Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2017 r., III SA/Wa 1627/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2017 r., III SA/Wa 1627/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie

2 Skarżący D. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, powołując się na takie okoliczności jak: niewielkie zyski z działalności gospodarczej, brak majątku, brak innych źródeł dochodu, rozpad życia małżeńskiego, alimenty na rzecz córki. Przedstawił zeznanie podatkowe, podsumowanie kpir, sentencję wyroku orzekającego separację.

3 W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF. Wyjaśnił, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej – zawiesił ją z uwagi na zbyt niskie przychody. Do majątku zaliczył samochód oraz oszczędności wynoszące ok. 15.000 zł pochodzące z kredytów. Wśród zobowiązań wymienił alimenty w wysokości 4.000 zł i ratę kredytu w kwocie 704 zł. Skarżący oświadczył, iż mieszka obecnie z żoną, gdyż nie stać go na wynajem mieszkania. Małżonkowie nie prowadzą jednak wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący opłaca niektóre rachunki. Dodatkowo ma zamiar rozliczyć się z żoną z zaległych alimentów w formie przekazania posiadanego samochodu o wartości 20.000 zł. Podkreślił, że aktualnie poszukuje pracy i utrzymuje się ze wspomnianych oszczędności. Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe, deklaracje VAT-7, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe.

4 Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

5 Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej. Oznacza to, że to wnioskodawca powinien przekonać Sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, Sąd zaś ma dokonać jedynie jej oceny. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma Sąd.

6 Innymi słowy ustalenia realnej sytuacji strony dokonuje się w oparciu o przedstawione przezeń dokumenty. Ich niedostarczenie ewentualnie przedstawienie swojej sytuacji w sposób niespójny powoduje, iż sprawa nie może być rozstrzygnięta zgodnie z żądaniem strony (por. postanowienia NSA z: 2 czerwca 2017 r., II FZ 62/17; 25 kwietnia 2017 r., II FZ 190/17).

7 W niniejszej sprawie Skarżący przesłał co prawda szereg dokumentów, niemniej nie przyczyniły się one do uzyskania klarownego obrazu jego sytuacji finansowej. Przeciwnie ich analiza potęguje wątpliwości w tym zakresie.

8 I tak z jednej strony Skarżący twierdzi, że źródłem jego utrzymania są – pochodzące z kredytów – oszczędności, których stan określił na kwotę 15.000 zł, z drugiej strony twierdzenie to nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem. W efekcie brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, że istotnie oszczędności te kształtują się na zadeklarowanym przezeń poziomie. Zwłaszcza, że lektura wyciągów bankowych prowadzi do wniosku, iż w przeciągu tylko trzech miesięcy przetransferowano z depozytu pieniężnego na rachunek Skarżącego łączną sumę 8.950 zł.

9 W efekcie nie wiadomo jakimi de facto środkami Skarżący dysponuje i czy ze środków tych jest w stanie opłacić wszystkie ciążące nań zobowiązania. Tym bardziej, że lista tych zobowiązań nasuwa pewne wątpliwości co do jej kompletności. Skarżący zaliczył bowiem do nich alimenty (4.000 zł) i ratę kredytu (704 zł). Oświadczył również, że "w ramach wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego" opłaca niektóre rachunki (gaz, prąd, czynsz, woda i ścieki, wywóz śmieci, telewizja kablowa, telefony komórkowe). Przykładowo w marcu br. wydatkował na ten cel 3.483,17 zł. Tymczasem analiza wyciągów bankowych wskazuje, iż zobowiązania i stałe wydatki są wyższe, niż to sugeruje Skarżący. Dodatkowo reguluje on bowiem płatności na rzecz A.(w okresie marzec-maj 2017 r. odpowiednio 1.989,25 zł, 39,80 zł i 66,77 zł) oraz tytułem karty kredytowej.

10 Referendarz sądowy powziął nadto wątpliwości co do zupełności przesłanych wyciągów bankowych. Otóż Skarżący przedłożył wyciągi z jednego tylko rachunku. Tymczasem z jego analizy wynika, że posiada on inny jeszcze rachunek, tj. [...]. Z tego bowiem rachunku przelano w dniu 3 marca 2017 r. kwotę 800 zł, zaś zleceniodawcę przelewu oznaczono jako "[...]". Jego historii Skarżący jednak nie przedstawił.

11 Ubocznie jedynie referendarz sądowy zwraca uwagę na występujące w oświadczeniach Skarżącego nieścisłości. Otóż początkowo (skarga z 29 marca 2017 r.) wyjaśnił on, iż nie posiada "środków pieniężnych pochodzących z oszczędności", "został pozbawiony możliwości wspólnego zamieszkiwania z...żoną i małoletnią córką", nie jest w stanie regulować zobowiązań alimentacyjnych i że osiągany dochód nie pozwala "nawet na zaspokojenie...podstawowych potrzeb". Natomiast w piśmie z 5 czerwca 2017 r. zadeklarował utrzymywanie się z oszczędności pochodzących z kredytów, zamieszkiwanie z żoną dzięki jej "uprzejmości", regulowanie niektórych rachunków w "ramach wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego".

12 Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż istotnie jego sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie kosztów zainicjowanego przezeń postępowania. Rozstrzygnięcie o udzieleniu stronie uprawnienia procesowego w postaci przejęcia przez Skarb Państwa finansowania jej udziału w sprawie, może bowiem zapaść jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez nią oraz wewnętrznie spójnego stanu faktycznego. Sytuacja, w której występują braki czy też rozbieżności pomiędzy poszczególnymi dokumentami lub oświadczeniami, prowadzi do niemożności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a w konsekwencji do niewykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co w następstwie prowadzić musi do odmowy przyznania prawa pomocy.

13 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.