Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2021 r., I SA/Sz 717/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2021 r., I SA/Sz 717/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi I. [...] z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, II. zasądza od Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. na rzecz strony skarżącej I. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 I. R. O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

3 z siedzibą w W. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") złożyła wniosek

4 o dofinansowanie projektu pn. "Wczesne wykrywanie oraz rehabilitacja zaburzeń słuchu i mowy wśród uczniów pierwszej klasy szkoły podstawowej w powiecie [...]" w ramach konkursu nr [...]

5 Zgodnie z Regulaminem konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020 Oś priorytetowa VII Włączenie społeczne Działanie 7.7. Wdrożenie programów wczesnego wykrywania wad rozwojowych i rehabilitacji dzieci z niepełnosprawnościami oraz zagrożonych niepełnosprawnością Regionalny Program Zdrowotny Województwa [...] pn. "Wczesne wykrywanie i rehabilitacja zaburzeń słuchu

6 i mowy wśród uczniów pierwszej klasy szkoły podstawowej na lata 2019-2021" Konkurs

7 nr: [...] (dalej: "Regulamin"), jednym z kryteriów oceny projektów było spełnienie kryterium dopuszczalności nr 3 - Kwalifikowalność Beneficjenta.

8 Strona we wniosku o dofinansowanie, w pkt. B.2. "Typ wnioskodawcy" wskazała, że posiada status podmiotu ekonomii społecznej natomiast w pkt B.9. "Potencjał

9 i doświadczenie wnioskodawcy", wskazała, że posiada status podmiotu ekonomii społecznej "zgodnie z def. podaną w Wyt. W zakresie realizacja przedsięwzięć

10 w obszarze wyłączenia społ. i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS

11 i EFRR na lata 2014-2020 spółka nie działa w celu osiągnięcia zysku i przeznacza całość dochodu na realiz. celów statutowych oraz nie przeznacza zysku do podziału miedzy swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników".

12 Pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r., Instytucja Pośrednicząca Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020,

13 tj. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: "Instytucja Pośrednicząca", "IP" albo "organ") poinformowała Stronę o pozytywnej ocenie wniosku i skierowaniu projektu do dofinansowania. Warunkiem zawarcia umowy o dofinansowanie było dostarczenie przez Stronę wskazanych w tym piśmie dokumentów, obejmujących m.in. kopię statutu lub innego dokumentu stanowiącego podstawę prawną działalności wnioskodawcy, wypis z organu rejestrowego dotyczącego wnioskodawcy (np. wyciąg z KRS) aktualny na dzień podpisania umowy o dofinansowanie. Wymienione przez IP dokumenty zostały przez Stronę złożone.

14 Pismem z dnia 5 czerwca 2020 r., IP zwróciła się do Strony o uzupełnienie złożonej dokumentacji. Strona pismem z dnia 9 czerwca 2020 r. udzieliła odpowiedzi

15 na wezwanie IP, oświadczając że jest podmiotem ekonomii społecznej czyli podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie

16 i przedkładając protokół przedkładając protokół Zgromadzenia Wspólników Spółki

17 z dnia 14 marca 2016 r. wraz z listą obecności, na którym to zgromadzeniu podjęto Uchwałę nr [...] w sprawie ustanowienia Spółki podmiotem ekonomii społecznej, co - jak zapisano w uchwale - (cyt.) "oznacza, iż:

18 1. I. R. O. Sp. z o.o. nie działa w celu osiągnięcia zysku.

19 2. I. R. O. Sp. z o.o. będzie przeznaczać całość dochodu

20 na realizację celów statutowych.

21 3. I. R. O. Sp. z o.o. nie będzie przeznaczać zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.".

22 Pismem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Instytucja Pośrednicząca poinformowała Stronę o odstąpieniu od podpisania umowy o dofinansowaniu, z uwagi na niespełnienie przez Stronę kryterium dopuszczalności, tj. nieposiadanie statusu podmiotu ekonomii społecznej. Pismem z dnia 13 lipca 2020 r. IP uzupełniła wcześniejsze pismo o pouczenie o przysługującym Stronie prawie do wniesienia protestu.

23 Pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r. Strona wniosła do IP protest od ww. ponownej oceny kryterium dopuszczalności dokonanej przez IP w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r.

24 W złożonym proteście Strona zarzuciła ocenie IP błędną wykładnię art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U.2020.1057; dalej: "u.d.p.p.w."), w tym w zw. z art. 191 § 1 ustawy z dnia

25 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2020.1526 j.t. ze zm.; dalej "K.s.h.") i w zw. z art. 20 u.d.p.p.w. oraz naruszenie pkt 2.2.1. tiret 4 Regulaminu. Strona wniosła o dokonanie ponownej weryfikacji wniosku w zakresie kryteriów wyboru projektu oraz dokonanie pozytywnej oceny projektu, cofnięcie oświadczenia

26 o odstąpieniu od zawarcia umowy i w konsekwencji zawarcie ze Stroną umowy dofinansowania projektu. Do pisma Strona załączyła sprawozdania finansowe ze swojej działalności za okres od 2016 r. wraz z uchwałami Zgromadzenia Wspólników

27 w zakresie podziału zysku.

28 Strona wywiodła, że skoro spółka, o której mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w. może osiągać zysk, za chybiony należy uznać pogląd organu, zgodnie z którym uchwała Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r. jest niewystarczająca

29 do uznania Strony za podmiot ekonomii społecznej, gdyż uchwałą tą nie dokonano zmiany umowy spółki. Jak wskazała Strona, zgodnie z art. 191 § 1 K.s.h. podział zysku następuje uchwałą Zgromadzenia Wspólników. Zgodnie ze strategią przyjętą u Strony, każda uchwała dotycząca podziału zysku podejmowana w kolejnych latach, musi

30 być i jest zgodna z ww. uchwałą z dnia 14 marca 2016 r. W ocenie Strony nie ulega zatem wątpliwości, że w dniu składania wniosku w rozpoznawanej sprawie, u Strony obowiązywały i nadal obowiązują zasady wynikające z art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w.

31 Jak dalej wskazała Strona za niefortunne należy uznać sformułowanie, zgodnie

32 z którym statutową działalnością Strony nie jest walka z wykluczeniem społecznym,

33 do czego odwołuje się punkt 2.2.1. Regulaminu. Każdy z przedmiotów działalności Strony może być skierowany do osób wykluczonych społecznie. Strona wymieniła ponadto projekty, w których brała udział mające na celu walkę z wykluczeniem społecznym.

34 Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...],

35 IP rozstrzygnęła o nieuwzględnieniu protestu.

36 W uzasadnieniu IP przedstawiła dotychczasowy przebieg sprawy oraz wskazała, że zgodnie z Opisem Osi Priorytetowych RPO WZ cz. II EFS oraz Regulaminem, podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie projektu mogły być:

37 - jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne,

38 - organizacje pozarządowe i podmioty ekonomii społecznej prowadzące działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej,

39 - podmioty lecznicze wymienione w ustawie o działalności leczniczej,

40 - podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., statutowo świadczące usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym.

41 IP wskazała także na informacje zawarte we wniosku Strony (w części B.2. i B.9.), odnośnie posiadania przez nią statusu podmiotu ekonomii społecznej,

42 i statusu podmiotu wymienionego w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. i stwierdziła, że informacje

43 te nie znajdują potwierdzenia w dokumentach przedłożonych IP przez Stronę,

44 tj.: w umowie Spółki (akt notarialny z dnia 9 grudnia 2015 r., Repertorium

45 A nr [...]) i w Protokole Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r.

46 W opinii IP, niezgodność pomiędzy zapisami wniosku a ww. dokumentami w kontekście statusu Strony jednoznacznie wskazuje, że Strona nie jest podmiotem uprawnionym do ubiegania o dofinansowanie w ramach przedmiotowego konkursu. Oznacza to tym samym, iż kryterium dopuszczalności nr 3 "Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera" po ponownej weryfikacji nie może zostać uznane za spełnione.

47 Argumentując zasadność powyższego stanowiska, IP podniosła, że wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego na lata 2014-2020 wskazują, iż podmiotem ekonomii społecznej są m.in. organizacje pozarządowe lub podmioty, o którym mowa w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. IP wskazała również, że zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 4 tej ustawy działalność pożytku publicznego może być prowadzona przez spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r.

48 o sporcie (Dz. U.2014.715), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

49 IP stwierdziła, że w świetle ww. zapisów u.d.p.p.w. nie budzi wątpliwości fakt,

50 iż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być organizacją pożytku publicznego, ale uzyskanie tego statusu uzależnione jest spełnieniem określonych warunków. Stanowisko w tym zakresie przedstawione zostało m.in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2006 r., III CZP 122/05 (do której odwołuje się Strona), tj.: "(...) stwierdzenie, że spółka kapitałowa może być organizacją pozarządową, nie jest równoznaczne z uznaniem, że zawsze może uzyskać status organizacji pożytku publicznego. Możliwość taka zależy od spełnienia przesłanek wskazanych w art. 20 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (...). Na szczególną uwagę zasługuje przesłanka określona w pkt 7 lit. b, zgodnie z którym, organizacją pożytku publicznego może być organizacja pozarządowa, jeżeli statut lub inne akty wewnętrzne organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3. zabraniają przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich,

51 w szczególności jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach.(...)".

52 IP wskazała również, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.p.p.w., działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Tymczasem

53 z zapisów umowy spółki zawartej w dniu 9 grudnia 2015 r. informacja taka nie wynika.

54 Zapisy umowy w § 1 wprost wskazują, że Strona została powołana w celu prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie nie przewiduje dla Strony żadnego innego działania niż prowadzenie działalności gospodarczej. Strona prowadzi działalność gospodarczą pod firmą I. R. O. Sp. z o.o.

55 O prowadzeniu działalności gospodarczej świadczy także zapis § 6 umowy spółki, który określa przedmiot jej działalności, który nie świadczy o prowadzeniu przez Stronę działalności gospodarczej, którą można zaliczyć do działalności prowadzonej

56 w sferze zadań publicznych na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym.

57 Podjęta zaś na zgromadzeniu wspólników Uchwała nr [...] zakłada, że Spółka staje

58 się podmiotem ekonomii społecznej. Uchwała ta w pkt. 1-3 zawiera również zapisy,

59 w których mowa jest o tym, że Spółka nie działa w celu osiągnięcia zysku, całość

60 zaś dochodu przeznaczana jest na realizację celów statutowych, oraz że zyski nie będą przeznaczone do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

61 Zdaniem IP, przyjęta w dniu 14 marca 2016 r., na zgromadzeniu wspólników uchwała nie zmienia w tym zakresie zapisów umowy Spółki. Oznacza to, że dalej możliwe jest działanie Spółki w celu osiągnięcia zysku i podział zysku pomiędzy udziałowców. W ww. umowie brak jest również zapisów wskazujących na prowadzenie przez Spółkę działalności o charakterze pożytku publicznego. Natomiast zawarte

62 w piśmie przewodnim z dnia 9 czerwca 2020 r. oświadczenie Spółki, iż (cyt.) "(...) Spółka od dnia powstania świadczy działalność pomagającą osobom zagrożonym ubóstwem i wykluczeniem społecznym (...)" - w opinii IP - nie jest wystarczające

63 do uznania Strony za podmiot ekonomii społecznej, gdyż umowa spółki nie potwierdza prowadzenia działalności na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym. Jak wskazała ponadto IP wymóg statutowego świadczenia usług na rzecz ww. osób wynika wprost z pkt 2.2.1. Regulaminu, gdzie wskazano, że podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie w ramach konkursu są podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. statutowo świadczące usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym. Umowa spółki takich zapisów nie zawierała.

64 IP wskazał również, że ponowna weryfikacja kryterium dokonana została

65 w oparciu o ww. umowę spółki oraz protokół Zgromadzenia Wspólników z dnia

66 14 marca 2016 r. W związku z tym, że sprawozdania finansowe załączone do protestu nie były podstawą do weryfikacji i oceny kryterium, nie mogą zostać uwzględnione

67 i nie mają wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie protestu.

68 Reasumując IP uznało, że negatywna ocena kryterium dopuszczalności

69 nr 3 w wyniku ponownej weryfikacji kryterium na etapie poprzedzającym odpisanie umowy jest zasadna.

70 W skardze wywiedzionej na powyższe rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2020 r., w przedmiocie nieuwzględnienia protestu Skarżącej od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności, Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny,

71 o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Urząd Pracy

72 w S. oraz o zwrot kosztów prawem przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

73 Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżąca zarzuciła:

74 1) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w. w stopniu mającym istotny wpływ

75 na wynik oceny, poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że podmioty,

76 o których mowa w tym przepisie nie mogą prowadzić działalności gospodarczej oraz nie mogą wykazywać się zarobkiem ani zyskiem, co jest sprzeczne zarówno z wykładnia językową, jak i systemową art 3 ust 3 pkt 4) u.d.p.p.w.,

77 co doprowadziło do przeprowadzenia błędnej oceny dodatkowej spełniania przez Skarżącą kryterium dopuszczalności do udziału w Konkursie, ponieważ Skarżąca spełnia przesłanki wskazane w tym przepisie, z którego wynika, że spółka

78 z ograniczoną odpowiedzialnością działająca w sferze pożytku publicznego,

79 tj. wykonująca zadania publiczne skatalogowane w art. 4 u.d.p.p.w., nie powinna działać w celu osiągnięcia zysku, a ten wymóg ma spełnić poprzez to,

80 że przeznacza całość dochodu na realizację celów statutowych i na to ma być przeznaczany cały zysk przez nią wypracowany, bowiem z przepisu wynika,

81 że podmioty takie nie mogą przeznaczać zysku do podziału między swoich udziałowców;

82 2) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 u.d.p.p.w. w stopniu mającym istotny wpływy na wynik oceny, poprzez ich błędną subsumpcję i uznanie,

83 że przedmiot działalności prowadzonej przez Skarżącą w umowie spółki,

84 tj. w szczególności działalność edukacyjna lub działalność związana

85 z zatrudnieniem, nie jest wypełnianiem ustawowej przesłanki dla podmiotów wskazanych w art. 3 ust. 3 pkt 4 u.d.p.p.w., podczas gdy wymienione przedmioty działalności Skarżącej są zadaniami publicznymi, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 8) i 14) u.d.p.p.w.;

86 3) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w. w zw. z art. 191 § 1 i 2 K.s.h. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, przez ich złą subsumpcję oraz uznanie, że przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p. powinny wynikać wyłącznie z umowy spółki, podczas gdy zasady podziału wypracowanego przez spółkę dochodu (zysku), powinny zgodnie z art. 191 § 1 K.s.h. wynikać z uchwały zgromadzenia wspólników, a zatem fakt dotyczący tego, czy spółka działa w celu osiągnięcia zysku, tj. przeznacza cały dochód na realizację celów statutowych, jak również nie przeznacza zysku do podziału między swoich udziałowców

87 lub pracowników, powinno wynikać z uchwały Zgromadzenia Wspólników, która nie musi dokonywać zmiany umowy spółki;

88 4) naruszenie art. 65 kodeksu cywilnego w zw. z § 16 ust. 1 umowy Spółki (aktu założycielskiego Skarżącej), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na tym, że nie dokonano interpretacji całego postanowienia § 16 ust. 1 umowy Spółki oraz wyrwano z kontekstu stwierdzenie, zgodnie z którym wspólnicy Spółki są uprawnieni do podziału zysku Spółki, podczas gdy z tego postanowienia wynika, że do uzyskania zysku przez wspólników spółki niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek, tj. zysk musi wynikać z rocznego sprawozdania finansowego i (koniunkcja) zysk musi

89 być przeznaczony do podziału uchwałą Zgromadzenia Wspólników, podczas

90 gdy po podjęciu uchwały nr [...] z dnia 14 marca 2016 r., która wyznacza trend

91 w Spółce i zgodnie z którą: (1) Skarżąca nie działa w celu osiągnięcia zysku,

92 (2) zysk Spółki będzie przeznaczany w całości na realizację celów statutowych oraz (3) Skarżąca nie będzie przeznaczać zysku między swoich udziałowców

93 i pracowników, wszystkie uchwały podejmowane przez Zgromadzenie Wspólników Skarżącej były przeznaczane na cele statutowe Spółki;

94 5) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4) w zw. z art. 20 u.d.p.p.w. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, poprzez ich błędną wykładnię oraz zrównanie podmiotów ekonomii społecznej, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) tej ustawy z organizacjami pożytku publicznego, o których mowa w art. 20 tego aktu prawnego, podczas gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, aby sądzić,

95 że podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) powinny spełnić kryteria, których wymaga się od organizacji pożytku publicznego, a wykładnia systemowa i logiczna pozwala stwierdzić, że skoro racjonalny ustawodawca nie odwołał

96 się w art. 3 ust. 3 pkt 4) do kryteriów, o których mowa w art. 20, rozróżnił w ten sposób oba typy podmiotów w jakikolwiek sposób ich ze sobą nie utożsamiając;

97 6) naruszenie punktu 2.2.1. tiret czwarty Regulaminu Konkursu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie,

98 że w postanowieniu tym mowa jest o podmiotach spełniających kryteria wskazane w art. 20 u.d.p.p.w. oraz że Skarżąca nie spełnia Kryterium

99 3 Konkursu, podczas gdy to postanowienie w sposób jednoznaczny odwołuje

100 się wyłącznie do podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) tej ustawy, które spełniają dodatkowe kryteria, tj. statutowo świadczą usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym, a przedmiotowa błędna wykładnia doprowadziła w konsekwencji do błędnej oceny dodatkowej przeprowadzonej w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., gdyż Spółka jest podmiotem,

101 o którym mowa w punkcie 2.2.1 tiret czwarty Regulaminu Konkursu, ponieważ spełnia przesłanki do uznania ją za podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w., a zgodnie z umową Spółki, prowadzi ona działalność związaną chociażby z działalnością edukacyjną lub zatrudnieniem (§ 6 ust. 1 pkt 12, 15-19 umowy Spółki), co bez wątpienia powinno być uznane za usługę na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym.

102 W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania oraz rozwinęła zarzuty skargi, podnosząc argumentację zmierzającą

103 do wykazania, że znajduje się w grupie podmiotów ekonomii społecznej.

104 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

105 Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

106 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.;

107 dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

108 Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć należy ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 (Dz.U.2018.1431 j.t. ze zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa").

109 W treści art. 38 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ustawodawca przewidział, że wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym oraz pozakonkursowym. W trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ustawy wdrożeniowej).

110 Ustawodawca w treści art. 41 ustawy wdrożeniowej wskazał, że właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Przepis art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej reguluje zakres regulaminu konkursu

111 i przewiduje, że określa on m.in.: termin, miejsce i formę składania wniosków

112 o dofinansowanie projektu i sposób uzupełniania braków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek (pkt 4); kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy (pkt 10).

113 Wnioskodawcy w przypadku negatywnej oceny projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Przy czym negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której:

114 1) projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny;

115 2) projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie

116 nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania.

117 Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą,

118 albo pośredniczącą – jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego

119 i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1.

120 Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a.

121 Na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

122 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

123 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

124 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

125 Kontrolując zgodność z prawem wydanej przez organ oceny wniosku

126 o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania

127 tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych

128 na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Uwzględniając powyższe sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod kątem zgodności zakwestionowanej oceny z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania. Dokonując kontroli Sąd winien mieć także na uwadze art. 134 § 1 P.p.s.a. z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

129 W niniejszej sprawie mając na uwadze powyższy przepis, w wyniku przeprowadzonej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności

130 z prawem Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

131 Przyczyną dla której IP odstąpiła od podpisania umowy o dofinansowanie

132 ze Skarżącą było uznanie, iż Skarżąca nie spełniła kryterium dopuszczalności

133 nr 3 tj. Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera. IP uznała bowiem, że Skarżąca

134 nie posiada statusu podmiotu uprawnionego do ubiegania się o dofinansowanie projektu, a przez to w istocie projekt nie spełnia wszystkich kryteriów wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania.

135 Sąd zatem zauważa, że zgodnie z pkt 2.2.1. Regulaminu podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie projektu mogły być:

136 - jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne,

137 - organizacje pozarządowe i podmioty ekonomii społecznej prowadzące działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej,

138 - podmioty lecznicze wymienione w ustawie o działalności leczniczej,

139 - podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., statutowo świadczące usługi

140 na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym.

141 Skarżąca we wniosku o dofinansowanie, w pkt. B.2. "Typ wnioskodawcy" wskazała, że posiada status podmiotu ekonomii społecznej, natomiast w pkt B.9. "Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy" wskazała, że jest podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. statutowo świadczącym usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym, tj. podmiotem ekonomii społecznej, zgodnie z definicją podaną w wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze wyłączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS i EFRR na lata 2014-2020. Tym samym Skarżąca również w pkt. B.9. wniosku dokonała kwalifikacji swojego statusu jako podmiot ekonomii społecznej odwołując się jednak

142 do treści art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. i definicji zawartej w ww. wytycznych. Również

143 na wezwanie organu, w piśmie z dnia 9 czerwca 2020 r. Strona wskazała jednoznacznie, że jest podmiotem ekonomii społecznej, czyli podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. Na taką kwalifikację Skarżąca wskazywała również odwołując się do uchwały nr [...] Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r., w treści której wskazano, że Skarżąca staje się podmiotem ekonomii społecznej.

144 Sąd natomiast ponownie zauważa, że pkt 2.2.1. Regulaminu wyraźnie odróżnia poszczególne kategorie podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie projektu. Jedną z nich są "organizacje pozarządowe i podmioty ekonomii społecznej prowadzące działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej" natomiast odmienną kategorią są "podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. statutowo świadczące usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem

145 i/lub wykluczeniem społecznym".

146 Tymczasem IP w zaskarżonym rozstrzygnięciu de facto łączy obie powyższe kategorie podmiotów. Nigdzie w tym akcie nie sposób odnaleźć definicji "podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej". Organ ograniczył się w rozstrzygnięciu jedynie

147 do wskazania, iż Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego na lata 2014-2020 wskazują, iż podmiotem ekonomii społecznej są m.in. organizacje pozarządowe

148 lub podmioty, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.

149 o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Dalej zaś skupił

150 się na rozważaniach czy Skarżąca jest podmiotem o którym mowa w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w.

151 Powyższe oznacza, że organ w rozstrzygnięciu nie zdefiniował jednoznacznie "podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą

152 w obszarze usług użyteczności publicznej" czyli nie wyjaśnił kim może być podmiot ekonomii społecznej prowadzący działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej o którym mowa w pkt 2.2.1. Regulaminu.

153 Co więcej brak takiej definicji w "Słowniku pojęć" Regulaminu (str. 6 i następne). Również wśród podstaw prawnych Regulaminu (str. 11 i następne) nie wymieniono Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego

154 i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego na lata 2014-2020, na które powołał się później organ w rozstrzygnięciu.

155 Zatem przede wszystkim także w Regulaminie organ nie zdefiniował "podmiotu ekonomii społecznej" i to prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą

156 w obszarze usług użyteczności publicznej, nie wskazał jakie kryteria, zawarte w jakim akcie decydują o tym kto jest podmiotem ekonomii społecznej, a kto nim nie jest.

157 Organ dopiero w rozstrzygnięciu i to jedynie przykładowo wskazał, iż jednym

158 z takich podmiotów może być podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. Tymczasem wskazanie jedynie przykładowe poprzez użycie sformułowania "m.in."

159 i to wyłącznie jednej z kategorii podmiotów zaliczanych do podmiotów ekonomii społecznej było zdaniem Sądu w niniejszej sprawie niewystarczające.

160 Sąd zauważa bowiem, że IP w dalszej argumentacji rozstrzygnięcia w zasadzie ograniczyła się do wykazywania, iż Skarżąca nie jest podmiotem, o którym mowa

161 w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. a w szczególności, że nie można jej zaliczyć do takiej kategorii podmiotów, albowiem nie można jej zaliczyć do wymienionych w art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w. spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klubów sportowych będących spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia

162 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1468, 1495 i 2251), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników. W szczególności, duża część argumentacji dotyczyła faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącą – co jak wskazał organ wykluczyło możliwość uznania Skarżącej za podmiot uprawniony do ubiegania

163 się o dofinansowanie projektu.

164 Wobec powyższego Sąd ponownie zauważa, iż w pkt 2.2.1. Regulaminu "podmiot ekonomii społecznej" wyróżniono jako odrębną kategorią od "podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., statutowo świadczących usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym". Co więcej wskazuje się w tym punkcie Regulaminu, że podmiotami mogącymi ubiegać się o dofinansowanie projektu są podmioty ekonomii społecznej "prowadzące działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej". Oznacza to, że do kategorii podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie zaliczono również podmioty ekonomii społecznej prowadzące działalność gospodarczą, a to oznacza że niekoniecznie muszą to być wyłącznie podmioty ekonomii społecznej wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w.

165 nie prowadzące działalności gospodarczej.

166 Sąd ponownie wskazuje, że powyższych kwestii organ w ogóle nie wyjaśnił. Nigdzie bowiem nie wyjaśniono jednoznacznie kogo i według jakich kryteriów i podstaw prawnych można zaliczyć do kategorii "podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej".

167 W ustawie wdrożeniowej w art. 37 ust. 1, ustawodawca wskazał, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji

168 o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

169 Zdaniem Sądu wyżej opisany sposób postępowania IP spowodował, że wybór projektów do dofinansowania nie nastąpił w sposób przejrzysty. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało bowiem oparte na wykluczeniu Skarżącej z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie mimo braku jednoznacznego zdefiniowania

170 w nim "podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową

171 lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej". Rozważania

172 zaś ograniczono do tego czy Skarżącą można zaliczyć do innej kategorii podmiotów

173 z pkt 2.2.1. Regulaminu tj. "podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., statutowo świadczących usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem

174 i/lub wykluczeniem społecznym", a w szczególności czy prowadzi ona działalność gospodarczą.

175 Tymczasem w pierwszym rzędzie organ powinien ustalić

176 i określić, na podstawie dokumentacji złożonej przez Skarżącą i mając na uwadze oświadczenie Skarżącej zawarte w pkt w części B.2. i B.9. wniosku, do której z grup podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie projektu zakwalifikował Skarżącą. W przypadku zaś uznania, że Skarżąca określiła swój status jako "podmiot ekonomii społecznej" (co wynika m.in. z części B.2. wniosku, pisma Skarżącej z dnia

177 9 czerwca 2020 r., oświadczeń Skarżącej odnoszących się do przedłożonej uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r. jak i z treści samej uchwały) organ - adekwatnie do poczynionej kwalifikacji - powinien zdefiniować pojęcie "podmiotu ekonomii społecznej" mając też na uwadze, że nie uczynił tego w Regulaminie, odnieść status Skarżącej do tej definicji, i dopiero wtedy rozstrzygnąć czy można ją zaliczyć

178 czy też wykluczyć z zaliczanych do tej kategorii podmiotów ekonomii społecznej prowadzących działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej.

179 Odnosząc się do treści pisma procesowego Skarżącej z dnia 2 listopada 2020 r., tj. do jego pkt 4, Sąd wskazuje, że Skarżąca nie sprecyzowała w tym zakresie stosownego wniosku zaś dokument w postaci sprawozdania finansowego IRO

180 za 2019 r. nie spełniał przesłanek art. 106 § 3 P.p.s.a.

181 Mając zatem na uwadze powyższe rozważania i ustalenia, Sąd na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej, uznając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny orzekł jak w sentencji wyroku.

182 Rozpatrując ponownie sprawę organ będzie miał na uwadze wyrażone

183 w niniejszym uzasadnieniu wskazania, wynikające z rozważań Sądu oraz zamieszczoną w nich ocenę prawną.

184 O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

185 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t. ze zm.). Na koszty te składały się uiszczony wpis w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.

186 Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane

187 są w również internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.