na względzie powyższe, organ stwierdził, że nie przekroczył swojej ustawowej kompetencji do podjęcia przedmiotowej uchwały, w związku z czym zaskarżona uchwała nie została podjęta z istotnym naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

17 Skarga była niezasadna.

18 Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

19 Na podstawie art. 53 § 3 P.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem. Uchwała w przedmiocie określenia wzorów formularzy na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny jako skierowana do wszystkich na których ciąży obowiązek ich zapłaty, jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego.

20 Z art. 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483) wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 1 tej ustawy wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy należą do właściwości rady gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy: art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - stanowi, że rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy (...). W formularzach będą zawarte dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku (...).

21 Zgodnie z treścią art. 147 §1 P.p.s.a Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z literalnego brzmienia tej regulacji jednoznacznie wynika, że sąd administracyjny może jedynie wydać orzeczenie stwierdzające nieważność uchwały, natomiast orzeczenie stwierdzające, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa może nastąpić tylko wówczas, gdy przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności, takim przepisem jest np. art. 94 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym.

22 Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod względem nieważności należy mieć na uwadze, że uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, przy czym, co należy podkreślić, nieważność powoduje jedynie istotne naruszenie prawa. Przyjmuje się, że nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania. Podkreślić również należy, że orzecznictwo wypracowało dodatkowo pogląd, iż za prowadzące do stwierdzenia nieważności istotne naruszenie prawa należy uznać uchybienia, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym.

23 Pojęcie "istotności" należy do grupy pojęć niedookreślonych i o tym, czy doszło do istotnego lub nieistotnego naruszenia prawa, można orzec w konkretnych okolicznościach.

24 Zdaniem Sądu, z istotnym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy pociąga ono za sobą negatywne skutki dla określonego podmiotu lub znacząco wpływa na stosunki społeczne. Jeżeli miałyby one zostać w widoczny sposób zdeformowane w wyniku zachowania mocy przez niezgodny z prawem akt, to stanowi on istotne naruszenie prawa. Chodzi zatem o naruszenie o poważnym ciężarze gatunkowym.

25 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy, Sąd stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Należy przypomnieć, że w skardze kwestionowano umocowanie do ujęcia w uchwale rady gminy dotyczącej wzorów deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego oświadczenia o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością".

26 Sąd zauważa, że w przedmiocie dopuszczalności ujmowania w uchwałach rad gmin w sprawie wzorów deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego oświadczeń o kwestionowanej przez Prokuratora Rejonowego w S. treści, wypowiadał się już wielokrotnie zarówno tut. Sąd, inne sądy administracyjne I instancji, jak i NSA. W orzecznictwie na ten temat podkreśla się zgodnie, a tut. Sad pogląd ten w pełni podziela, że "oświadczenie zawarte w formularzu należy traktować jako mające charakter informacyjny, zmierzające do zwrócenia przez podmiot składający informację szczególnej uwagi i dbałości o to, by informację tę wypełnić prawidłowo, rzetelnie" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2015 r., I SA/Go 345/15, CBOSA). Stanowisko to zostało zaaprobowane przez NSA (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 maja 2016 r., II FSK 4/16, CBOSA i liczne orzeczenia późniejsze np. w sprawach o sygn. II FSK 3354/15, II FSK 3404/15, II FSK 3405/15, II FSK 933/16, II FSK 499/16), który stwierdził, że taka kwalifikacja kwestionowanego postanowienia uchwały całkowicie jasna, a sam "problem dotyczy bardziej strony semantycznej, bądź redakcyjnej, niż zagadnienia zgodności z prawem postanowień aktu prawa miejscowego". Taka kwalifikacja kwestionowanego oświadczenia nie powoduje, zdaniem Sądu, zagrożenia dla interesów i praw jednostki, a więc są pełne podstawy do tego, aby mówić jedynie o drobnym, mało znaczącym uchybieniu (nieistotnym naruszeniu prawa w rozumieniu przepisów ustaw samorządowych), bądź zwykłej niezręczności językowej uchwałodawcy. Wypada w związku z tym stwierdzić jedynie, że wspomniane oświadczenie jest elementem zbędnym, ale nie wywołuje ono negatywnych skutków, nie nakłada dodatkowych obowiązków oraz stanowi informację dla składającego deklarację.

27 W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).