Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r., III SA/Wa 2183/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r., III SA/Wa 2183/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B.T. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
2 W dniu 25 stycznia 2013 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek B. T. (zwanego dalej "Skarżącym") o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.
3 Skarżący przedstawiając stan faktyczny wskazał, że nieruchomość położona
4 przy ul. [...] w W. jest zlokalizowana na obszarze objętym
5 unormowaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów
6 na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 dalej zwany
7 "dekretem"). Akt ten wszedł w życie z dniem ogłoszenia (art. 12 dekretu), tj. w dniu
8 21 listopada 1945 r. (Dz. U. z 21 listopada 1945 r.). Zgodnie z jego art. 1,
9 nieruchomość położona przy ul. [...] z dniem ogłoszenia ww. aktu przeszła
10 na własność gminy m. st. Warszawy. W dniu 27 maja 1990 r. grunt stał się
11 własnością [...], co zostało potwierdzone decyzjami Wojewody W. nr [...], [...], [...] z [...] maja 1991 r. oraz [...] z [...] lipca 1992 r. Skarżący zwrócił uwagę, iż według art. 36 ust. 1 ustawy z 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 1994 r. nr 48, poz. 195), mienie należące do dzielnic-gmin przekazuje się właściwym gminom warszawskim w tym przypadku Gminy Warszawa - Centrum. Według art. 20 ust. 1 ustawy z 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. nr 41, poz. 361) mienie gmin warszawskich staje się z mocy ustawy mieniem m. st. Warszawy.
12 Skarżący zaznaczył, iż objęcie nieruchomości przez gminę nastąpiło 24
13 września 1947 r., tj. w dniu ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 18 Rady
14 Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy. Adwokat J. D.,
15 pełnomocnik M. B. złożył w dniu 23 października 1947 r.
16 wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, zachowując termin przewidziany w
17 art. 7 ust. 1 dekretu. Do wniosku dołączono zaświadczenie Wydziału Hipotecznego
18 Sądu Okręgowego w W., stwierdzające, że "Nieruchomość w m. st.
19 Warszawie Nr [...]" położona przy ul. [...] zawierała powierzchnię 1544,37
20 m2. Prawo własności posiadał M. B., który sprzedał wszystkie
21 należące do niego prawa do nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...]
22 wraz z dwoma 3-pietrowymi budynkami mieszkalnymi S. W. i
23 L. W., w równych częściach niepodzielnie (umowa notarialna z 21
24 grudnia 1951 r. Rep. Nr [...]). Złożony wniosek z 23 października 1947 r. został
25 rozpoznany decyzją Naczelnika W. z [...] marca 1974 r.
26 odmawiającą S. i L. W. przyznania prawa użytkowania
27 wieczystego gruntu z jednoczesnym przejęciem na własność budynków.
28 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] listopada 2000 r.
29 ([...]) stwierdziło nieważność ww. decyzji. Została ona utrzymana w
30 mocy decyzją z [...] czerwca 2001 r. ([...]). Naczelny Sąd
31 Administracyjny wyrokiem z 28 lutego 2003 r. sygn. akt I SA 1943/01 oddalił skargę
32 najemców lokali na decyzję SKO.
33 W dalszej części Skarżący podniósł, że na mocy aktu notarialnego z 13
34 sierpnia 2004 r. Rep. A Nr [...], J. W. i J. W.
35 (spadkobiercy po S. W.), A. W., P. W. i J.
36 W. (spadkobiercy po L. W.) zbyli udziały w spadku na rzecz
37 B. i J. T.. Wniosek z 23 października 1947 r. został
38 rozpoznany decyzją Prezydenta W. z [...] sierpnia 2005 r. nr
39 [...]. Decyzja została uchylona na mocy decyzji Samorządowego
40 Kolegium Odwoławczego w W. z [...] marca 2006 r. ([...]).
41 Kolejna decyzja nr [...] z [...] czerwca 2007 r. również została uchylona
42 decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia
43 2007 r. ([...]). Na mocy decyzji Prezydenta W. nr
44 [...] z [...] listopada 2010 r., [...] z [...] grudnia 2010 r.,
45 [...] z [...] grudnia 2010 r. ustanowiono prawo użytkowania wieczystego
46 na okres 99 lat do udziału 0,55500 części zabudowanego gruntu o powierzchni 361
47 m2, 03160 części zabudowanego gruntu o powierzchni 353 m2 oraz do
48 nieruchomości o powierzchni 515 m2 na rzecz B. i J. T.;
49 odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części
50 udziałów przyznanych właścicielom poszczególnych lokali w nieruchomości. Na
51 mocy umowy w formie aktu notarialnego z 24 marca 2011 r. Rep. A [...]
52 B. i J. T. nabyli prawo użytkowania wieczystego ww.
53 nieruchomości a na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z [...] stycznia 2012 r.
54 ustanowili odrębną własność poszczególnych lokali w nieruchomości. Na mocy
55 umowy z 23 maja 2012 r. Rep. A [...] dokonano sprzedaży lokalu
56 mieszkalnego i garażu wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości wspólnej,
57 stanowiącej prawo użytkowania wieczystego gruntu.
58 Skarżący stoi na stanowisku, że On oraz jego żona J. T. są
59 niewątpliwie właścicielami nieruchomości budynkowych położonych przy ul. [...] (z wyłączeniem części sprzedanej przez Skarb państwa lub Gminę W.) stanowiącej dawną nieruchomość warszawską oznaczoną Nr hip. [...].
60 Jego zdaniem oddanie w wieczyste użytkowanie gruntu warszawskiego
61 skomunalizowanego dekretem z dnia 26 października 1945 r. w przypadku
62 spełnienia ubiegającego się o to dotychczasowego właściciela tego gruntu (jego
63 następców prawnych) przesłanek przewidzianych w tym akcie prawnym, ma
64 niewątpliwie charakter rekompensacyjny. Według Skarżącego odzyskanie prawa
65 wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą
66 symboliczną (art. 7 dekretu) obecnie prawa wieczystego użytkowania, było ustawowo
67 zagwarantowaną formą rekompensaty.
68 Ponadto jego zdaniem oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie może być
69 utożsamione ze zwrotem własności jednakże stanowi swoisty substytut zwrotu
70 własności, w sytuacji gdy ubieganie się o zwrot własności jest niemożliwe ze względu
71 na brak do tego podstaw prawnych w dekrecie komunalizacyjnym. Według
72 Skarżącego prawo wieczystego użytkowania jest silnym prawem rzeczowym (por.
73 wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.04.2000r. K 8198) co pozwala na
74 potraktowanie ustanowienia wieczystego użytkowania jako swoistej restytucji
75 stosunków własnościowych sprzed komunalizacji.
76 Skarżący reasumując stwierdził, iż przychód uzyskany w wyniku zawartej
77 w dniu 23 maja 2012 r. w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży lokalu
78 mieszkalnego, garażu oraz związanego z własnością lokalu udziału we
79 współwłasności nieruchomości wspólnej, która stanowi prawo użytkowania
80 wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest budynek przy ul. [...]nie
81 stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26
82 lipca 1991 r. o podatku od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze
83 zm.; dalej zwana "u.p.d.o.f.").
84 Skarżący w związku z powyższym zapytał: Czy przychód ze wspomnianej
85 umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego oraz części prawa użytkowania wieczystego
86 z dnia 23 maja 2012 r. podlega opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8
87 u.p.d.o.f.?
88 Stanowisko Skarżącego opierało się na założeniu, że przychód z
89 przedmiotowej umowy sprzedaży nie podlega opodatkowaniu podatkiem
90 dochodowym od osób fizycznych. W jego przekonaniu powyższe wynika z faktu, że:
91 1) nabycie nieruchomości budynkowej, z której wyodrębniony został lokal mieszkalny
92 nastąpiło wraz z nabyciem przez Niego i Jego żonę praw do spadków po S.
93 i L. W. od ich spadkobierców, to jest w 2004 r., a więc potencjalny obowiązek
94 podatkowy w zakresie przychodu ze sprzedaży nieruchomości bądź jej części wygasł
95 z końcem 2009 r. tj. przed datą zawarcia umowy sprzedaży lokalu,
96 2) ustanowienie na Jego rzecz i jego żony prawa użytkowania wieczystego nie
97 stanowiło nabycia tego prawa w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.;
98 Skarżący odnosząc się punktu 1 zaznaczył, iż decyzja z dnia [...] marca 1974 r.
99 odmawiająca przyznania ówczesnym właścicielom nieruchomości budynkowej prawa
100 użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej z jednoczesnym przejęciem
101 na własność Skarbu Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tej
102 nieruchomości została uznana za nieważną na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia
103 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168
104 ze zm.; dalej zwanej "K.p.a."). Tym samym w momencie ostatecznego stwierdzenia
105 nieważności powyższej decyzji na mocy decyzji Samorządowego Kolegium
106 Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2001 r. własność nieruchomości budynkowej
107 powróciła do jej właścicieli. Zdaniem Skarżącego wspomniana nieruchomość weszła
108 w skład masy spadkowej i została skutecznie przez Niego nabyta umową z dnia [...]
109 sierpnia 2004 r.
110 Następnie przechodząc do punktu 2 podkreślił, iż stanowisko w zakresie aktu
111 ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz byłych właścicieli lub ich
112 następców prawnych jest szeroko rozpowszechnione zarówno w orzecznictwie jak i
113 interpretacjach organów podatkowych.
114 Skarżący podniósł, iż zostało ono wyrażone między innymi w wyroku Sądu
115 Najwyższego z dnia 7 maja 2002 r. (sygn. III RN 18/02) zgodnie z którym wydanie na
116 podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i
117 użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy decyzji ustanawiającej prawo
118 użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela (jego następców
119 prawnych) oraz zawarcie przez Prezydenta W. z byłym
120 właścicielem (jego następcami prawnymi) umowy użytkowania wieczystego gruntu
121 warszawskiego nie może być traktowane jako nabycie prawa wieczystego
122 użytkowania gruntów w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Sprzedaż (odpłatne
123 zbycie) tak ustanowionego prawa wieczystego użytkowania nie jest zatem źródłem
124 przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, także wówczas gdy została
125 dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym
126 nastąpiło ustanowienie użytkowania wieczystego oraz przed upływem pięciu lat od
127 wydania decyzji administracyjnej o ustanowieniu użytkowania wieczystego i
128 zawarciem umowy o ustanowieniu tego prawa.
129 W jego ocenie stanowisko takie wynika z faktu, że ustanowienie prawa
130 użytkowania wieczystego następuje w wyniku wydania decyzji opartej na dekrecie,
131 która ze swego założenia miała charakter quasi restytucyjny, tzn. nie prowadzi do
132 zwrotu prawa własności, ale przyznaje byłym właścicielom gruntu ograniczone prawo
133 rzeczowe o treści i wartości gospodarczej zbliżonej do prawa własności w celu
134 możliwie pełnego odzwierciedlenia pierwotnego stanu prawnego.
135 Skarżący zaznaczył, iż zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu
136 Administracyjnego, wyrażoną w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 17 grudnia
137 1996 r. (FPS 7/96) "przywracając stan prawny, który istniał przed wydaniem decyzji o
138 wywłaszczeniu, decyzja o zwrocie nieruchomości pełni funkcję restytucyjną (...)
139 Przywraca bowiem prawo własności nieruchomości jej poprzedniemu właścicielowi
140 lub jego następcom prawnym (...). Decyzja o zwrocie powoduje przejście prawa
141 własności na dotychczasowego właściciela, jednakże nie kreuje tego prawa:
142 przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe."
143 Skarżący zwrócił uwagę, że wniosek o ustanowienie tego prawa został
144 złożony w 1947 r., natomiast ostateczna decyzja w tym przedmiocie zapadła pod
145 koniec 2010 r. W jego ocenie gdyby przedmiotowy wniosek został rozpoznany
146 w rozsądnym terminie prawo użytkowania wieczystego zostałoby już ustanowione na
147 rzecz pierwotnego właściciela i byłoby przenoszone na kolejnych właścicieli razem z
148 własnością nieruchomości budynkowych. W takiej sytuacji Skarżący i Jego żona
149 otrzymałby to prawo w 2004 r. W konsekwencji, uznanie że nabycie prawa do
150 użytkowania wieczystego nastąpiło w momencie jego ustanowienia tj. w 2011 r., a w
151 konsekwencji jego sprzedaż w 2012 r. podlega obowiązkowi podatkowemu,
152 prowadziłoby to obciążenia Skarżącego i Jego żony konsekwencjami błędów organu
153 administracji, co nie może być akceptowane w świetle zasad ogólnych prawa
154 administracyjnego, w szczególności zasady legalizmu (art. 6 K.p.a.), zasady
155 pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.), konstytucyjnych
156 standardów demokratycznego państwa prawa oraz zasad wykładni prawa, zgodnie z
157 którymi wszelkie wątpliwości interpretacyjne tłumaczy się na korzyść podatnika.
158 Minister Finansów (zwany dalej także "Ministrem") w interpretacji
159 indywidualnej z dnia 29 kwietnia 2013 r. uznał stanowisko Skarżącego za prawidłowe
160 w odniesieniu do sprzedaży lokalu mieszkalnego oraz nieprawidłowe w odniesieniu
161 do sprzedaży części prawa użytkowania wieczystego.
162 W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. formułuje
163 generalną zasadę, że nie płaci się podatku dochodowego, jeśli od końca roku
164 kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub ich części lub
165 udziału w nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego gruntów upłynęło 5
166 lat. W związku z tym, jeśli od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości
167 lub ich części lub udziału w nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego
168 upłynęło 5 lat, sprzedaż tej nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nie
169 podlega w ogóle opodatkowaniu.
170 W ocenie Ministra w niniejszej sprawie za dzień nabycia lokalu mieszkalnego
171 będącego przedmiotem sprzedaży należy uznać datę zawarcia umowy sprzedaży, tj.
172 [...] sierpnia 2004 r. Tym samym należy stwierdzić, iż pięcioletni termin, określony
173 zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., upłynął z końcem 2009 r. W związku z tym
174 sprzedaż lokalu mieszkalnego nie stanowi źródła przychodu podlegającego
175 opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na upływ
176 pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.
177 Organ odnosząc się do momentu ustalenia daty nabycia prawa wieczystego
178 użytkowania przez Skarżącego, wskazał, iż prawo własności w systemie prawnym
179 jest traktowane jako prawo o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami,
180 jako prawo najsilniejsze w stosunku do rzeczy. Zaznaczył jednocześnie, iż własność
181 jest bezterminowym prawem - trwa tak długo, jak długo istnieje rzecz, która jest
182 przedmiotem własności. W dopuszczonych prawem sytuacjach - u podstaw zwrotu
183 wywłaszczonej nieruchomości (także przejętej wskutek karnego przymusu) leży wola
184 prawowitego właściciela, a w przypadku jego śmierci wola jego spadkobierców. Tym
185 samym prawo użytkowania wieczystego jest silnym prawem rzeczowym, lokującym
186 się w hierarchii tych praw bezpośrednio po prawie własności, a przed ograniczonymi
187 prawami rzeczowymi, co pozwala na potraktowanie ustanowienia użytkowania
188 wieczystego jako swoistej restytucji stosunków własnościowych.
189 W ocenie Ministra oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu
190 skomunalizowanego dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i
191 użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w wypadku spełnienia
192 przesłanek przewidzianych w tym akcie prawnym przez ubiegającego się o to
193 dotychczasowego właściciela tego gruntu lub jego następców prawnych, miało
194 niewątpliwie charakter rekompensacyjny.
195 W przekonaniu Organu z art. 7 ust. 1 ww. dekretu wynika, iż prawodawcy
196 niewątpliwie chodziło o zrekompensowanie dotychczasowym właścicielom (ich
197 następcom prawnym) przejścia na własność gminy miasta Warszawy gruntów
198 stanowiących dotąd ich własność. W dekrecie od razu uregulowano kwestię
199 stosownych rekompensat. Odzyskanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem
200 symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (art. 7 ust. 1 dekretu,
201 obecnie prawa wieczystego użytkowania) było ustawowo zagwarantowaną formą
202 rekompensaty.
203 Zdaniem Ministra Skarżący nabył w drodze umowy sprzedaży wszelkie prawa
204 i roszczenia wynikające z art. 7 dekretu. W związku z tym w przedmiotowej sprawie
205 nie doszło do restytucji wcześniej panujących stosunków prawnorzeczowych.
206 Skarżący nie był w przeszłości właścicielem, ani spadkobiercą właściciela
207 skomunalizowanej nieruchomości warszawskiej, ale na mocy odpłatnej czynności
208 cywilnoprawnej, tj. umowy sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2004 r., stał się podmiotem
209 uprawnionym, na podstawie przepisów dekretu, do żądania ustanowienia i oddania
210 w użytkowanie wieczyste gruntu. W znaczeniu prawnym ustanowienie na rzecz
211 Skarżącego użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiło zatem nabycie prawa
212 użytkowania wieczystego. Tym samym ustanowienie na rzecz Skarżącego prawa
213 użytkowania wieczystego nieruchomości stanowi jego nabycie w rozumieniu art. 10
214 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., co znajduje odzwierciedlenie, np. w wyroku WSA w Warszawie
215 z dnia 29 września 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1541/06. Organ wskazał, że prawo
216 użytkowania wieczystego gruntu Skarżący nabył w dniu 24 marca 2011 r. Wobec
217 powyższego, sprzedaż części prawa użytkowania wieczystego gruntu będzie
218 stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
219 fizycznych.
220 W dalszej części Minister zwrócił uwagę, iż rozpatrując skutki podatkowe jego
221 sprzedaży należy wziąć pod uwagę przepisy u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym
222 od 1 stycznia 2009 r. Tym samym zaznaczył, iż zgodnie z art. 30e ust. 4 ww. ustawy
223 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r. po zakończeniu roku
224 podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa
225 w art. 45 ust. 1 a pkt 3 (PIT-39), wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym
226 z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1
227 pkt 8 lit. a) - c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma
228 zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt
229 131.
230 W związku z powyższym Minister stoi na stanowisku, że odpłatne zbycie
231 lokalu mieszkalnego w ogóle nie stanowi źródła przychodu podlegającego
232 opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na upływ
233 pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Jednocześnie
234 w jego ocenie sprzedaż części prawa użytkowania wieczystego stanowi źródło
235 przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. podlegające opodatkowaniu
236 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30c
237 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym 1 stycznia 2009 r. Tym samym dochód ten
238 może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131
239 u.p.d.o.f., w części w jakiej zostanie wydatkowany, nie później niż w okresie 2 lat od
240 końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie na cele mieszkaniowe,
241 określone w art. 21 ust. 25 ww. ustawy.
242 Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia
243 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej zwana "O.p.").
244 wydana interpretacja dotyczy tylko Skarżącego. Nie wywołuje natomiast skutków
245 prawnych dla jego małżonki.
246 Minister odnosząc się do powołanych we wniosku wyroków sądowych,
247 stwierdził, iż rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące
248 dla organu wydającego interpretację. Jednocześnie nie stanowią wiążącej wykładni
249 ani źródła prawa powszechnie obowiązującego, tym samym nie stanowią podstawy
250 wydania interpretacji indywidualnej.
251 Minister Finansów, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia
252 prawa, skierowane przez Skarżącego, stwierdził brak podstaw do zmiany
253 ww. indywidualnej interpretacji.
254 Skarżący pismem z 23 lipca 2013 r. zaskarżył ww. interpretację w części
255 dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków
256 podatkowych sprzedaży nieruchomości w odniesieniu do sprzedaży części prawa
257 użytkowania wieczystego, zarzucając jej naruszenie art. 14b § 1 w zw. z art. 120 O.p.
258 i w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. oraz art. 121 § 1 O.p.
259 W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz
260 zasądzenie kosztów postępowania.
261 W uzasadnieniu zaznaczył, że decyzje wydane na podstawie art. 7 ust. 1
262 dekretu mają charakter restytucyinv zarówno w stosunku do poprzedniego
263 właściciela jak i jego następców prawnych. W konsekwencji pojęcie "nabycia" w
264 przedmiotowym stanie faktycznym w ogóle nie występuje i nie można zastosować
265 art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.
266 W jego ocenie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. ogranicza w sposób istotny
267 swobodę dysponowania prawem własności i innymi prawami w tym przepisie
268 wymienionymi. Z tej przyczyny, jako przepis o charakterze wyjątkowym, musi być
269 interpretowany ściśle, a wątpliwości prawne powinny być wyjaśniane na korzyść
270 podatnika. Tym samym zaznaczył, iż kryterium przyjęte w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. c
271 u.p.d.o.f. nie może mieć zastosowania w stosunku do użytkowania wieczystego
272 nabytego na podstawie dekretu, ponieważ prowadzi ono do nieuzasadnionej
273 nierówności wobec prawa poprzez nieuwzględnienie specyfiki okresu historycznego,
274 w którym przyszło byłym właścicielom gruntów warszawskich dochodzić należnej im
275 z mocy prawa rekompensaty.
276 Skarżący odnosząc się do przyjętego przez organ uproszczenia, iż pojęcie
277 następców prawnych jest tożsame z pojęciem spadkobierców podkreślił, że nabywcy
278 są następcami prawnymi zarówno w kontekście prawidłowej wykładni przepisów art.
279 1052 i 1053 K.c., poglądów doktryny jak i ustalonego orzecznictwa. W jego ocenie
280 nabywcę spadku w zakresie wynikających z niego uprawnień należy w obrocie
281 prawnym traktować jak spadkobiercę, a więc mającego legitymację do złożenia
282 wniosku o zwrot nieruchomości (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w
283 Warszawie z dnia 27 kwietnia 2007 r. I OSK 844/06 LEX nr 329149). Jednocześnie
284 zdaniem Skarżącego nabywca spadku od spadkobiercy poprzedniego właściciela
285 nieruchomości, któremu odmówiono przyznania własności czasowej do gruntu na
286 podstawie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st.
287 Warszawy, jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie
288 nieważności decyzji odmawiającej przyznania własności czasowej (Wyrok Składu
289 Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2003 r.,
291 Według Skarżącego Minister dokonując wykładni art. 7 ust. 1 dekretu nie
292 zastosował wykładni językowej. Nie przedstawił żadnej reguły odstępstw
293 uzasadniającej tego typu działanie. Ponadto w jego ocenie Organ nie odniósł się do
294 treści merytorycznej stanowiska Skarżącego, a tym samym w ogóle pominął
295 przedstawioną linię orzeczniczą. Minister Finansów nie przedstawił jakichkolwiek
296 argumentów uzasadniających odejście od ogólnie przyjętych ustaleń orzecznictwa i
297 doktryny. Nie podjął najmniejszej próby polemiki zarówno ze stanowiskiem
298 Skarżącego jak i wyklarowanego orzecznictwa.
299 Zdaniem Skarżącego absolutyzowanie uznaniowości Ministra Finansów
300 zaprzeczyło istocie instytucji interpretacji indywidualnej.
301 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko
302 w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
303 Skarżący pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. w nawiązaniu do otrzymanej
304 odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze z dnia 23 lipca
305 2013 r. Jednocześnie wniósł o nieuwzględnienie stanowiska strony przeciwnej,
306 uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
307 Skarżący podniósł, iż organ całkowicie zignorował przedstawione przez Niego
308 poglądy i argumenty co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż jego rozstrzygnięcie
309 ma charakter całkowicie dowolny. Jego zdaniem sporna interpretacja nie zawiera
310 jakichkolwiek informacji wskazujących na uwzględnienie orzecznictwa sądów przez
311 Organ.
312 Jednocześnie zaznaczył, iż Minister dokonując interpretacji art. 7 dekretu
313 odstąpił od dopuszczalnego literalnego brzmienia tego przepisu. W jego przekonaniu
314 wskazana norma wyraźnie odnosi się do następców prawnych właściciela podczas,
315 gdy sporna interpretacja podatkowa zawiera zapisy o właścicielu oraz spadkobiercy
316 właściciela przyjmując domyślnie, iż następcami prawnymi są jedynie spadkobiercy.
317 Skarżący ponadto uznał wnioski organu za pozbawione jakichkolwiek argumentów i
318 tez uzasadniających ich racjonalność. W jego ocenie stanowią one wyłącznie
319 aprioryczne założenie nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach
320 prawnych.
321 Reasumując Skarżący uznał się za następcę prawnego w rozumieniu art. 7
322 dekretu.
323 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
324 Stosownie do treści art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju
325 sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art.
326 1 i 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami
327 administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwaną dalej "p.p.s.a"), sądy
328 administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów
329 administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem
330 zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w
331 postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania
332 przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz
333 trafność wykładni tych przepisów. Kontrola działalności administracji publicznej przez
334 sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w przypadkach pisemnych
335 interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych
336 sprawach (art.3 §2 pkt 4a p.p.s.a.).
337 W myśl art. 146 §1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o
338 których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza
339 bezskuteczność czynności. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1
340 p.p.s.a, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą
341 prawną.
342 W świetle tak określonej sądowej kognicji uznać należy, iż zaskarżona
343 interpretacja podlega oddaleniu albowiem odpowiada prawu i przy jej wydaniu nie
344 naruszono ani wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, ani też
345 przepisów Ordynacji podatkowej określających zasady i tryb wydawania interpretacji
346 indywidualnych w sprawach podatkowych.
347 Istota sporu między stronami dotyczy tej części Interpretacji, która odnosi się
348 do skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości w odniesieniu do sprzedaży
349 części prawa użytkowania wieczystego. W ocenie Skarżącego, Organ wydając
350 Interpretację naruszył w tym zakresie zarówno przepisy prawa proceduralnego, o
351 których mowa w art. 14b § 1 w zw. z art. 120 O.p. i art. 121 § 1 O.p., jak i przepisy
352 prawa materialnego, poprzez nieprawidłowe zastosowanie w sprawie art. 10 ust. 1
353 pkt 8 u.p.d.o.f, gdyż decyzje wydane na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu mają
354 charakter restytucyinv zarówno w stosunku do poprzedniego właściciela jak i jego
355 następców prawnych, a w konsekwencji pojęcie "nabycia" w przedmiotowym stanie
356 faktycznym w ogóle nie występuje i nie można zastosować art. 10 ust. 1 pkt 8
357 u.p.d.o.f.
358 Odnosząc się w pierwszej kolejności do naruszeń przepisów procesowych
359 przy wydaniu zaskarżonej Interpretacji Sąd zauważa, że zgodnie z art. 14b § 1 O.p.
360 minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek
361 zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację
362 przepisów7 prawa podatkowego (interpretację indywidualna).
363 Z kolei, zgodnie z art. 120 ustawy O.p., organy podatkowe działają na
364 podstawie przepisów prawa. Przepis ten nawiązuje do zasady praworządności,
365 która jest podstawową zasadą państwa prawnego zapisaną w art. 7 Konstytucji.
366 Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza więc działanie w ramach
367 zakreślonych przez art. 87 Konstytucji RP, który wskazuje źródła powszechnie
368 obowiązującego prawa. Działanie na podstawie przepisów prawa, to z jednej trony
369 działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów
370 prawa materialnego jak i procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 120
371 O.p. nakłada obowiązki wyłącznie na organ podatkowy, to i podatnik obowiązany
372 jest do działania zgodnego z prawem, w tym także do ponoszenia ciężarów i
373 świadczeń publicznych określonych w ustawie. Obowiązki podatnika wynikają z art.
374 83 i 84 Konstytucji oraz ustaw podatkowych. Zasada praworządności wymaga, aby
375 oba interesy publiczny, jak i podatnika zostały należycie wyważone.
376 Podkreślić należy, że art. 120 O.p. oznacza, iż w postępowaniu podatkowym
377 nie ma zastosowania zasada, że dozwolone jest wszystko to, co nie zostało przez
378 prawo zakazane. Naruszenie zasady praworządności powoduje nieważność decyzji
379 podatkowej, gdy ta została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym
380 naruszeniem prawa.
381 W ocenie Sądu, Organ wydając zaskarżoną interpretacje, oparł się na
382 mających zastosowanie w sprawie, przepisach prawa. Indywidualna interpretacja
383 przepisów prawa podatkowego nie może być utożsamiana z naruszeniem zasady,
384 która w istocie zabrania podejmowania rozstrzygnięć w oparciu o okoliczności inne,
385 niż wynikające z obowiązujących przepisów.
386 I tak, w szczególności, w zaskarżonej interpretacji Organ odniósł się do
387 momentu ustalenia daty nabycia prawa wieczystego użytkowania przez Skarżącego
388 poprzez wskazanie, że prawo własności w systemie prawnym jest traktowane jako
389 prawo o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami, jako prawo najsilniejsze
390 w stosunku do rzeczy.
391 Ponadto w wydanej interpretacji wskazano, że oddanie w użytkowanie
392 wieczyste gruntu skomunalizowanego dekretem z dnia 26 października 1945 r. o
393 własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w wypadku
394 spełnienia przesłanek przewidzianych w tym akcie prawnym przez ubiegającego się
395 o to dotychczasowego właściciela tego gruntu lub jego następców prawnych, miało
396 niewątpliwie charakter rekompensacyjny.
397 Przywołując przepis art. 7 ust. 1 Organ wskazał, że w okolicznościach sprawy
398 nie doszło do restytucji wcześniej panujących stosunków prawno rzeczowych
399 albowiem Skarżący nie był w przeszłości właścicielem, ani spadkobiercą właściciela
400 skomunalizowanej nieruchomości warszawskiej, gdyż na mocy odpłatnej czynności
401 cywilnoprawnej, tj. umowy sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2004 r,. stał się podmiotem
402 uprawnionym do żądania ustanowienia i oddania w użytkowanie wieczyste gruntu. W
403 znaczeniu prawnym ustanowienie na rzecz Skarżącego użytkowania wieczystego
404 nieruchomości stanowiło zatem nabycie prawa użytkowania wieczystego.
405 Tym samym uznać trzeba, że przytaczając właściwe przepisy materialne i
406 dokonując ich wykładni, wbrew twierdzeniom Skarżącego, Organ nie naruszył
407 wskazywanych przepisów postępowania o wydanie interpretacji, tj. art. 14b § 1 w
408 zw. z art. 120 O.p.
409 W ocenie Sądu, nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art.
410 121 § 1 O.p., poprzez nie odniesienie się przez Organ do treści merytorycznej
411 stanowiska Wnioskodawcy oraz pominięcie przedstawionych wyroków sądowych na
412 poparcie swojego poglądu i "odejście od ogólnie przyjętych ustaleń orzecznictwa i
413 doktryny".
414 Odnosząc się do tego zarzutu, wskazać należy za Organem, że zgodnie z art.
415 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący
416 zaufanie do organów podatkowych. Należy podkreślić, że żaden przepis nie
417 nakazuje bezwzględnego stosowania w postępowaniu w sprawie wydawania
418 interpretacji indywidualnych orzecznictwa sądowego oraz stosowanie go niejako "z
419 urzędu". Zgodnie z art. 14a ustawy O.p., Organ Interpretacyjny dąży do zapewnienia
420 jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy
421 kontroli skarbowej, w szczególności, dokonując jego interpretacji, przy uwzględnieniu
422 orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału
423 Sprawiedliwości (interpretacje ogólne).
424 Znaczenia wskazanego wyżej pojęcia "przy uwzględnieniu" nie zawiera
425 powołana ustawa Ordynacja podatkowa, wobec tego należy posłużyć się definicją
426 słowa "uwzględniać" w jego słownikowym znaczeniu, zgodnie z którym
427 "uwzględniać", to brać pod uwagę, w rachubę (por. Mały Słownik Polskiego pod
428 redakcją S. Skorupka, H. Auderska, Z. Łempicka. Wydawnictwo Naukowe PWN.
429 Warszawa 1993. s. 873).
430 Jakkolwiek orzecznictwo sądów może kształtować pewną linię orzecznictwa,
431 ale uwzględnianie, jak wskazano powyżej, jest to branie pod uwagę, w rachubę, a
432 nie nakaz stosowania orzecznictwa sądów w prawie podatkowy m przez analogię,
433 gdyż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. jedynie ocena prawna i wskazania co do dalszego
434 postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ,
435 którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
436 Dodatkowo należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji indywidualnych
437 organy podatkowe dokonując oceny stanowiska wnioskodawcy nie są zobligowane
438 do wypowiadania się i analizy orzeczeń sądowych. Nie można zatem oczekiwać,
439 aby oceniając stanowisko podatnika wyrażone w złożonym wniosku o wydanie
440 interpretacji indywidualnej Organy Interpretacyjne analizowały każdy wyrok sądowy.
441 Wymogu tego nie narzuca, w szczególności, art. 14c § 2 O.p., zgodnie z którym w
442 razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna musi
443 zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym, co
444 w przedmiotowej sprawie uczyniono. Dlatego nie uwzględnienie w przedmiotowej
445 interpretacji wyroków sądowych nie może być uznane za naruszenie zasady
446 zaufania do organów podatkowych.
447 Wykładnia przepisu prawa oznacza odczytywanie rzeczywistej treści z
448 niejasno sformułowanej normy. Jest więc ona konieczna wówczas, gdy na tle tekstu
449 prawnego istnieją wątpliwości wymagające wyjaśnienia. Wynik podjętych w sprawie
450 zabiegów interpretacyjnych może być uznany zatem za błędny tylko wówczas, gdy w
451 efekcie przeprowadzonej wykładni treść określonej normy ustalona została wadliwie,
452 a także wtedy, gdy z wyjaśnianego przepisu wyprowadzono treści w nim nie
453 zawarte. Wreszcie, nawiązując do przytoczonych przez Skarżącego wyroków,
454 podzielić należy pogląd Organu, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach
455 i nie są wiążące dla organu podatkowego wydającego interpretację w rozstrzyganej
456 sprawie. Zgodnie bowiem z art. 87 Konstytucji RP, źródłami powszechnie
457 obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy,
458 ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia i akty prawa miejscowego.
459 Tak więc katalog źródeł prawa zawarty w cyt. przepisie nie wskazuje, w
460 szczególności, orzecznictwa sądów, jako źródło prawa powszechnie
461 obowiązującego. W konsekwencji uznać więc trzeba, że zarzut naruszenia art. 121 §
462 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie przez Organ jako podstawę swojego stanowiska
463 przywołanych przez Skarżącego wyroków, musiał być uznany przez tut. Sąd jako
464 bezpodstawny.
465 Dokonując oceny zasadności skargi pod kątem wskazywanych przez
466 Skarżącego naruszeń prawa materialnego, w ocenie Sądu, nie zasługuje na
467 uwzględnienie twierdzenie Skarżącego, że w okolicznościach sprawy wskazanych
468 we wniosku o wydanie interpretacji, nie doszło do nabycia prawa, o którym mowa w
469 art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. oraz, że Organ dokonując interpretacji art. 7 dekretu,
470 odstąpił od dopuszczalnego literalnego brzmienia tego przepisu.
471 Z zaprezentowanego we Wniosku stanu faktycznego wynika w sposób jasny,
472 że Skarżący w wyniku umowy z dnia [...] sierpnia 2004r. nabył prawo użytkowania
473 wieczystego gruntu położonego na obszarze W..
474 Nabycie to nastąpiło wskutek realizacji uprawnień wynikających z. art. 7 ust. 1-4
475 Dekretu, które to uprawnienia Skarżący wraz z małżonką nabyli odpłatnie w wyniku
476 zbycia udziałów w spadku od spadkobierców wywłaszczonego właściciela
477 nieruchomości. W znaczeniu prawnym ustanowienie na rzecz Skarżącego i jego
478 małżonki użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiło nabycie prawa
479 użytkowania wieczystego. W ocenie Sądu, nabycie to niewątpliwe należało uznać za
480 nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. gdyż z treści tego przepisu oraz z
481 treści innych przepisów u.p.d.o.f. nie można wysnuć wniosku, że ustawodawca
482 konstruując ten przepis miał na myśli inne nabycie, niż nabycie w rozumieniu
483 prawnym. Należy podkreślić, że również. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 maja
484 2002 r. sygn. akt III RN 18/02 uznał, że ustanowienie użytkowania wieczystego
485 nieruchomości na podstawie uprawnień wynikających z art. 7 ust. 1 -4 Dekretu jest
486 nabyciem w znaczeniu prawnym. Jednakże Sąd Najwyższy w wyroku tym uznał, że
487 celem ustawodawcy nie było objęcie opodatkowaniem sprzedaży użytkowania
488 wieczystego nieruchomości, jeżeli sprzedaż ta została dokonana przez byłego
489 właściciela tej nieruchomości lub jego następców prawnych, którzy użytkowanie
490 wieczyste uzyskali w wyniku realizacji uprawnień wynikających z art. 7 ust. 1-4
491 dekretu. Sąd uznał, że w przypadku tych osób nie doszło do nabycia użytkowania
492 wieczystego, gdyż osoby te były właścicielami, którym państwo mocą Dekretu
493 odebrało własność nieruchomości i nigdy nie wywiązało się z określonych w
494 dekrecie obowiązków w zakresie zrekompensowania właścicielom wywłaszczonych
495 nieruchomości poniesionego przez nich uszczerbku majątkowego. W ocenie Sądu,
496 tak samo należało potraktować spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości,
497 jeżeli to oni uzyskali użytkowanie wieczyste w wyniku realizacji uprawnień
498 wynikających z art. 7 ust. 1-4 Dekretu, które przeszły na nich ze spadkodawców.
499 Analizując wymieniony wyrok Sądu Najwyższego, skład orzekający w
500 niniejszej sprawie doszedł do wniosku, że argumentacja Sądu Najwyższego opierała
501 się na stwierdzeniu, że w sprawie, której dotyczył ten wyrok chodziło o osoby, które
502 nie z własnej woli stały się stroną stosunku prawnego łączącego je z gminą na
503 podstawie art. 7 Dekretu, którego treścią był obowiązek zrekompensowania strat
504 poniesionych przez właścicieli nieruchomości wskutek komunalizacji gruntów na
505 podstawie przepisów dekretu. W wyroku tym Sąd Najwyższy podkreślał, że w
506 przypadku tych osób nie dochodziło do nabycia nowego dla uch osób składnika
507 majątkowego, gdyż osoby te uzyskiwały rekompensatę w postaci użytkowania
508 wieczystego w zamian za odebrane im prawo własności nieruchomości. W
509 przypadku następców prawnych była to rekompensata za składniki majątku, które
510 wskutek niezgodnego z prawem postępowania organów państwa nie weszły do ich
511 majątku w wyniku spadkobrania po wywłaszczonym właścicielu nieruchomości.
512 Zatem w rzeczywistości w przypadku tych podmiotów dochodziło do przynajmniej
513 częściowego naprawienia uszczerbku jaki powstał w ich majątku w wyniku wejścia w
514 życie Dekretu i uchylenia się przez państwo do realizacji wszystkich jego
515 postanowień. Należy podkreślić, że w przypadku tych osób rekompensata ta miała
516 częściowy charakter, gdyż w zamian za utracone prawo własności nieruchomości
517 osoby te otrzymywały użytkowanie wieczyste tej nieruchomości, które jak
518 stwierdzono wcześniej, jest prawem którego treścią są uprawnienia słabsze niż w
519 przypadku własności.
520 W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ten pogląd Sądu
521 Najwyższego należy uznać za słuszny. Dlatego też przestawiona argumentacja nie
522 może mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż Skarżący nie był
523 właścicielem, ani spadkobiercą wywłaszczonej nieruchomości, a podmiotem
524 uprawnień wynikających z art. 7 ust. 1 Dekretu stał się z własnej woli, w wyniku
525 odpłatnej czynności prawnej. W przypadku Skarżącego nie można zatem mówić o
526 quasi restytucyjnym i rekompensacyjnym charakterze nabycia prawa użytkowania
527 wieczystego gruntu. Inaczej mówiąc, nie można mówić o rekompensacie w
528 stosunku do tych osób, które z własnej woli i w wyniku odpłatnej czynności prawnej
529 weszły w posiadanie roszczeń i uprawnień wynikających z art. 7 Dekretu, na
530 podstawie którego przyznano im prawo użytkowania wieczystego nieruchomości.
531 Z powyższych przyczyn, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie
532 stanowisko Skarżącego, że Organ dokonując interpretacji art. 7 Dekretu, odstąpił od
533 dopuszczalnego brzmienia tego przepisu i że Skarżący jest następcą prawnym w
534 rozumieniu tego przepisu, gdyż nabył prawo wieczystego użytkowania gruntu w
535 trybie art. 1052 w zw. z art. 1053 K.c., a więc przeniesienie spadku nastąpiło w
536 drodze sukcesji uniwersalnej.
537 W odniesieniu do poglądów Skarżącego dotyczących konieczności
538 uwzględnienia przez Organ przy wykładni komentowanych przepisów art. 32
539 Konstytucji RP, zdaniem Sądu, powyższa wykładnia nie narusza konstytucyjnej
540 zasady równości poprzez dyskryminację następców prawnych nabywających prawa i
541 roszczenia do wspomnianych nieruchomości w drodze umowy sprzedaży w
542 stosunku do następców nabywających praw i roszczenia w drodze dziedziczenia.
543 Pomijając fakt, że zasada ta nie charakteru bezwzględnego, podnieść należy, że
544 cechą relewantną w przypadku sytuacji Skarżącego, w odróżnieniu od
545 spadkobierców jest to, że stał się on podmiotem praw i obowiązków wynikających z
546 art. 7 Dekretu z własnej woli i w wyniku odpłatnej czynności prawnej. Dodatkowo
547 wskazać można, że art. 32 ust. i Konstytucji RP stanowi o równości obywateli wobec
548 prawa. Zasada ta w prawie podatkowym była w przeszłości wielokrotnie
549 przedmiotem kontroli konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że zasada
550 równości jest przestrzegana wtedy, gdy każdy obywatel może stać się adresatem,
551 każdej z norm przyznających określone prawo obywatelskie. Nie można więc
552 różnicować obywateli ze względu na kryteria powodujące powstanie zamkniętych
553 kategorii o zróżnicowanym statusie prawnym (por. wyrok TK sygn. akt K 10/93).
554 Realizacja konstytucyjnej zasady równości nie oznacza konieczności przyznawania
555 wszystkim kategoriom obywateli jednakowych praw i jednakowych obowiązków.
556 Niejednokrotnie prawidłowa realizacja tych zasad wymaga kształtowania praw i
557 obowiązków w sposób zróżnicowany. Poszczególne kategorie podmiotów winny być
558 traktowane równo, według jednakowej miary, tylko wówczas, gdy u podnóża
559 określonych regulacji prawnych leży jednakowa sytuacja faktyczna tych kategorii
560 podmiotów. Istnieje zatem prawo ustawodawcy do odmiennego kształtowania sfery
561 praw i obowiązków poszczególnych kategorii podmiotów, jeżeli te odmienne zasady
562 będą wynikać z odmienności ich sytuacji faktycznej. Sprawą podstawową dla oceny
563 dochowania zasady równości jest ustalenie cechy istotnej, z uwagi na którą przepisy
564 prawa dokonały zróżnicowania sytuacji prawnej swoich adresatów. Z konstytucyjnej
565 zasady równości wynika więc dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania
566 obywateli i innych podmiotów. Zasada ta wiąże nie tylko, gdy ustawodawca
567 ogranicza prawa lub obowiązki, ale także wtedy, gdy przyznaje prawa lub nakłada
568 obowiązki. W każdym przypadku podmioty należące niewątpliwie do tej samej
569 kategorii muszą być traktowane równo, a podmioty należące do istotnie różnych
570 kategorii mogą być traktowane różnie. Zasada ta nie może być rozumiana jako
571 bezwzględna konieczność nakazu wykładni zawsze na korzyść i zgodnie z wolą
572 podatnika.
573 Reasumując dotychczasowe rozważania, Sąd nie dopatrując się wskazanych
574 w skardze naruszeń, a także innych uchybień, które obowiązany był zbadać z
575 urzędu, a które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej interpretacji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 1052
- Kodeks cywilny, art. 1053
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 28
- Ordynacja podatkowa, art. 14b (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 14c (§ 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 10
- Dz. U. z 1945 r. poz. 279, art. 7