Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2020 r., I SA/Sz 539/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2020 r., I SA/Sz 539/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od sierpnia do grudnia 2008 r. oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...], [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S.

3 z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...];

4 [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] określającej B. P.

5 (dalej: "Strona" lub "Skarżący") w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za miesiące od sierpnia do grudnia 2008 r. oraz kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów

6 i usług (Dz.U.2020.106 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.t.u.") za miesiące od sierpnia

7 do listopada 2008 r.

8 Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym

9 i prawnym.

10 Pismem z dnia [...] maja 2019 r. Strona wniosła m.in. o uchylenie decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od towarów i usług z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] określającej Stronie w podatku

11 od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za miesiące od sierpnia do grudnia 2008 r. oraz kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.

12 za miesiące od sierpnia do listopada 2008 r.

13 We wniosku Strona wskazała, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego

14 w S. z dnia [...] lutego 2017 r., [...] została uniewinniona od zarzutów postawionych w akcie oskarżenia organu kontroli skarbowej, co zostało podtrzymane przez Sąd Okręgowy w S. w wyroku z dnia [...] lipca 2018 r., [...]. Do wniosku Strona załączyła kserokopie ww. wyroków.

15 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przekazał powyższy wniosek do załatwienia zgodnie z właściwością Naczelnikowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S..

16 Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Strony wskazując,

17 że uchyleniu decyzji ostatecznej (określającej zobowiązanie w podatku od towarów

18 i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2008 r. oraz kwotę podatku do zapłaty

19 na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za miesiące od sierpnia do listopada 2008 r.)

20 w trybie nadzwyczajnym sprzeciwia się przepis art. 253b pkt 1) ustawy z dnia

21 8 czerwca 2020 r. Ordynacja podatkowa (DZ.U.2019.900 j.t. ze zm.; dalej: "O.p.").

22 Strona zaskarżyła ww. postanowienie zażaleniem wskazując, że w jej ocenie zaistniały wszystkie przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż pojawiły

23 się okoliczności i dowody, które były nowe, istniały w dniu wydania decyzji,

24 były istotne dla sprawy i nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Strony, skoro Sąd karny, którego wyrokiem są związane inne sądy i organy uznał,

25 że Strona nie dopuściła się przestępstwa skarbowego, to nie może nienależnie płacić podatku ustalonego w prawomocnej decyzji.

26 Strona pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., na wezwanie organu, sprecyzowała, że ww. zażalenie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną.

27 W związku z powyższym organ I instancji (po uprzednim uchyleniu przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia) postanowieniem z dnia

28 [...] września 2019 r. nr [...] wznowił postępowanie zakończone m.in. decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2012 r. określającą Stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia

29 2008 r. oraz kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.

30 za miesiące od sierpnia do listopada 2008 r.

31 Organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., znak jw. odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2012 r.

32 W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przedłożone przez Stronę wyroki sądów powszechnych obu instancji odpowiednio: z dnia [...] lutego 2017 r.

33 i z dnia [...] lipca 2018 r., mające w jej ocenie stanowić podstawę uzasadniającą wznowienie postępowania i uchylenie ww. decyzji ostatecznej, nie spełniały przesłanek art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak dalej wskazał organ orzeczenia te nie były dowodami, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (decyzję wydano w dniu [...] grudnia 2012 r.), a ponadto wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym

34 w odróżnieniu od skazującego, nie był wiążący dla innych sądów i organów z uwagi na brzmienie art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że celem postępowania wznowieniowego nie jest kontynuacja postępowania instancyjnego i ponowna merytoryczna kontrola decyzji,

35 a jedynie stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i ewentualne usunięcie tych wadliwości oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Z uwagi zatem na odrębność postępowań karnych i podatkowych, wyrok uniewinniający od zarzutu popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej

36 i pozostawia organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny w kontekście skutków podatkowych.

37 Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem wskazując,

38 że załączone do wniosku Strony wyroki sądu karnego spełniają przesłanki

39 art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak wskazała Strona sąd karny uznał, że Strona nie popełniła przestępstwa i nie uznał konieczności zapłaty przez Stronę podatku w związku

40 z czym spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie i uchylenia ww. ostatecznej decyzji w tym trybie.

41 Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr jw., wydaną na podstawie art. 245 § 1

42 pkt 2) O.p., organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu

43 I instancji.

44 W uzasadnieniu ww. decyzji Organ II instancji wskazał, że zamiarem Strony było wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których stanowi art. 240 § 1 pkt 5) O.p. W ocenie organu odwoławczego powołane przez Stronę wyroki nie spełniały jednakże przesłanek (jako dowody) art. 240 § 1 pkt. 5 O.p., albowiem ani nie istniały w dniu wydania ww. decyzji ostatecznej (decyzja wydana

45 w dniu [...] grudnia 2012 r.), a tym samym nie mogły być uznane za nowe dowody

46 w sprawie podatkowej, ani nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.

47 Następnie, po analizie uzasadnienia ww. wyroku, organ odwoławczy wskazał, że sąd karny I instancji jedynie z uwagi na brak działania przez oskarżonego

48 w sposób świadomy, uniewinnił Stronę od zarzucanych jej czynów. Nie oznaczało

49 to jednakże, że na gruncie u.p.t.u. Strona przestała być podatnikiem, czemu Sąd karny dał wyraz w uzasadnieniu wyroku.

50 Organ odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność karna opiera

51 się na zasadzie winy i jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Tymczasem postępowanie podatkowe nie operuje pojęciem winy, lecz odwołuje

52 się do obiektywnego naruszenia prawa. Organ I instancji nie mógł zatem przystąpić do merytorycznej weryfikacji ww. ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.

53 Organ odwoławczy powołując się na art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), wskazał, że wynikające z ww. przepisu oraz orzecznictwa związanie sądów oraz organów administracyjnych dotyczy wyłącznie prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Nie odnosi się natomiast do wyroku uniewinniającego w postępowaniu karnym (lub karnym skarbowym). Podkreślił również, że odpowiedzialność z tytułu powstałego obowiązku podatkowego

54 w podatku od towarów i usług jest odrębna od odpowiedzialności karnej. Nie każde bowiem naruszenie prawa podatkowego wiąże się automatycznie

55 z odpowiedzialnością kamą, jak również "uwolnienie" od odpowiedzialności karnej nie prowadzi do jednoczesnego zwolnienia z obowiązku podatkowego.

56 Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że fakt uniewinnienia Strony przez sąd od zarzutów w sprawie karnej, nie oznaczał automatycznie,

57 że nie zaistniał stan faktyczny uzasadniający określenie zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż zadeklarowana i powstania obowiązku zapłaty kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Jak bowiem organ wyjaśnił, okoliczność uniewinnienia Strony od zarzutów popełnienia czynów objętych aktem oskarżenia nie wyłącza jego odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

58 Natomiast stosownie do treści art. 245 § 1 pkt 2) O.p. organ podatkowy

59 po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części. Wobec powyższego organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

60 Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną

61 do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

62 Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:

63 - naruszenie zasady zaufania do organów państwowych;

64 - brak rozpoznania istoty sprawy poprzez ogólne stwierdzenie, że postępowanie karne jest odrębne od podatkowego, w sytuacji, gdy postępowanie karne było wynikiem decyzji podatkowej i dotyczyło konkretnych sytuacji, które wywołały obowiązek podatkowy Skarżącego.

65 W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący wskazał, że skoro Sąd karny, którego wyrokiem związane są sądy i organy, uznał, że Skarżący nie dopuścił

66 się przestępstwa skarbowego, to bezprawnym jest obciążanie Skarżącego obowiązkiem zapłaty podatku wynikającego z ww. decyzji ostatecznej. Ponadto Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, zgodnie z którym załączone do wniosku kserokopie wyroków Sądu karnego spełniają przesłanki art. 240 § 1 pkt) 5 O.p. Wyroki te, jak wskazał Skarżący, zostały wydane po wydaniu ww. ostatecznej decyzji podatkowej, a zatem stanowią nową podstawę do jej uchylenia. Jak dalej wskazał Skarżący, w jego ocenie, w tej konkretnej sprawie nie może być odrębności sprawy karnej od podatkowej. Obie te sprawy pozostają w ścisłym związku, albowiem dotyczą tych samych zachowań, "których wyrokiem karnym skarżący nie popełnił".

67 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

68 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

69 Skarga jest niezasadna.

70 Zasadniczym przedmiotem sporu jest to, czy załączone do wniosku Skarżącego kserokopie wyroków Sądu karnego, tj. Sądu Rejonowego w S.

71 z dnia [...] lutego 2017 r., [...] i Sądu Okręgowego w S. z dnia

72 [...] lipca 2018 r., [...], stanowiące w jego ocenie przesłankę wznowienia postępowania w oparciu o przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 5) O.p.,

73 były wystarczającą podstawą do uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora

74 Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...], określającej Skarżącemu w podatku

75 od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za miesiące od sierpnia do grudnia 2008 r. oraz kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.

76 za miesiące od sierpnia do listopada 2008 r.

77 Organy stanęły na stanowisku, że ww. wyroki nie spełniały przesłanek

78 art. 240 § 1 pkt 5) O.p., albowiem ani nie istniały w dniu wydania ww. decyzji ostatecznej (decyzja wydana w dniu [...] grudnia 2012 r.), a tym samym nie mogły być uznane za nowe dowody w sprawie podatkowej, ani nie spełniały wymogu istotności,

79 gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie,

80 tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.

81 Z kolei w ocenie Skarżącego ww. dowody spełniały przesłanki

82 art. 240 § 1 pkt 5) O.p, albowiem stanowią nowe dowody w sprawie - skoro wydane zostały po dniu wydania ww. ostatecznej decyzji podatkowej. Ponadto

83 w rozpoznawanej sprawie istnieje ścisły związek pomiędzy sprawą karną

84 i podatkową, skutkujący koniecznością uchylenia ww. ostatecznej decyzji skoro sąd karny uznał, że Skarżący nie popełnił przestępstwa i nie uznał konieczności zapłaty przez Skarżącego podatku. Skarżący akcentuje również, związanie organów podatkowych i sądów ww. wyrokami Sądu karnego.

85 Mając na uwadze ww. istotę sporu na wstępie Sąd poczyni ogólne uwagi dotyczące wznowienia postępowania podatkowego.

86 Sąd wskazuje zatem, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 O.p., zgodnie z którym decyzje,

87 od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w O.p.

88 oraz ustawach podatkowych. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi

89 za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji.

90 Ustawodawca dopuszcza jednak możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można dokonać wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych. Zostały

91 one enumeratywnie wymienione w O.p. Jednym z nich jest uchylenie w całości

92 lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania podatkowego (art. 240-246 O.p.).

93 Postępowanie wznowieniowe jest jednakże postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Sąd szczególnie podkreśla, że jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach

94 a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., III SA 2367/01, niepubl., Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, komentarz LEX 2009, Komentarz do art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Ponadto Sąd podkreśla również, że ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwyczajnym

95 nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego (vide: wyrok NSA z dnia

96 19 listopada 2009 II FSK 933/08, publ. w LEX nr 579725).

97 Postępowanie to nie służy zatem do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie może być ono wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest ono bowiem kontynuacją postępowania zwykłego. Zasady rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnym,

98 a do takiego należy wznowienie postępowania, są odmiennie od postępowań zwykłych. Organ prowadzący postępowanie wznowione nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Natomiast uchybienia procesowe, które nie wyczerpują przesłanek z art. 240 § 1 O.p., nie oddziałują na treść decyzji kończącej to postępowanie. W związku z tym postępowanie w ww. trybie nadzwyczajnym

99 nie może dotyczyć powtórnego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

100 Sąd wskazuje zatem, że w pierwszym etapie po złożeniu wniosku

101 o wznowienie postępowania, organ zobowiązany jest do dokonania czynności wstępnych polegających na zbadaniu, czy żądanie pochodzi od strony postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony,

102 czy strona ma zdolność do czynności prawnych, a żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, oraz czy w żądaniu wskazano podstawę wznowienia. Po spełnieniu ww. przesłanek formalnych organ właściwy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które otwiera kolejny etap postępowania wznowionego.

103 Na drugim zaś etapie postępowania organ właściwy bada, czy zaistniały wskazane przez stronę podstawy wznowienia i tylko w tym zakresie prowadzi postępowanie. W przypadku zaś stwierdzenia przez organ, na skutek powyższego badania, że przesłanki te nie wystąpiły organ, na podstawie art. 245 § 1 pkt 2) O.p., wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, nie przechodząc tym samym do merytorycznego rozpoznania sprawy przez pryzmat przesłanek wznowieniowych.

104 W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wniosek złożyła strona postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony mająca zdolność do czynności prawnych jak i to, że żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, tj. decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak jw. określającą Skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia

105 2008 r. oraz kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.

106 za miesiące od sierpnia do listopada 2008 r.

107 Bezsporne jest i to, że Strona powołała się na podstawy wznowienia określone w art. 240 § 1 5) O.p. wskazując na załączone kserokopie wyroków Sądu karnego.

108 Zasadnym zatem było wydanie przez Organ postanowienia o wznowieniu postępowania w rozpoznawanej sprawie.

109 Zgodnie z powyższymi rozważaniami postanowienie to stanowiło zatem podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania, co do istnienia wskazanych przez Skarżącego przyczyn wznowienia postępowania.

110 Przechodząc zatem do kontroli drugiego z etapów postępowania wznowieniowego Sąd wskazuje, że we wniosku Skarżący powołał podstawy wznowienia postępowania wynikające z art. 240 § 1 pkt 5) O.p.

111 Odnosząc się do wskazanej przez Skarżącego przesłanki wznowienia postępowania Sąd uznał, również w tym zakresie, stanowisko organów podatkowych za zgodne z prawem.

112 Sąd wskazuje, że z powyższej regulacji art. 240 § 1 pkt 5) O.p. wynika,

113 że postępowanie zostanie wznowione, gdy zostaną łącznie spełnione trzy przesłanki:

114 1) wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody;

115 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji;

116 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

117 Zwrot: "wyjdą na jaw", oznacza, że decydujący jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli okazania i udostępnienia go organowi,

118 zaś przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (vide: wyrok NSA z dnia

119 1 października 2003 r., III SA 2923/01) Natomiast "nowe okoliczności lub dowody"

120 to takie dowody lub okoliczności, które wprawdzie istniały w dniu wydania rozstrzygnięcia w zwykłym postępowaniu, ale które zostały wykryte po wydaniu decyzji. Istotne jest więc, aby te dowody lub okoliczności nie były znane organowi.

121 Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że Skarżący upatrywał spełnienia ww. przesłanki w wydaniu przez Sąd Rejonowy [...] w S. [...] wyroku z dnia [...] lutego 2017 r., [...] uniewinniającego Skarżącego

122 od zarzucanego popełnienia czynów z art. 54 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.,

123 art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. oraz art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. a także utrzymującego go w mocy wyroku Sąd Okręgowy w S. z dnia

124 [...] lipca 2018 r., [...].

125 Mając na uwadze powyższe Sąd ustalił, na co zasadnie wskazywał organ,

126 że ww. dowody nie mają przymiotu nowych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5) O.p.

127 Jak bowiem jednoznacznie wynika z akt postępowania i co jest w rozpoznawanej sprawie bezsporne ww. wyroki, na które powołuje się Skarżący, nie istniały w czasie wydania ww. ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Wyroki te zapadły bowiem

128 w dniach [...] lutego 2017 r. oraz [...] lipca 2018 r., a zatem po wydaniu ww. decyzji ostatecznej. Sąd w tym miejscu szczególnie podkreśla, że zasadnie akcentował organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, wobec uzasadnienia jej zarzutów,

129 że przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5) O.p. stanowią nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji,

130 a nieznane organowi, który wydał decyzję.

131 W związku z powyższym, w ocenie Sądu, zasadnie uznały organy, że brak spełnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5) O.p. w postaci nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu uniemożliwił ponowne rozpoznanie sprawy podatkowej. To z kolei czyniło zasadnym uznanie, że brak było podstaw

132 do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, której uchylenia

133 w związku ze wznowieniem postępowania żąda Skarżący.

134 Niezależnie jednak od kwalifikacji ww. wyroków jako dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5) O.p. zasadnie również rozważono, czy wskazane powyżej wyroki przywołują okoliczności faktyczne, które byłyby dla sprawy nowe, istotne, istniejące

135 w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który ją wydał. Również w tym zakresie organ uznał brak spełnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5) O.p., albowiem

136 jak zasadnie wskazano okoliczności powołane w ww. wyrokach nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym

137 w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.

138 W powyższym zakresie, dążąc do wyjaśnienia okoliczności faktycznych stwierdzonych w ww. wyrokach organ odwoławczy pozyskał kserokopię wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego

139 2017 r., [...] wraz z uzasadnieniem.

140 W wyniku analizy uzasadnienia ww. wyroku zasadnie wskazał organ, że z jego treści nie wynika, aby Sąd karny orzekał na podstawie okoliczności faktycznych, które mogłyby być istotne dla postępowania podatkowego, a nie były znane organowi prowadzącemu to postępowanie. W ocenie Sądu, która jest w tym zakresie zbieżna

141 z oceną organu, uzasadnienie ww. wyroku wskazuje, że Sąd karny jedynie z uwagi na brak działania przez Skarżącego w sposób świadomy, że naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, uniewinnił Skarżącego od zarzucanych czynów. Sąd karny nie uznał jednak, wbrew temu co twierdzi Skarżący, że Skarżący przestał być podatnikiem m.in. w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną oraz,

142 że nie ponosi odpowiedzialności podatkowej. Przeciwnie, Sąd wskazuje, że Sąd karny uznał za prawidłowe ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej a ponadto orzekał w okolicznościach braku kwestionowania przez Skarżącego jego odpowiedzialności podatkowej.

143 W powyższy zakresie zasadnie przytoczono treść ww. wyroku, w którym Sąd karny stwierdził, że: "Nie sposób kwestionować ustaleń kontroli, potwierdzonych

144 w toku postępowania sądowego - w drodze przesłuchania świadków, że w ramach działalności stacji paliw wystawiono faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń. W sensie przedmiotowym dokumenty te, jak i cała działalność

145 była prowadzona na rachunek oskarżonego, który dokonywał rozliczeń podatkowych, zatem odwoływanie się od odpowiedzialności podatkowej nie miałoby racji bytu. Oskarżony był podatnikiem, na jego rachunek prowadzona była działalność, za którą odpowiada podatkowo choćby w zakresie odpowiedzialności za osoby, które przybrał sobie do jej prowadzenia - za winę w wyborze tych osób".

146 Sąd zauważa również, że ww. wyroki zapadły wobec braku kwestionowania przez Skarżącego jego odpowiedzialności podatkowej w toku postępowania karnego co wynika z treści uzasadnienia ww. wyroku, w którym Sąd karny wprost stwierdził: "przy dokonywaniu ustaleń faktycznych Sąd wykorzystał również dokumenty, których treść i forma nie były kwestionowane przez żadną ze stron – w tym oskarżonego, który podstaw swojej podatkowej odpowiedzialności nie zakwestionował" ..."oczywistym jest, nie kwestionował tego także sam oskarżony, przyjmując odpowiedzialność podatkową wynikającą z decyzji, że przyczyną, dla której postawiono oskarżonemu zarzuty – są wyniki kontroli, w ramach której ustalono,

147 że na stacji paliw handlowano paliwem niewiadomego pochodzenia – co skutkowało obowiązkiem uiszczenia akcyzy oraz VAT-u".

148 Ponadto zasadnie wskazał organ odwoławczy, że jednocześnie w ww. wyroku podkreślono, że: "(...) zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że oskarżony

149 w zakresie któregokolwiek z czynów działał ze świadomością, że naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, lub w jego imieniu wystawiane są fikcyjne faktury.(...) W związku z powyższym, wobec braku dowodów na wypełnienie strony podmiotowej w formie umyślności - w ocenie Sądu oskarżony żadnym czynem

150 nie wypełnił wszystkich koniecznych znamion przestępstwa, co skutkowało jego uniewinnieniem (...)".

151 Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę wydania ww. wyroku Sądu karnego, tj. m.in. potwierdzenie prawidłowości ustaleń kontroli podatkowej i brak kwestionowania odpowiedzialności podatkowej przez Skarżącego jak i Sąd karny, zasadnie uznał organ podatkowy, że jedynie z uwagi

152 na brak działania przez Skarżącego w sposób świadomy, że naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, Sąd karny uniewinnił go od zarzucanych czynów.

153 W związku z powyższym, w ocenie Sądu, zasadnie uznano w zaskarżonej decyzji, że okoliczności faktyczne wynikające z ww. wyroków nie spełniały przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5) O.p. Nie stanowiły one bowiem okoliczności faktycznych, które byłyby dla sprawy nowe, istotne, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który ją wydał. Zasadnie bowiem przyjęto,

154 w świetle uzasadnienia ww. wyroku Sądu karnego, że okoliczności w nim powołane nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej. To z kolei czyniło zasadnym uznanie, że brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, której uchylenia w związku ze wznowieniem postępowania żąda Skarżący.

155 Odnosząc się z kolei do twierdzeń Skarżącego w zakresie pokrywania

156 się zakresów sprawy karnej i podatkowej w rozpoznawanej sprawie Sąd i tego stanowiska Skarżącego nie podzielił. Jak bowiem zasadnie wskazały organy odpowiedzialność karna opiera się na zasadzie winy i jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Sąd orzekając karę lub uniewinniając uwzględnia wszystkie okoliczności czynu oraz pobudki zachowania sprawcy,

157 tak aby wymierzona kara była proporcjonalna i sprawiedliwa wobec popełnionego czynu. Tymczasem postępowanie podatkowe nie operuje pojęciem winy,

158 lecz odwołuje się do obiektywnego naruszenia prawa podatkowego, którego

159 to naruszenia Sąd karny w przedłożonych przez Skarżącego wyrokach

160 nie zakwestionował. Przeciwnie Sąd ten wskazał, że ani Sąd, ani Skarżący

161 nie kwestionują odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.

162 Odnosząc się z kolei do stanowiska Skarżącego w zakresie związania zarówno Sądu jak i organów ww. prawomocnym wyrokiem Sądu karnego na mocy art. 11 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że zgodnie z tym przepisem ustalenia wydanego

163 w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W rozpoznawanej sprawie, załączone przez Skarżącego do wniosku wyroki nie spełniają przesłanek ww. art. 11 P.p.s.a, jako że wobec Skarżącego został wydany wyrok uniewinniający. Ponadto Sąd uznał, że zasadne było stanowisko organów, które wskazały na brak odpowiednika

164 art. 11 P.p.s.a. w przepisach dotyczących postępowania podatkowego. Jednakże jednocześnie zasadnie wskazano, że z art. 194 § 1 i 3 O.p. w związku z powołanym przepisem procedury sądowoadministracyjnej można również wyprowadzić moc wiążącą prawomocnych wyroków skazujących, co do popełnienia przestępstwa

165 dla organów podatkowych.

166 Skoro jednak wynikające z ww. przepisów związanie sądów oraz organów dotyczy wyłącznie prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa to tym samym ani art. 11 P.p.s.a, ani art. 194 § 1 i 3 O.p. nie stanowią podstawy prawnej do związania Sądu i organów w rozpoznawanej sprawie

167 ww. wyrokami uniewinniającymi (wskazywanymi przez Skarżącego jako podstawa

168 do wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2012 r.). Zasadne zatem było uznanie organów, że organy podatkowe w tym zakresie mogą dokonywać odmiennych od sądu powszechnego ustaleń. Prawomocny wyrok uniewinniający jest w świetle art. 194 § 1 O.p. dokumentem urzędowym, co oznacza, że możliwe przeprowadzanie dowodów przeciwko takiemu dokumentowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25.05.2017 r., II FSK 1340/15).

169 Sąd wskazuje ponadto, że z zasad ogólnych art. 121 - art. 125 O.p.,

170 jak i konkretyzujących te zasady norm art. 180, art. 181, art. 187, art. 188

171 i art. 191 O.p. wynika obowiązek wszechstronnego, obiektywnego zgromadzenia materiału dowodowego i takiej jego oceny, aby w sposób najbardziej oddający rzeczywistość ustalić stan faktyczny sprawy. Sąd podkreśla, że zgodnie

172 z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W badanej sprawie, organy podejmowały wszelkie próby, aby zadośćuczynić zasadzie prawdy obiektywnej określonej w tym przepisie. Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego, zawarta

173 w zaskarżonej decyzji nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej

174 z art. 191 O.p. Ponadto, w niniejszej sprawie podjęto wszelkie działania zmierzające do zebrania dowodów i wyjaśnienia sprawy oraz rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, zgodnie z art. 187 O.p.

175 Okoliczność, że Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu,

176 nie oznacza naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Skarżący ma bowiem prawo do prezentowania swojego własnego stanowiska,

177 zaś organ ma prawo go nie uwzględnić, jeżeli uzna, że nie ma ono odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa oraz ich wykładni.

178 Reasumując, Sąd ponownie podkreśla, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania wznowieniowego, które jest postępowaniem nadzwyczajnym toczącym się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem

179 nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. Brak stwierdzenia powyższych okoliczności obliguje organy podatkowe do odmowy wzruszenia decyzji ostatecznej. W konsekwencji powyższego organy, zgodnie

180 z dyspozycją art. 245 § 1 pkt 2) O.p. prawidłowo odmówiły Skarżącemu uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5) O.p.

181 W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

182 Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, ttp://orzeczenia.nsa.gov.pl/.