Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2014 r., I SA/Sz 846/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2014 r., I SA/Sz 846/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku akcyzowego po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. J. kwotę [...] ([...]) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.
Uzasadnienie
2 Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie decyzją numer [...] z dnia 8 lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego
3 w S. nr [...] z dnia 11 kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z 30 września 2009 r. o nr [...] .
4 W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał,
5 że 23 października 2012 r. do Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie wpłynęło pismo,
6 w którym M. M. wskazał, że dotyczy ono sprawy nr[...] . W piśmie tym podatnik wniósł o "(...) wznowienie postępowania w powyższej sprawie, tj. anulowanie wszystkich decyzji, decyzji na podstawie której Urząd Celny pobrał podatek akcyzowy w dniu 4 października 2007 r. w wysokości [...] zł za samochód osobowy M. E zakupiony w N. i pozostałych decyzji odmawiających zwrotu bezprawnie pobranego podatku".
7 Dyrektor Izby Celnej Szczecinie uznał, że zamiarem strony jest wznowienie postępowania w dwóch sprawach, z których jedna dotyczy sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie nr [..] z dnia 4 lutego 2011 r. o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, a druga sprawy zakończonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia 30 września 2009 r., na podstawie której podatnikowi określono zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki M. B. w kwocie [...] zł, odmówiono stwierdzenia nadpłaty w tym podatku w wysokości [...] zł oraz jej zwrotu i określono nadpłatę w wysokości [...] zł.
8 W części, w której wniosek podatnika dotyczył decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. sprawę przekazano do rozpoznania organowi pierwszej instancji jako właściwemu w tej sprawie.
9 Następnie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Naczelnik Urzędu Celnego w S., postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. wznowił postępowanie
10 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z 30 września 2009 r.
11 Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia
12 11 kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. odmówił uchylenia wskazanej powyżej decyzji z dnia 30 września 2009 r.
13 W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Celnego w S. stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia wskazanej decyzji w trybie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej ponieważ nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w tym artykule, która skutkowałaby możliwością wznowienia postępowania, zatem przeprowadzone uprzednio postępowanie podatkowe nie jest obarczone wadą pozwalającą na uchylenie decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w S. z 30 września 2009 roku w trybie nadzwyczajnym, tj. wznowienia tego postępowania.
14 Na powyższe rozstrzygnięcie podatnik wniósł odwołanie wskazując, że nie zgadza się z uzasadnieniem zawartym w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Ponadto w opinii strony, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. stwierdził, że podatek akcyzowy jest nakładany na wszystkie pojazdy osobowe w przypadku ich pierwszej rejestracji na terytorium państwa członkowskiego. W Polsce, jak wskazał M. M. takie właśnie prawo obowiązuje od 1 grudnia 2006 r. a zatem powoływanie się Urzędu Celnego
15 w S. na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. jest oszustwem. Ponadto strona uważa, że ostateczną decyzją w sprawie nie jest ta podjęta w dniu 20 października 2009 r. (nie stwierdzono aby w tym wskazanym dniu Naczelnik Urzędu Celnego w S. lub Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie wydawali jakiekolwiek rozstrzygnięcie dotyczące M.. M.. i uznano zatem, że chodzi o decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia 30 września 2009 r.) lecz w dniu 4 lutego 2010 r. (w tym dniu Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie postanowieniem nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia 30 września 2009 r.). Do przedmiotowego odwołania załączono ponadto pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 27 sierpnia 2009 roku, z którego wynika, że podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu zakupu samochodu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 2% wartości przedmiotu umowy.
16 W piśmie z 19 czerwca 2013 r. podatnik raz jeszcze odniósł się do sprawy związanej z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego i brakiem podstaw do określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu tego nabycia, podnosząc, że podatek akcyzowy w związku z zakupem dokonanym na terytorium N. samochodu osobowego został przez organ podatkowy pobrany bezprawnie. Dowodami potwierdzającym tę tezę, zdaniem M.. M.., są wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 stycznia 2007 r. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2007 r., który uchylił decyzje Dyrektora Izby Celnej w Warszawie i nakazał zwrot pobranego podatku. W ocenie podatnika również rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2006 r. wskazujące na stawki akcyzy w wysokości 13,6% i 3,1% dotyczy wyłącznie samochodów sprzedanych przed ich pierwszą rejestracją w krajach Wspólnoty Europejskiej, a zatem odnosi się ono do samochodów nowych.
17 Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego Dyrektor Izby Celnej
18 w Szczecinie wskazaną na wstępie decyzją z dnia 8 lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 11 kwietnia 2013 r.
19 W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna
20 z przesłanek wskazanych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
21 Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organy celne nie wydawały
22 w sprawie podatnika żadnej decyzji w dniu 20 października 2009 r.
23 Odnośnie pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie wznowieniowe jest trybem szczególnym, w toku którego nie przeprowadza się ponownie postępowania dowodowego, a jedynie weryfikuje kwestionowaną decyzję pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
24 Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
25 Do przedmiotowej skargi dołączono:
26 - sporządzoną w języku niemieckim umowę kupna sprzedaży samochodu [...] nr nadwozia [...] z dnia 18 września 2007 r.,
27 - pismo Departamentu Skarg, Wniosków i Obsługi Rady Do Spraw Uchodźców Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nr [...] z dnia 24 lipca 2007 r.,
28 - dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym nr [...] z dnia 4 października 2007 r.,
29 - dowody wpłaty opłaty recyklingowej, skarbowej i podatku akcyzowego od wymienionego samochodu,
30 - orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień dotyczące M. M.
31 z dnia 9 września 2009 r.
32 - decyzja nr [...] z dnia 8 lipca 2013 r.,
33 - kserokopia decyzji nr [...] z dnia 8 lipca 2013 roku (karty 129-132),
34 - wniosek M. M. z dnia 18 lipca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy.
35 Skarżący wniósł o:
36 1) uchylenie decyzji Urzędu Celnego w S. z dnia 4 października 2007 r. dotyczącej pobrania podatku akcyzowego za zakupiony w N. w dniu
37 18 września 2007 r. samochód marki [...] starszy niż dwa lata,
38 2) uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 8 lipca 2007 r.
39 nr [...] dotyczącej odmowy zwrotu pobranego podatku.,
40 zwrot pobranego podatku wraz z odsetkami.
41 W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał, że z wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. wynika, że podatek akcyzowy pobrany przez Urząd Celny w S. w wysokości 13,6% jest sprzeczny z art. 90 ust. 1 TWE. Ponadto skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 marca 2007 roku sygn. akt III SA/Wa 254/07 podtrzymał stanowisko Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-313/05. Dalej stwierdził on, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 2006 r. stanowi, że podatek akcyzowy w wysokości 13,6% i 3,1% pobiera się przy sprzedaży samochodu osobowego dokonanego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Z powyższego M. M. wysnuł wniosek, że Urząd Celny w S. pobrał od niego podatek akcyzowy w wysokości 13,6% niezgodnie z prawem.
42 Podnosząc powyższe zarzuty skarżący w pkt 1 skargi wniósł o uchylenie decyzji Urzędu Celnego w S. z dnia 4 października 2007 r. dotyczącej pobrania podatku akcyzowego za zakupiony w N. w dniu 18 września 2007 r. samochód [...]starszy niż dwa lata.
43 W pkt 2 skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora [...] a w pkt 3 wystąpił z żądaniem skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o zwrot podatku wraz z odsetkami.
44 Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie względnie - w przypadku uznania przez Sąd, że skarga nie spełnia warunków formalnych i nie zostanie uzupełniona przez Skarżącego w wyznaczonym przez Sąd terminie - o jej odrzucenie.
45 W piśmie z 16 stycznia 2014 r. pełnomocniczka skarżącego wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z 8 lipca 2013 r. z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 oraz 11 Ordynacji podatkowej ewentualnie o stwierdzenie nieważności tej decyzji z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. wydanie przedmiotowej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
46 Uzasadniając powyższe zarzuty wskazano, że skarga dotyczy decyzji Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z 8 lipca 2013 r. a podstawę do jej uchylenia stanowi przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 oraz 11 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że brak podstaw do przyjęcia, ze strona nie wyjaśniła dlaczego żąda wznowienia postępowania skoro w piśmie z skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie powoływała się na orzeczenie ETS z 18 stycznia 2007 r. o sygn. C 315/05 orz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 marca 2007 r. o sygn. akt III SA/WA 254/07.
47 Podniesionego w omawianym piśmie zarzutu rażącego naruszenia prawa nie uzasadniono.
48 Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
49 Skarga jest bezzasadna.
50 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
51 Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
52 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
53 Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Sąd stwierdza nieważność decyzji, gdy zachodzą ku temu podstawy stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
54 W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
55 W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych. Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 240 - 246), a także o stwierdzenie nieważności (art. 247 - 252) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej.
56 Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia 11 kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej tego organu nr [...] z dnia 30 września 2009 r. Przedmiotem zaskarżonej decyzji była kwestia zasadności odmowy wzruszenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. decyzji ostatecznej tego organu nr [...] z 30 września 2009 r. i wznowienia postępowania.
57 Zdaniem skarżącego, podatek akcyzowy nakładany na nabywane wewnątrzwspólnotowo samochody osobowe sprzeczny jest z art. 90 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Pełnomocniczka skarżącego uszczegółowiła natomiast, powołując się, podobnie jak skarżący, na orzeczenie ETS z 18 stycznia 2007 r. o sygn. C 315/05 oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 marca 2007 r. o sygn. akt III SA/WA 254/07, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, podstawę do wznowienia postępowania stanowiły przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 oraz 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), a pobranie podatku akcyzowego od skarżącego, w świetle obowiązującego prawa, było bezzasadne.
58 Mając na uwadze powyższe na wstępnie wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie nie dotyczy określenia M. M. zobowiązania w podatku akcyzowym lecz utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, którym to rozstrzygnięciem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję ostateczną z dnia 30 września 2009 r. określając zobowiązanie w podatku akcyzowym oraz odmawiając stwierdzenia nadpłaty w kwocie żądanej przez stronę i wskazując kwotę niższą. Przedmiotem zatem niniejszego postępowania nie było ponowne określenie zobowiązania w podatku akcyzowym, a więc merytoryczne załatwienie sprawy podatkowej, lecz stwierdzenie czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. ostatecznym rozstrzygnięciem z dnia 30 września 2009 r.
59 Postępowanie wznowieniowe jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie takie jest postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco we wskazanym powyżej art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
60 Z tego też względu w niniejszym postępowaniu nie mogą być rozstrzygane kwestie zasadności nałożenia na skarżącego podatku akcyzowego w wysokości [...] zł z tytułu zakupu w dniu 28 września 2007 r. używanego samochodu osobowego marki M. na terenie N.
61 Odnosząc się z kolei do wskazanych w piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi przesłanek wznowieniowych wskazanych w art. 240 § 1 pkt 4 i 11 Ordynacji podatkowej wskazać należy, że postawą wznowienia może być fakt, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) oraz okoliczność, że zapadło orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej), które ma wpływ na treść orzeczenia (pkt 11).
62 W rozpoznawanej sprawie nie uzasadniono w żaden sposób przesłanki nieuczestniczenia strony w postępowaniu, a z akt sprawy taka okoliczność nie wynika. W toku postępowania (wszczętego wnioskiem podatnika złożonym w dniu 28 sierpnia 2009 r.) o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym M. M. osobiście odbierał korespondencję kierowaną do niego przez organ celny na adres domowy (postanowienie z 3 września 2009 r. o możliwości wypowiedzenia do zebranych dowodów i materiałów).
63 Jeżeli chodzi o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej wskazać należy, że wznowienie postępowania z powodu orzeczenia, mającego wpływ na treść wydanej decyzji, zapadłego przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej możliwe jest w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Tymczasem, od publikacji orzeczenia ETS zapadłego 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 minęło prawie siedem lat bowiem orzeczenie to zostało opublikowane 10 marca 2007 r. - Dz. Urz. UE C 56.
64 Jednocześnie wskazać należy, że organ celny wydając decyzję z 30 września 2009 r. określającą skarżącemu należne zobowiązanie w podatku akcyzowym
65 w wysokości [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki M., odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w tym podatku
66 w wysokości [...] zł oraz określającą nadpłatę w tym podatku w wysokości [...] zł uwzględnił wyrok ETS zapadły w sprawie C-313/05 w powiązaniu z zasadami wynikającymi z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
67 Wskazać również należy, że powyższe rozstrzygnięcie ETS skutkowało uchwaleniem ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745). Regulacje powyższego aktu prawnego dotyczyły zasad ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, dokonanego w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 listopada 2006 r., na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.). Skarżący nabył samochód w dniu 1 października 2007 r. wobec czego powyższa ustawa nie miała w stosunku do niego zastosowania, a zatem organ zastosował prawidłowe przepisy prawa, które wskazał w postawie rozstrzygnięcia z dnia 30 września 2009 r.
68 Nie stwierdzając zatem w rozpoznawanej sprawie naruszenia przepisów art. 240 § 1 pkt 4 i 11 Ordynacji podatkowej a także nie stwierdzając, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z rażącym naruszniem prawa, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.