Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r., III SA/Wa 1468/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r., III SA/Wa 1468/14

Sentencja

1 Dnia 27 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia Barbara Kołodziejczak-Osetek, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2010 r. oraz I kwartał 2011 r. postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -

Uzasadnienie

2 Skarżący – D.S. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

3 W formularzu PPF wskazał, że jedynymi dochodami gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie ojca w wysokości 1286,16 zł, świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny otrzymywany przez matkę w wysokości 1353 zł oraz renta socjalna siostry w wysokości 643,02 zł. Skarżący dodał, że nie posiada dochodów, ani majątku, natomiast mieszkanie, w którym zamieszkuje jest własnością rodziców.

4 W wykonaniu wezwania Sądu, Skarżący oświadczył, że na jego rachunek bankowy od dłuższego czasu nie wpływają żadne środki finansowe, w związku z czym nie przedłożył go Sądowi. Skarżący przedłożył ponadto oświadczenie matki, iż nie łoży na utrzymanie Skarżącego, zaświadczenie o zarobkach ojca, rachunki za energię elektryczną, decyzje przyznające świadczenia, potwierdzenia wykonania przelewu, dokumenty dotyczące stanu zdrowia siostry, zeznanie PIT -37 ojca oraz wyciąg z rachunku bankowego matki Skarżącego.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). W świetle tego artykułu szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej strony (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., II FZ 214/07, niepubl.). W tym celu strona zobligowana jest przedstawić Sądowi nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim obiektywne dowody na ich potwierdzenie. Innymi słowy fakty te powinny być uwiarygodnione, tak aby Sąd miał przekonanie, co do trafności swojej oceny możliwości finansowych strony. Uchylenie się strony od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, w szczególności w uzupełniającym postępowaniu, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a., stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

7 Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Mimo to ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.

8 Skarżący, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przedstawiając, także na wezwanie, niezbędną dokumentację źródłową oraz składając stosowne oświadczenia. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy jak również okoliczności faktyczne sprawy, należy stwierdzić, iż brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku Skarżącego.

9 Skarżący bowiem, zdaniem Sądu, nie wyjaśnił w sposób szczegółowy i wystarczający swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Przede wszystkim nie udokumentował wysokości kosztów miesięcznego utrzymania i wysokości bieżących wydatków, złożył jedynie oświadczenie, z którego wynika, że obecne zobowiązania rodziny to alimenty w wysokości 771,10 zł, 302 zł – energia elektryczna, 500 zł – pożyczka, 52 – gaz, opał około 200 zł, 300 zł rehabilitacja, 21 zł odpady, 34 zł – woda, 100 zł- środki czystości. Do składanych do Sądu pism nie załączył jednak żadnych (poza rachunkiem za prąd) dowodów dokumentujących te twierdzenia. Należy zauważyć, że Skarżący nie wskazał również, czy obecnie uzyskuje jakiekolwiek dochody, czy nadal pozostaje zarejestrowany jako osoba bezrobotna (co wynika z akt sprawy), nie wykazał również żadnych okoliczności, z których wynikałaby ewentualna niemożność podjęcia pracy. Skarżący nie nadesłał również wyciągu ze swojego rachunku bankowego, informując jedynie, że od dłuższego czasu nie wpływają na niego jakiekolwiek środki finansowe. Ponadto, z nadesłanych przez Stronę dokumentów wynika, że nie pozostaje na utrzymaniu matki. Powstaje tym samym pytanie skąd Skarżący bierze środki na swoje utrzymanie oraz z jakich źródeł finansuje ciążące na nim zobowiązania. Skarżący nie wskazał również, czy aktualnie posiada jakiekolwiek zadłużenie.

10 Tymczasem dokonanie wnikliwej i szczegółowej oceny sytuacji materialnej Skarżącego wymaga zestawienia wydatków z uzyskiwanymi dochodami. Dokonanie takiego zestawienia musi opierać się o możliwie najpełniej przedstawiony stan majątkowy Skarżącego i osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Rzeczą niezbędną jest więc przedstawienie i udokumentowanie zarówno dochodów, majątku jak i wydatków. Podkreślić należy, że wątpliwości dotyczące rzetelności złożonych przez Skarżącego oświadczeń oraz fakt że Skarżący nie przedstawił istotnych do oceny wniosku przyznania prawa pomocy dokumentów (w tym m.in. rachunków dokumentujących wydatki z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego czy też wyciągów z rachunków bankowych), to tym samym pozbawił Sąd możliwości dokonania pełnej merytorycznej oceny jego bieżącej sytuacji finansowej i w efekcie możliwości przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.

11 W przedmiotowej sprawie należy mieć również na uwadze, iż rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez Skarżącego w niniejszej sprawie. Wskazać należy bowiem, że prawomocnym postanowieniem z dnia 23 września 2014r. Sąd odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 428/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego. W uzasadnieniu NSA wskazał, że źródło zastrzeżeń stanowiły niewątpliwie osiągane przez Skarżącego dochody, odnośnie których składał w toku postępowania wzajemnie wykluczające się oświadczenia i przyznał rację sądowi pierwszej instancji uznając, że oświadczenia skarżącego są niewiarygodne.

12 W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a co za tym idzie brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.

13 Mając na względzie powyższą argumentację oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.