Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2018 r., III SA/Wa 1012/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2018 r., III SA/Wa 1012/16

Sentencja

1 27/8/2018 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 27/8/2018 r. po rozpoznaniu wniosku G. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/01/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. oraz wysokości odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie

2 Skarżąca G. Sp. z o.o. w likwidacji w W. złożyła w skardze kasacyjnej i na formularzu z 17/7/2018 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że z uwagi na przedłużenie terminu do zwrotu VAT nie dysponuje środkami na koszty postępowania sądowego. Wskazała też, że toczy się względem niej postępowanie egzekucyjne, rachunek bankowy jest zajęty przez organ.

3 Dane zawarte w treści formularza okazały się zbyt skromne do przyznania prawa pomocy Spółce. Dlatego referendarz sądowy wezwał Skarżącą, m.in., o przedłożenie dokumentacji dotyczącej działalności prowadzonej w kraj, szczegółowo wymienionej w wezwaniu z 6/2/2018r., doręczonym 7/2/2018 r. (zpo w aktach sądowych).

4 Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

5 G. Spółka z o.o. rok obrotowy 2017 zakończyła stratą w wysokości 1.496.700,21 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy to [...] zł. Spółka nie posiada środków w kasie. Rachunki bankowe strony skarżącej zostały zajęte przez organy skarbowe. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to kwota 3.mln. zł.

6 W wykonaniu wezwania urzędnika sądowego przekazała dokumenty finansowe (m.in. bilans na poszczególne lata, wyciąg z rachunków bankowych, wprowadzenie do sprawozdania finansowego, zestawienie kosztów za maj, kwiecień i czerwiec 2018 r. zestawienie faktur przychodowych za 2018 r, zestawienie dopłat, zestawienie zaległości i in.).

7 Wymagany wpis od skargi kasacyjnej, jedyny koszt sądowy na obecnym etapie, wynosi ok 6300,- zł.

8 Zdaniem referendarza, skoro spółka pokrywa koszt związane z funkcjonowaniem spółki, i to podczas jej likwidacji, w wysokości przekraczającej wysokość wymaganego wpisu od skargi (por. zestawienie kosztów na kwotę 8095 zł), a nadto generuje faktury przychodowe na kwotę ponad 40 tys. zł, nie wspominając o tym, że – jak wskazała w formularzu i nadesłanych pismach – może korzystać z pomocy i dopłat od wspólników oraz pokrywa inne koszty związane z prowadzeniem postępowania (np. wynagrodzenie pełnomocników), to brak jest podstaw do odstąpienia od prawomocnej oceny zdolności spółki do ponoszenia kosztów sądowych, wyrażonych w wydanych względem niej w postanowieniach Sądu. Nie umożliwia tego również szacunek urzędnika sądowego do dorobku prawnego, który podejmując decyzje jest związany nie tylko wskazaniami sumienia i (szeroko pojętego) "serca", ale również ciasnym – i niekiedy niekomfortowym tak dla orzecznika, jak dla Strony – gorsetem obowiązującego prawa i zaleceniami z przywołanego dorobku prawnego.

9 Nadto, u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej legł, przede wszystkim fakt dysponowania przez skarżącą spółką znacznym majątkiem o wartości [...] zł. Wartość wykazanego majątku wielokrotnie przekracza wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej – na obecnym etapie postępowania koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej we wskazanej wielkości. Dodatkowo, jak skarżąca spółka wskazała (charta non erubescit) dysponuje ona możliwością uzyskania środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie się wspólników do dopłat, których uchwalenie dopuszczalne jest także w okresie likwidacji spółki (art. 275 § 3 k.s.h.). Przy czym, jak wynika z treści złożonego oświadczenia Skarżąca korzysta już z tej możliwości w zakresie finansowania najpilniejszych potrzeb, zatem instrument ten okazał się skuteczny dla finansowania również innych wydatków. W złożonym wniosku nie wskazano zatem przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, stąd rozstrzygnięcie odmowne.

10 Referendarz sądowy podziela również pogląd, zgodnie z którym w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego podtrzymane zostało stanowisko, iż w świetle art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 10 i 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) wszczęcie wobec wnioskodawcy postępowania upadłościowego (układowego lub likwidacyjnego) nie uzasadnia automatycznie przyznania prawa pomocy; dopiero wykazanie - zgodnie z wymogiem art. 246 § 2 p.p.s.a. - zasadności przyznania prawa pomocy, czyli przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej w sposób nie budzący wątpliwości, że zasadne jest przerzucenie kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, może prowadzić do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie II FZ 1937/14, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

11 Przy czym, ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy, mimo zaistnienia przesłanek ustawowych, od uznania sądów (por. postanowienie NSA z dnia 22/7/2014 r., sygn. akt I FZ 226/14, publ. LEX nr 1492476). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 16/1/2014 r., II GZ 792/13, publ. LEX nr 1452809). Nie powinna też traktować w sposób uprzywilejowany innych wydatków.

12 Stąd urzędnik sądowy nie jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć jawnej sprzeczności w zadeklarowanym i podtrzymywanym przez Stronę stanie faktycznym, wskazaniach z zasygnalizowanego orzecznictwa – przy jednoczesnym poszanowaniu reguł racjonalnego myślenia i zasad doświadczenia życiowego i gospodarowania środkami ogółu obywateli (haec Sibyllae foliis obscuriora). Nie oznaczyła zarazem Strona powodów, dla których nie jest w stanie definitywnie ponieść kosztów wpisu od skargi kasacyjnej we wskazanej wysokości, czyli mniejszej, niż ponoszone "inne" wydatki, czy w wysokości mniejszej, niż wartość posiadanego majątku.

13 Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.