Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2010 r., III SA/Wa 2037/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2010 r., III SA/Wa 2037/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę

Uzasadnienie

2 Skarżący – M.K. złożył wniosek o umorzenie należności celnych wynikających z jedenastu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.

3 Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił umorzenia należności celnych wraz odsetkami za zwłokę objętymi wnioskiem Skarżącego.

4 Organ wskazał, iż zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 170 poz. 1653) istnieje możliwość umorzenia należności, ze względu na sytuację majątkową dłużnika, ale tylko w przypadku zawarcia układu z dłużnikiem w postępowaniu układowym, w granicach przewidzianych w układzie oraz w wyniku przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, po zakończeniu których organ celny mógłby stwierdzić, że istotnie należności nie zostaną wyegzekwowane. Skoro w niniejszej sprawie przesłanki § 4 ww. rozporządzenia nie wystąpiły, to organ nie miał podstaw do umorzenia należności celnych.

5 Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie. Decyzji zarzucił naruszenie art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), a szczególności naruszenie art. 121 poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie wzbudzający zaufania do organów podatkowych; a ponadto wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym poprzez nie wzięcie przez organ pod uwagę okoliczności, które wynikają z wyroku Sądu Rejonowego dla m. W. [...] Wydział Karny z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. Akt [...]. Wyrokiem tym Sąd uniewinnił Skarżącego.

6 Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej oraz przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego.

7 Skarżący podniósł, iż w postępowaniu opartym na przepisach ordynacji podatkowej kluczowe znaczenie ma zasada prawdy materialnej, organ uprawniony jest do wydania decyzji jedynie w przypadku braku wątpliwości, co do stanu faktycznego i dopiero po uznaniu za udowodnione wszystkich niekorzystnych dla podatnika okoliczności, czego w ocenie Skarżącego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Organ, bowiem nie dokonał wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając swoje rozstrzygnięcie na niekorzystnych okolicznościach dla Skarżącego, całkowicie pomijając w ramach swej oceny fakty przemawiające na korzyść podatnika. Skarżący zarzucił organowi I instancji brak starannego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jakie zaistniały w sprawie. Zdaniem Skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania karnego powinien zostać wykorzystany przy rekonstruowaniu stanu faktycznego niezbędnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i wzięty pod uwagę przy wydawaniu decyzji.

8 Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

9 W uzasadnieniu wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne i postępowanie karne mają charakter autonomiczny rządzą się odmiennymi zasadami. W szczególności w postępowaniu karnym obowiązuje zasada domniemania niewinności, tak więc wynik postępowania karnego nie wywiera żadnego wpływu na tok procesu i rozstrzygnięcie mające zapaść w postępowaniu administracyjnym. Ustalenia postępowania karnego mogą być wykorzystane w postępowaniu celnym. Jednak fakt uznania importera winnym bądź niewinnym naruszenia przepisów karnych nie ma zasadniczego wpływu na prawidłowe, zgodne z przepisami Kodeksu celnego, prowadzenie postępowania celnego.

10 Organ podkreślił ponadto, iż ustalenia i wynik postępowania karnego oraz zapadły w sprawie wyrok mogą ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ale nie mogą stanowić podstawy umorzenia należności.

11 Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił nadto, iż możliwość umarzania należności celnych ze względu na sytuację majątkową dłużnika przewiduje § 4 Rady Ministrów, Zgodnie z nim należności celne mogą zostać umorzone w całości lub części: jeżeli nie ściągnięto ich w toku zakończonego postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego oraz w przypadku zawarcia układu z dłużnikiem w postępowaniu układowym, w granicach przewidzianych w układzie. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia należności, o której mowa w § 4 powoływanego rozporządzenia.

12 W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze M.K. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej; rozważenie przez Sąd zawieszenia postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 56 P.p.s.a.; zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.

13 Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił wydanie jej z naruszeniem przepisów art. 121, 122 , 180, 187, 188, 191 Ordynacji podatkowej, w szczególności naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie wzbudzający zaufania do organów podatkowych; wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym tj. naruszenie art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej; w szczególności poprzez nie wzięcie przez organ pod uwagę wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. przez Sąd Rejonowy dla m. Warszawy [...] Wydział Karny wyroku w sprawie o sygn. akt [...] wyroku uniewinniającego wobec Skarżącego przedstawionego w piśmie z dnia 25 kwietnia 2009 r., uzupełnionego pismem z dnia 27 maja 2009 r.

14 W ocenie Skarżącego organy podatkowej błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy z uwagi na brak kompleksowego zebrania materiału dowodowego w sprawie.

15 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

17 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

18 W przedmiotowej sprawie wniosek o umorzenie należności celnych określonych decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego [...] W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., [...] sierpnia 2003 r., [...] lipca 2003 r. i [...] sierpnia 2003 r. został złożony w dniu 24 kwietnia 2009 r., a więc w pierwszej kolejności należy sięgnąć do regulacji obowiązującej po przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej.

19 Zgodnie z punktem 14 działu 5 - Unia celna załącznika IV - Tom I załącznika nr 1 do Traktatu akcesyjnego podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) zwrot i umorzenie należności celnych jest dokonywane na warunkach określonych w ustawodawstwie wspólnotowym, jednakże w przypadku, gdy należności celne, których dotyczy wniosek o zwrot lub umorzenie, odnoszą się do długu celnego, który powstał przed dniem przystąpienia, zwrot i umorzenie należności zostanie przeprowadzone zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym Państwie Członkowskim, przez to Państwo oraz na jego koszt. Natomiast stosownie do art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Powyższe oznacza, iż zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze.

20 Przesłanki umorzenia należności celnych zostały zawarte w Dziale V Kodeksu celnego - Zwrot i umorzenie należności celnych. Zgodnie z art. 246 § 1 Kodeksu celnego należności celne są umarzane, jeżeli w chwili zarejestrowania kwota należności nie była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3. Z kolei w myśl art. 248 § 1 Kodeksu celnego umorzenie cła może nastąpić również po ustaleniu, że zarejestrowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych procedurą celną i nieprzyjętych przez osobę wprowadzającą ze względu na to, iż w chwili, o której mowa w art. 69, towary były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu, w wyniku którego dokonano przywozu tych towarów. Z powyższej regulacji wynika, iż przepisy Kodeksu celnego pozwalają na umorzenie należności celnych jedynie z przyczyn dotyczących sytuacji prawnej towaru, natomiast nie pozwalają na umorzenie tychże należności ze względów podmiotowych, a więc w szczególności odnoszących się do sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy. Takiej możliwości nie przewidują również wydane na podstawie art. 252 Kodeksu celnego przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz.U. Nr 170, poz. 1653.).

21 Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia należności celne mogą zostać umorzone w całości lub części w przypadkach gdy: nie ściągnięto ich w toku zakończonego postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego; oraz w przypadku zawarcia układu z dłużnikiem w postępowaniu układowym, w granicach przewidzianych w układzie.

22 Jak słusznie organy wskazały, żadna z powyższych przesłanek nie znajduje zastosowania w odniesieniu do Skarżącego.

23 Należy także podkreślić, że twierdzenia skarżącego sprowadzające się do kwestionowania stanu faktycznego na podstawie, którego wydane zostały decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., [...] sierpnia 2003 r., [...] lipca 2003 r. i [...] sierpnia 2003 r. określające należności celne, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu swojej decyzji, zarzuty Skarżącego odnośnie braku uwzględnienia materiałów zebranych w postępowaniu karnym prowadzonym wobec Skarżącego, mogą być podnoszone we wniosku o wznowienie postępowań w przedmiocie określenia długu celnego, zaś nie znajdują takiego zastosowania w sprawie, której przedmiotem jest umorzenie zaległości celnych.

24 Dla umorzenia należności celnych konieczne jest bowiem spełnienie przesłanek przewidzianych w powołanych przepisach prawnych i w tym zakresie nie jest dopuszczalne żadne odstępstwo ani uznanie organu celnego.

25 Ponadto Skarżący nie wskazał żadnych innych okoliczności ani dowodów, które mogłyby uzasadniać umorzenie należności celnych w świetle wyżej powołanych przepisów prawnych znajdujących zastosowanie w sprawie. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż organ celny zastosował właściwe przepisy prawne w niniejszej sprawie oraz dokonał prawidłowej subsumpcji okoliczności faktycznych sprawy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o umorzenie należności celnych.

26 Ponadto w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Skarżącego odnośnie naruszenia art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu organy celne nie naruszyły zasad postępowania wskazanych w powyżej wymienionych przepisach. Nie doszło zwłaszcza do naruszenia zasady prawy materialnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż Organy w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie w celu ustalenia stanu faktycznego.

27 Mając powyższe na uwadze, skargę należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).