Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2018 r., III SA/Wa 276/18

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2018 r., III SA/Wa 276/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lipca 2017 r. określającą P.Z. (dalej także "Skarżący", "Strona") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. na kwotę 137.450,00 zł.

3 W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając, że wykonanie decyzji doprowadziłoby do jego niewypłacalności, co w obliczu nieprawomocności decyzji charakteryzuje się zbyt dużą dotkliwością dla Skarżącego i nawet w przypadku uchylenia decyzji organu skutkowałoby nieodwracalnymi dla niego konsekwencjami.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

5 Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

6 Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dokonując wykładni zwrotu normatywnego "w granicach tej samej sprawy" użytego w art. 61 § 3 p.p.s.a. trzeba też mieć na względzie treść art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie). Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Użyte w tych przepisach sformułowania "granice tej samej sprawy", "granice danej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi tutaj o sprawę w ujęciu materialnym. O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można zatem mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA w składzie siedmiu sędziów z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99 oraz postanowienia NSA: z 12 czerwca 2012r., II FZ 441/12; z 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13; z 24 lipca 2014 r., II OSK 624/14; z 10 października 2014 r., I OZ 828/14). Dopiero jednak, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także na przykład decyzji wydanej przez organ I instancji.

7 Należy także wskazać, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności.

8 Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

9 Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.).

10 Sąd przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Skarżącego we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

11 Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację finansową w jakiej obecnie znajduje się Skarżący, a także kwotę zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji, tj. 137.454,00 zł. Zgodzić się należy ze Skarżącym, iż w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem nie posiada on środków na pokrycie należności podatkowej w takiej kwocie, co wynika m.in. z dokumentów przekazanych Sądowi w związku ze złożonym w niniejszej sprawie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

12 Z dokumentów przekazanych do Sądu wynika, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zatrudniony jest na ¼ etatu i zarabia 500 zł brutto miesięcznie. Nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Ponadto Skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, że mieszka u swojego brata, który pokrywa wszelkie opłaty związane z utrzymaniem domu, a niezbędne utrzymanie Skarżącego zapewniają mu dzieci. Oświadczył on ponadto, że nie otrzymuje żadnych świadczeń z pomocy społecznej, a wynagrodzenie pełnomocnika za przyjęcie sprawy pokryła osoba trzecia – jeden z członków jego rodziny, a podstawą do rozliczenia ostatecznego będzie zasądzona wysokość kosztów procesowych.

13 Mając na uwadze okoliczności dotyczące stanu majątkowego, rodzinnego Skarżącego oraz wysokość zobowiązania wynikającą z zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że kwota ta znacznie przekracza uzyskiwane przez Stronę przychody i jego obecne możliwości finansowe. Skarżący wykazał, że egzekucja tak znacznej kwoty bez możliwości zaplanowania tych wydatków i rozłożenia ich w czasie stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i skutkowałoby to trudnymi do odwrócenia konsekwencjami.

14 W związku z tym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem zgodności z prawem.

15 Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.